લુઈસ એસિડ-બેઇઝનો સિદ્ધાંત લખો.

(N/A) વ્યાખ્યા: $1923$ માં જી.એન. લુઈસે એસિડને એવી સ્પીસીઝ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારે છે અને બેઇઝને એવી સ્પીસીઝ તરીકે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરે છે.
બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી અને લુઈસ બેઇઝની સરખામણી: બેઇઝના સંદર્ભમાં,બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી અને લુઈસ ખ્યાલ વચ્ચે બહુ તફાવત નથી,કારણ કે બંને કિસ્સામાં બેઇઝ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે,લુઈસ બેઇઝ $NH_{3}$ એ $H^{+}$ ને ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરીને $NH_{4}^{+}$ બનાવે છે. આમ,$NH_{3}$ બંને સિદ્ધાંતોમાં બેઇઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી અને લુઈસ એસિડની સરખામણી: બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી ખ્યાલમાં,એસિડમાં પ્રોટોન $(H^{+})$ હોવો આવશ્યક છે. જોકે,લુઈસ ખ્યાલમાં,ઘણા એસિડમાં પ્રોટોન હોતો નથી. ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝ જેવી કે $BF_{3}$,$AlCl_{3}$,$FeCl_{3}$,$NO_{2}^{+}$,$Mg^{2+}$,અને $Co^{3+}$ લુઈસ એસિડ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે. આમ,બધા લુઈસ એસિડ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી એસિડ તરીકે કાર્ય કરતા નથી.
પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ: $BF_{3} + :NH_{3} \longrightarrow F_{3}B:NH_{3}$
અહીં,$BF_{3}$ એ લુઈસ એસિડ છે અને $:NH_{3}$ એ લુઈસ બેઇઝ છે.
$H_{2}O$,$NH_{3}$,અને $OH^{-}$ જેવી સ્પીસીઝ જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરી શકે છે તે લુઈસ બેઇઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.