NEET 2026 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(A) કણાભસૂત્ર એ બેવડી પટલમય અંગિકા છે.
બાહ્ય પટલ અંગિકાની સતત સીમા બનાવે છે.
અંતઃપટલ આધારક (matrix) તરફ ક્રિષ્ટી (cristae) તરીકે ઓળખાતા અનેક ગડીઓ બનાવે છે.
અંતઃપટલ જે અવકાશને આવરે છે તેને આધારક (matrix) કહેવામાં આવે છે, જેમાં ક્રેબ્સ ચક્ર માટેના ઉત્સેચકો, કણાભસૂત્રીય $DNA$ અને રીબોઝોમ્સ આવેલા હોય છે.

(A) . ક્રિસ્ટી એ કણાભસૂત્રના અંદરના પટલના ગડીમય અંતઃપ્રવર્ધો છે, જે કોષીય શ્વસન માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે. તેથી, $A-II$.
$B$. સિસ્ટર્ની એ ચપટી, તકતી આકારની કોથળીઓ છે જે ગોલ્ગી પ્રસાધન બનાવે છે. તેથી, $B-IV$.
$C$. થાઇલેકોઇડ્સ એ હરિતકણના સ્ટ્રોમામાં જોવા મળતી ચપટી, કોથળી જેવી રચનાઓ છે, જ્યાં પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ થાય છે. તેથી, $C-I$.
$D$. ફોસ્ફોલિપિડ એ કોષરસપટલ (પ્લાઝ્મા મેમ્બ્રેન) ના મુખ્ય બંધારણીય ઘટકો છે. તેથી, $D-III$.
આમ, સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(B) રંજકકણો તેમાં રહેલા રંજકદ્રવ્યોના પ્રકારને આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. હરિતકણોમાં ક્લોરોફિલ અને કેરોટીનોઈડ્સ હોય છે, જે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે પ્રકાશ ઉર્જાને પકડવા માટે જવાબદાર છે.
$2$. રંગકણો (Chromoplasts) માં ચરબીમાં દ્રાવ્ય કેરોટીનોઈડ રંજકદ્રવ્યો જેવા કે કેરોટીન, ઝેન્થોફિલ અને અન્ય હોય છે. આ વનસ્પતિના વિવિધ ભાગોને પીળો, નારંગી અથવા લાલ રંગ આપે છે.
$3$. રંગહીન કણો (Leucoplasts) એ રંગહીન રંજકકણો છે જે પોષક તત્વોનો સંગ્રહ કરે છે. તેનું વધુ વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
- મંડકણ (Amyloplasts): કાર્બોદિતો (સ્ટાર્ચ) નો સંગ્રહ કરે છે.
- તૈલકણ (Elaioplasts): તેલ અને ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે.
- પ્રોટીનકણ (Aleuroplasts): પ્રોટીનનો સંગ્રહ કરે છે.
તેથી, ઝેન્થોફિલનો સંગ્રહ કરતા રંજકકણને રંગકણ (Chromoplast) કહેવામાં આવે છે.

(A) પિટ્યુટરી ગ્રંથિ શરીરરચનાની દૃષ્ટિએ બે ભાગોમાં વિભાજિત છે: એડેનોહાઈપોફિસિસ (અગ્ર પિટ્યુટરી) અને ન્યુરોહાઈપોફિસિસ (પશ્ચ પિટ્યુટરી). તેથી, વિધાન $(a)$ સાચું છે.
એડેનોહાઈપોફિસિસ ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન $(FSH)$, મેલાનોસાઈટ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન $(MSH)$ અને પ્રોલેક્ટિન $(PRL)$ સહિતના ઘણા હોર્મોન્સનો સ્ત્રાવ કરે છે. તેથી, વિધાન $(b)$ અને $(c)$ સાચા છે, જ્યારે વિધાન $(d)$ ખોટું છે કારણ કે પિટ્યુટરી ગ્રંથિ પ્રોલેક્ટિનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
તેથી, વિધાનો $(a)$, $(b)$ અને $(c)$ સાચા છે.

(B) ફોટોરેસ્પિરેશનની પ્રક્રિયામાં, $RuBisCo$ ઉત્સેચક ઓક્સિજનેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે $RuBP$ ($5$-કાર્બન સંયોજન) $O_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે, ત્યારે તે કાર્બોક્સિલેશનને બદલે ઓક્સિજનેશન પામે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $3-Phosphoglycerate$ ($3-PGA$, એક $3$-કાર્બન સંયોજન) નો એક અણુ અને $2-Phosphoglycolate$ ($2-PG$, એક $2$-કાર્બન સંયોજન) નો એક અણુ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી, નીપજ "$X$" એ $2-Phosphoglycolate$ છે.

(A) મેડ કાઉ ડિસીઝ, જેને બોવાઇન સ્પોન્જીફોર્મ એન્સેફાલોપથી $(BSE)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ઢોરમાં જોવા મળતો એક પ્રગતિશીલ ન્યુરોલોજીકલ રોગ છે.
આ રોગ પ્રાયોન (prion) નામના ચેપી ઘટક દ્વારા થાય છે.
પ્રાયોન્સ એ ખોટી રીતે ફોલ્ડ થયેલા પ્રોટીન છે જે મગજમાં સામાન્ય કોષીય પ્રોટીનના અસામાન્ય ફોલ્ડિંગને પ્રેરે છે, જેનાથી મગજને નુકસાન થાય છે.
બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા વાયરોઇડ્સથી વિપરીત, પ્રાયોન્સમાં ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અથવા $RNA$) હોતા નથી.

(B) પ્રકાશસંશ્લેષણના પ્રતિક્રિયા કેન્દ્ર $PS I$ માં, મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય અણુ એ $Chlorophyll \ a$ નું એક વિશિષ્ટ સ્વરૂપ છે.
આ ચોક્કસ અણુ $700 \ nm$ પર શોષણ શિખર ધરાવે છે, તેથી જ આ પ્રતિક્રિયા કેન્દ્રને $P700$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Chlorophyll \ a$ એ પ્રાથમિક પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્ય છે જે $PS I$ અને $PS II$ બંનેમાં પ્રતિક્રિયા કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) જ્યારે દેડકા પાણીમાં હોય છે ત્યારે તેઓ ત્વચીય શ્વસન (cutaneous respiration) કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં, ત્વચા એક જલીય શ્વસન અંગ તરીકે કાર્ય કરે છે, જે પ્રસરણ દ્વારા રુધિર અને આસપાસના પાણી વચ્ચે વાયુઓ ($O_2$ અને $CO_2$) ની આપ-લે કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(C) માનવના નીચેના અંગોમાં હાડકાં નિતંબથી નીચે તરફ એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
$1$. $Femur$ (સાથળનું હાડકું) એ શરીરનું સૌથી લાંબુ અને મજબૂત હાડકું છે, જે નિતંબને ઘૂંટણ સાથે જોડે છે.
$2$. $Patella$ (ઘૂંટણની વાટકી) એ એક સેસામોઇડ હાડકું છે જે ઘૂંટણના સાંધાનું રક્ષણ કરે છે.
$3$. $Tibia$ (પિંડીનું હાડકું) એ નીચેના પગના બે હાડકાંમાંથી મોટું છે, જે ઘૂંટણથી ઘૂંટી સુધી વિસ્તરેલું છે.
$4$. $Tarsal$ હાડકાં એ પગના પંજા/ઘૂંટીના વિસ્તારમાં આવેલા સાત હાડકાંનો સમૂહ છે.
તેથી, પ્રોક્સિમલથી ડિસ્ટલ તરફનો સાચો શરીરરચનાત્મક ક્રમ $Femur-Patella-Tibia-Tarsal$ છે.

(A) પર્ણવિન્યાસ એટલે પ્રકાંડ કે શાખા પર પર્ણોની ગોઠવણીની ભાત. આ ગોઠવણી સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારની હોય છે: એકાંતરિત, સન્મુખ અને ચક્રાકાર. આ ભાત એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે પર્ણોને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે પૂરતા પ્રમાણમાં સૂર્યપ્રકાશ મળે.

(B) સાચી જોડકાં નીચે મુજબ છે:
$1$. $A$. સ્ટાર્ચ: તે એક પોલીસેકેરાઇડ છે જે વનસ્પતિઓમાં મુખ્ય ઉર્જા સંગ્રહ અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી, $A-II$.
$2$. $B$. એન્ટિબોડી: આ રોગપ્રતિકારક તંત્ર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા પ્રોટીન છે જે ચેપ સામે લડે છે. તેથી, $B-I$.
$3$. $C$. કોન્કેનાવેલિન $A$: તે એક જાણીતું લેક્ટિન છે, જે એક એવું પ્રોટીન છે જે ચોક્કસ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ સાથે જોડાય છે. તેથી, $C-IV$.
$4$. $D$. ગ્લુટ-$4$: આ કોષોમાં ગ્લુકોઝના વહન માટે જવાબદાર પ્રોટીન છે. તેથી, $D-III$.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે: અરિય સમમિતિ એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં શરીરની મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતું કોઈપણ સમતલ સજીવને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: ઇકાઇનોડર્મેટા સમુદાયમાં, પુખ્ત સજીવો અરિય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચ-અરિય સમમિતિ) દર્શાવે છે, પરંતુ તેમના ડિંભ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
તેથી, વિધાન $I$ સાચું છે અને વિધાન $II$ ખોટું છે.

(A) એન્ડોમેમ્બ્રેન સિસ્ટમ એ સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં પટલ અને અંગિકાઓનો એક સમૂહ છે જે લિપિડ્સ અને પ્રોટીનને સંશોધિત કરવા, પેકેજ કરવા અને પરિવહન કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરે છે.
તેમાં એન્ડોપ્લાઝમિક રેટિક્યુલમ $(ER)$, ગોલ્ગી કોમ્પ્લેક્સ, લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ અંગિકાઓને એન્ડોમેમ્બ્રેન સિસ્ટમનો ભાગ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમના કાર્યો સંકલિત હોય છે.
કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અંગિકાઓ એન્ડોમેમ્બ્રેન સિસ્ટમનો ભાગ નથી કારણ કે તેમના કાર્યો આ સિસ્ટમના ઘટકો સાથે સંકલિત હોતા નથી.

(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુનું વિઘટન થઈને પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓ બને છે.
આપેલ છે કે ગ્લુકોઝનો $1$ અણુ પાયરુવિક એસિડના $2$ અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી, ગ્લુકોઝના $206$ અણુઓ $206 \times 2 = 412$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓ ઉત્પન્ન કરશે.
આમ, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) $2,4-D$ ($2,4$-ડાયક્લોરોફિનોક્સીએસેટિક એસિડ) એ એક કૃત્રિમ ઓક્સિન છે. તેનો ઉપયોગ વ્યાપકપણે પહોળા પાનવાળા નીંદણને મારવા માટે નીંદણનાશક તરીકે થાય છે. તે પરિપક્વ એકદળી વનસ્પતિઓને અસર કરતું નથી, જે તેને અનાજના પાકને નીંદણથી બચાવવા માટે ઉપયોગી બનાવે છે.

(A) વિધાન $I$ સાચું છે: અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં, નર અને માદા જન્યુજનક સ્વતંત્ર મુક્ત-જીવી અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી. તેઓ બીજાણુજનક પર જકડાયેલી બીજાણુધાનીની અંદર જ રહે છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: 'અનાવૃત બીજધારી' (Gymnosperm) શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'gymnos' એટલે કે ખુલ્લા અને 'sperma' એટલે કે બીજ પરથી આવ્યો છે. આમ, અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. પરિણામે, ફલન પછી વિકસતા બીજ આવરિત હોતા નથી.
તેથી, બંને વિધાનો સાચા છે.

(D) બેક્ટેરિયાના આકારોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ગોળાકાર બેક્ટેરિયાને $Cocci$ (કોકસ) કહેવામાં આવે છે $(A-II)$.
$2$. દંડાકાર બેક્ટેરિયાને $Bacilli$ (બેસિલસ) કહેવામાં આવે છે $(B-IV)$.
$3$. અલ્પવિરામ આકારના બેક્ટેરિયાને $Vibrio$ (વિબ્રિયો) કહેવામાં આવે છે $(C-I)$.
$4$. સર્પાકાર બેક્ટેરિયાને $Spirilla$ (સ્પાયરિલા) કહેવામાં આવે છે $(D-III)$.
તેથી, સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(A) $Solanaceae$ કુળ, જેને બટાટા કુળ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે નીચે મુજબની લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે:
$1$. પુષ્પો દ્વિલિંગી અને નિયમિત (actinomorphic) હોય છે.
$2$. વજ્રચક્રમાં $5$ વજ્રપત્રો હોય છે, જે યુક્તવજ્રી (gamosepalous) હોય છે.
$3$. દલચક્રમાં $5$ દલપત્રો હોય છે, જે યુક્તદલી (gamopetalous) હોય છે.
$4$. પુંકેસરચક્રમાં $5$ પુંકેસર હોય છે, જે દલલગ્ન (epipetalous) હોય છે.
$5$. સ્ત્રીકેસરચક્ર દ્વિસ્ત્રીકેસરી, યુક્તસ્ત્રીકેસરી છે અને બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ (superior) હોય છે (અધઃસ્થ નહીં).
તેથી, વિધાનો $(a)$, $(b)$ અને $(c)$ સાચા છે, જ્યારે વિધાન $(d)$ ખોટું છે કારણ કે $Solanaceae$ માં બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ હોય છે.

(B) પ્રકાશસંશ્લેષણની આપણી સમજનો ઐતિહાસિક વિકાસ નીચે મુજબના ક્રમમાં થયો હતો:
$1$. હવાની ભૂમિકા: જોસેફ પ્રિસ્ટલી $(1770)$ એ દર્શાવ્યું કે વનસ્પતિઓ પ્રાણીઓ દ્વારા શ્વાસમાં લેવાયેલી અથવા મીણબત્તી દ્વારા દહન પામેલી હવાને શુદ્ધ કરે છે.
$2$. ઓક્સિજન મુક્ત થવો: જાન ઇન્જનહાઉઝ $(1779)$ એ દર્શાવ્યું કે સૂર્યપ્રકાશ એ વનસ્પતિની હવાને શુદ્ધ કરવાની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે, જે ખાસ કરીને ઓક્સિજન મુક્ત કરે છે.
$3$. ગ્લુકોઝનું ઉત્પાદન: જુલિયસ વોન સેક્સ $(1854)$ એ વનસ્પતિની વૃદ્ધિ દરમિયાન ગ્લુકોઝના ઉત્પાદન માટે પુરાવા આપ્યા, જે સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
$4$. ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ ના શોષણ વર્ણપટ: ટી.ડબલ્યુ. એન્ગલમેન $(1882)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણનો પ્રથમ ક્રિયા વર્ણપટ વર્ણવ્યો, જે ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ ના શોષણ વર્ણપટને અનુરૂપ છે.

(B) સાયનો-એટ્રિયલ નોડ $(SAN)$ ને હૃદયના કુદરતી પેસમેકર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમાં કોઈપણ બાહ્ય ઉત્તેજના વગર એક્શન પોટેન્શિયલ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા હોય છે, જેને ઓટોરિધમિસિટી (સ્વયં-લયબદ્ધતા) કહેવામાં આવે છે.
એક સ્વસ્થ પુખ્ત મનુષ્યમાં, $SAN$ પ્રતિ મિનિટ આશરે $70-75$ વખત એક્શન પોટેન્શિયલ ઉત્પન્ન કરે છે, જે સામાન્ય આરામદાયક હૃદયના ધબકારા (resting heart rate) દર્શાવે છે.

(B) કેલ્વિન ચક્રમાં, ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના $1$ અણુના ઉત્પાદન માટે $6$ ચક્રોની જરૂર પડે છે.
ગ્લુકોઝના $1$ અણુ માટે $6$ ચક્રો જરૂરી હોવાથી, ગ્લુકોઝના $3$ અણુઓ માટે $3 \times 6 = 18$ ચક્રોની જરૂર પડશે.
તેથી, સાચો જવાબ $18$ છે.

(D) રુધિર ગંઠાવવાની પ્રક્રિયા એ ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની એક શૃંખલા છે.
જ્યારે ઈજા થાય છે, ત્યારે થ્રોમ્બિન ઉત્સેચક નિષ્ક્રિય ફાઈબ્રિનોજન (પ્લાઝ્મા પ્રોટીન) ને સક્રિય ફાઈબ્રિન તંતુઓમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ ફાઈબ્રિન તંતુઓ એક જાળી બનાવે છે જે રુધિર કોષોને પકડીને ગંઠાઈ ગયેલો પદાર્થ (clot) બનાવે છે.
તેથી, ફાઈબ્રિનોજન યકૃતમાં ઉત્પન્ન થાય છે અને રુધિરમાં પરિભ્રમણ કરે છે, જ્યારે ફાઈબ્રિન એ ગંઠાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન બનતી નીપજ છે.
આમ,'ફાઈબ્રિનોજન એ ફાઈબ્રિનમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે' તે વિધાન ખોટું છે.

(D) આંબાના છોડ $(Mangifera \text{ } indica)$ માટે વર્ગીકરણની શ્રેણીઓને તેમના ઉદાહરણો સાથે જોડતા:
$1$. કુળ: આંબાનું કુળ Anacardiaceae છે $(A-III)$.
$2$. પ્રજાતિ: આંબાની પ્રજાતિ Mangifera છે $(B-V)$.
$3$. વર્ગ: આંબો Dicotyledonae વર્ગમાં આવે છે $(C-II)$.
$4$. સમુદાય (વિભાગ): આંબો Angiospermae વિભાગમાં આવે છે $(D-IV)$.
$5$. ગોત્ર: આંબાનું ગોત્ર Sapindales છે $(E-I)$.
તેથી, સાચી જોડ $A-III, B-V, C-II, D-IV, E-I$ છે.

(A) વર્ગીકરણની શ્રેણીઓનો ચડતો ક્રમ (સૌથી નાનીથી સૌથી મોટી) નીચે મુજબ છે:
$1$. જાતિ $(g)$
$2$. પ્રજાતિ $(a)$
$3$. કુળ $(e)$
$4$. ગોત્ર $(c)$
$5$. વર્ગ $(b)$
$6$. સમુદાય $(d)$
$7$. સૃષ્ટિ $(f)$
તેથી, સાચો ક્રમ $(g), (a), (e), (c), (b), (d), (f)$ છે.

(D) જરાયુવિન્યાસના પ્રકારો માટેની સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. સીમાંત જરાયુવિન્યાસ: અંડાશયની વક્ષ સીવણ પર જરાયુ એક ધાર બનાવે છે, જે વટાણા $(IV)$ માં જોવા મળે છે.
$2$. અક્ષવર્તી જરાયુવિન્યાસ: જરાયુ અક્ષીય હોય છે અને અંડકો બહુકોટર અંડાશયમાં તેની સાથે જોડાયેલા હોય છે, જે ટામેટા $(II)$ માં જોવા મળે છે.
$3$. ચર્મવર્તી જરાયુવિન્યાસ: અંડકો અંડાશયની અંદરની દીવાલ પર અથવા પરિઘવર્તી ભાગ પર વિકસે છે, જે અર્ગેમોન $(I)$ માં જોવા મળે છે.
$4$. મુક્ત કેન્દ્રસ્થ જરાયુવિન્યાસ: અંડકો કેન્દ્રસ્થ અક્ષ પર હોય છે અને આડા પડદા ગેરહાજર હોય છે, જે પ્રિમરોઝ $(III)$ માં જોવા મળે છે.
તેથી, સાચી જોડ $A-IV, B-II, C-I, D-III$ છે.

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિને વિવિધ સમૂહોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ત્રિઅંગીઓને (Pteridophytes) વધુ ચાર મુખ્ય વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Psilopsida$, $Lycopsida$, $Sphenopsida$ અને $Pteropsida$. $Sphenopsida$ માં $Equisetum$ (હૉર્સટેલ) જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, $Sphenopsida$ વર્ગ એ $Pteridophytes$ (ત્રિઅંગી) સમૂહનો ભાગ છે.

(D) પ્રકાશશ્વસન એ $C3$ વનસ્પતિઓમાં થતી એક બિનકાર્યક્ષમ પ્રક્રિયા છે, જ્યારે $RuBisCO$ ઉત્સેચક કાર્બોક્સિલેઝને બદલે ઓક્સિજનેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
વિધાન $(a)$ ખોટું છે કારણ કે પ્રકાશશ્વસન ખાસ કરીને $C3$ વનસ્પતિઓમાં જ જોવા મળે છે.
વિધાન $(b)$ ખોટું છે કારણ કે પ્રકાશશ્વસન દરમિયાન $O_2$ વપરાય છે અને $CO_2$ મુક્ત થાય છે.
વિધાન $(c)$ સાચું છે કારણ કે $RuBP$ ના ઓક્સિજનેશનથી $3-phosphoglycerate$ નો એક અણુ અને $2-phosphoglycolate$ નો એક અણુ બને છે.
વિધાન $(d)$ સાચું છે કારણ કે પ્રકાશશ્વસનમાં $ATP$ કે $NADPH$ નું ઉત્પાદન થતું નથી; ઉલટું, તેમાં ઉર્જાનો વપરાશ થાય છે.
તેથી, વિધાન $(c)$ અને $(d)$ સાચા છે.

(B) અંતઃકોષરસજાળ બે પ્રકારમાં વહેંચાયેલી છે: ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ અને લીસી અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$.
$RER$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે, જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.
$SER$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ હોતા નથી અને તે મુખ્યત્વે લિપિડ્સ, જેમ કે સ્ટીરોઈડ્સ અને ફોસ્ફોલિપિડ્સના સંશ્લેષણમાં સામેલ છે.
તેથી, સાચું વિધાન એ છે કે લીસી અંતઃકોષરસજાળ લિપિડ્સના સંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.

(B) સ્વાદુપિંડમાં અંતઃસ્ત્રાવી કોષો હોય છે જેને લેંગરહેન્સના ટાપુઓ (Islets of Langerhans) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ટાપુઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોના બનેલા હોય છે, મુખ્યત્વે $\alpha$-કોષો અને $\beta$-કોષો.
$\alpha$-કોષો ગ્લુકાગોન અંતઃસ્ત્રાવના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે, જે રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે છે.
$\beta$-કોષો ઇન્સ્યુલિન અંતઃસ્ત્રાવના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે, જે રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર ઘટાડે છે.
ગ્લુકાગોન ગ્લાયકોજીનોલિસિસને ઉત્તેજિત કરે છે, જે યકૃતમાં ગ્લાયકોજનનું ગ્લુકોઝમાં વિઘટન છે.
તેથી, એ વિધાન કે $\alpha$-કોષો ઇન્સ્યુલિનનો સ્ત્રાવ કરે છે તે ખોટું છે, કારણ કે ઇન્સ્યુલિનનો સ્ત્રાવ $\beta$-કોષો દ્વારા થાય છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકરણની શ્રેણીઓનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ, સમુદાય, વર્ગ, શ્રેણી, કુળ, પ્રજાતિ અને જાતિ.
$Genus$ (પ્રજાતિ) એ એક વર્ગીકરણની શ્રેણી છે જે ઘનિષ્ઠ રીતે સંબંધિત જાતિઓના સમૂહનો સમાવેશ કરે છે જેઓ સામાન્ય ઉત્ક્રાંતિના પૂર્વજ ધરાવે છે અને ઘણી સમાન લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, $Panthera$ પ્રજાતિમાં, $Panthera leo$ (સિંહ) અને $Panthera tigris$ (વાઘ) જેવી જાતિઓને તેમના નજીકના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોને કારણે એકસાથે જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) પ્રોકેરિયોટ્સ એવા સજીવો છે જેમના કોષોમાં પટલ-આવૃત કોષકેન્દ્ર અને અન્ય પટલ-આવૃત અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
બેક્ટેરિયા, નીલ-હરિત લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) અને માયકોપ્લાઝ્મા એ બધા પ્રોકેરિયોટિક સજીવોના ઉદાહરણો છે.
બીજી તરફ, ફૂગ એ યુકેરિયોટિક (સુકોષકેન્દ્રી) સજીવો છે. તેમના કોષોમાં કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવૃત સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર હોય છે અને તેમાં કણાભસૂત્ર અને અંતઃકોષરસજાળ જેવી પટલ-આવૃત અંગિકાઓ જોવા મળે છે.
તેથી, સાચો જવાબ $D$ (ફૂગ) છે.

(B) પુષ્પ સર્જન પહેલાં આંતરગાંઠની લંબાઈમાં થતા વધારાની ઘટનાને 'બોલ્ટિંગ' (bolting) કહેવામાં આવે છે. કોબીજ (રોઝેટ આદત) અને બીટ જેવી વનસ્પતિઓમાં, $Gibberellins$ $(GA)$ ના ઉપયોગ દ્વારા બોલ્ટિંગ પ્રેરિત થાય છે. $Gibberellins$ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે પ્રકાંડની લંબાઈ, અંકુરણ, સુષુપ્તતા, પુષ્પ સર્જન અને પાન તથા ફળના વૃદ્ધત્વ સહિતની વિવિધ વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે.

(C) સુકોષકેન્દ્રી કોષચક્ર ચાર અલગ-અલગ તબક્કાઓ ધરાવે છે: $G1$ તબક્કો, $S$ તબક્કો, $G2$ તબક્કો અને $M$ તબક્કો.
$1$. $G1$ તબક્કો (ગેપ $1$): કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને $DNA$ ના સ્વયંજનન માટે તૈયારી કરે છે.
$2$. $S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ): $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
$3$. $G2$ તબક્કો (ગેપ $2$): કોષ સતત વૃદ્ધિ પામે છે અને સમભાજન (Mitosis) માટે તૈયારી કરે છે.
$4$. $M$ તબક્કો (સમભાજન): કોષ વિભાજન પામે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $G1 \rightarrow S \rightarrow G2 \rightarrow M$ છે.

(A) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનનની પ્રક્રિયા ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓમાં થાય છે:
$1$. જીવરસ સંયુગ્મન (Plasmogamy): આ બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓ વચ્ચે જીવરસનું જોડાણ છે.
$2$. કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન (Karyogamy): આ બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ છે.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): આ એવી પ્રક્રિયા છે જે યુગ્મનજમાં થાય છે, જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી, સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$A$ (જીવરસનું જોડાણ) $\rightarrow II$ (જીવરસ સંયુગ્મન)
$B$ (કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ) $\rightarrow III$ (કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન)
$C$ (એકકીય બીજાણુઓનું નિર્માણ) $\rightarrow I$ (અર્ધીકરણ)
આમ, સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-I$ છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે: 'Reptilia' શબ્દ લેટિન શબ્દ 'repere' અથવા 'reptum' પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ 'સરકવું' અથવા 'પેટે ઘસડાઈને ચાલવું' થાય છે. આ તેમની ગતિ પદ્ધતિને દર્શાવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: જોકે મોટાભાગના સરીસૃપોમાં ત્રણ ખંડોવાળું હૃદય (બે કર્ણક અને એક અપૂર્ણ રીતે વિભાજિત ક્ષેપક) હોય છે, પરંતુ મગર, એલિગેટર અને ઘડિયાલ (જે 'Crocodilia' શ્રેણીના સભ્યો છે) માં ચાર ખંડોવાળું હૃદય હોય છે. તેથી,'Reptilia' ના તમામ સજીવોમાં ત્રણ ખંડોવાળું હૃદય હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: વિધાન $I$ સાચું છે, પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે: અર્ધીકરણના પ્રોફેઝ $I$ દરમિયાન, રંગસૂત્રોનું ઘનીકરણ થાય છે. ડાયાકિનેસિસ (પ્રોફેઝ $I$ નો અંતિમ તબક્કો) ના અંત સુધીમાં, રંગસૂત્રો સંપૂર્ણપણે ઘનીભૂત થઈ જાય છે અને કોષકેન્દ્રિકા અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: અર્ધીકરણ $I$ એ ન્યૂનકારી વિભાજન છે જેમાં સમજાત રંગસૂત્રો અલગ પડે છે, જ્યારે સમભાજન એ સમાન વિભાજન છે જેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે. અર્ધીકરણ $II$ એ તબક્કો છે જે સમભાજન સાથે વધુ સામ્યતા ધરાવે છે.

(C) મેરુદંડી પ્રાણીઓના પાયાના લક્ષણોમાં મેરુદંડની હાજરી, પૃષ્ઠ બાજુએ પોલું ચેતાતંત્ર અને તેમના જીવનચક્રના કોઈક તબક્કે યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેઓ પશ્વ-ગુદા પૂંછડી ધરાવે છે. તેથી,'ઝાલરોનો અભાવ' એ મેરુદંડી પ્રાણીઓનું લક્ષણ નથી, કારણ કે વિકાસના કોઈક તબક્કે તેઓ કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો ધરાવે છે.

(C) અંકગણિતીય વૃદ્ધિમાં, વૃદ્ધિ દર સમય સાથે અચળ રહે છે.
અંકગણિતીય વૃદ્ધિ માટેનું સૂત્ર: $L_t = L_0 + (r \times t)$
જ્યાં:
$L_t$ એ $t$ સમયે લંબાઈ છે,
$L_0$ એ $0$ સમયે પ્રારંભિક લંબાઈ છે,
$r$ એ પ્રતિ એકમ સમયનો વૃદ્ધિ દર છે,
$t$ એ વીતેલો સમય છે.
આપેલ છે:
$L_0 = 20 \ cm$,
$r = 30 \ cm/\text{દિવસ}$,
$t = 7 \ \text{દિવસ}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$L_7 = 20 + (30 \times 7)$
$L_7 = 20 + 210$
$L_7 = 230 \ cm$.
તેથી, $7^{th}$ દિવસના અંતે પ્રકાંડની લંબાઈ $230 \ cm$ હશે.

(B) માનવ શરીરમાં તત્વોના વજનની ટકાવારી આશરે નીચે મુજબ છે:
$(a)$ ઓક્સિજન: $65.0\%$
$(b)$ કાર્બન: $18.5\%$
$(c)$ હાઇડ્રોજન: $9.5\%$
$(d)$ નાઇટ્રોજન: $3.3\%$
આને ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવતા: ઓક્સિજન > કાર્બન > હાઇડ્રોજન > નાઇટ્રોજન મળે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(a), (b), (c), (d)$ છે.

(C) દેડકામાં $(Rana \text{ } tigrina)$, મગજમાંથી ઉદ્ભવતી મસ્તિષ્ક ચેતાઓની $10$ જોડી હોય છે.
આ ચેતાઓ માથા અને ગળાના પ્રદેશમાં સંવેદી અને પ્રેરક કાર્યો માટે જવાબદાર છે.
તેથી, સાચો જવાબ $10$ જોડી છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ (Growth hormone) નું વધુ પ્રમાણ $III$. એક્રોમેગેલી (Acromegaly) તરફ દોરી જાય છે, જે હાડકાં અને પેશીઓની અસામાન્ય વૃદ્ધિ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવતી સ્થિતિ છે.
$B$. લ્યુટિનાઇઝિંગ અંતઃસ્ત્રાવ $(LH)$ સ્ત્રીઓમાં $IV$. અંડપાત (Ovulation) માટે જવાબદાર છે.
$C$. વેસોપ્રેસિન (જેને એન્ટિડાય્યુરેટિક હોર્મોન અથવા $ADH$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) $I$. મૂત્રપિંડમાં પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સના પુનઃશોષણ માટે જવાબદાર છે.
$D$. ઓક્સિટોસિન $II$. બાળકના જન્મ સમયે ગર્ભાશયના સંકોચન માટે જવાબદાર છે.
તેથી, સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(B) માનવ હૃદયમાં ચાર ખંડો હોય છે: બે કર્ણક અને બે ક્ષેપક.
જમણા કર્ણક અને જમણા ક્ષેપક વચ્ચેના છિદ્ર પર ત્રણ સ્નાયુબદ્ધ પડદા અથવા કસ્પ ધરાવતો વાલ્વ હોય છે, જેને $tricuspid \text{ valve}$ (ત્રિદલ વાલ્વ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ વાલ્વ ક્ષેપકના સંકોચન દરમિયાન રુધિરને જમણા ક્ષેપકમાંથી પાછું જમણા કર્ણકમાં જતું અટકાવે છે.
દ્વિદલ વાલ્વ (માઈટ્રલ વાલ્વ) ડાબા કર્ણક અને ડાબા ક્ષેપક વચ્ચે આવેલો હોય છે.

(A) વાદળી (Sponges) એ પોરિફેરા સમુદાયના પ્રાણીઓ છે. તેમાં કોઈ વિશિષ્ટ શ્વસન અંગો હોતા નથી. વાદળીમાં વાયુઓ ($O_2$ અને $CO_2$) ની આપ-લે તેમની સમગ્ર શરીરની સપાટી દ્વારા સાદા પ્રસરણની પ્રક્રિયાથી થાય છે, જે સીધા જ આસપાસના પાણીના સંપર્કમાં હોય છે.

(A) સ્નાયુનું સંકોચન મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $(CNS)$ દ્વારા મોટર ન્યુરોન મારફતે મોકલવામાં આવેલા સંકેતથી શરૂ થાય છે.
જ્યારે ચેતા આવેગ (action potential) મોટર ન્યુરોનના એક્સન ટર્મિનલ સુધી પહોંચે છે, ત્યારે તે ચેતોપાગમની ફાટ (synaptic cleft) માં એસીટાઈલ કોલીન નામના ન્યુરોટ્રાન્સમીટરના મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ એસીટાઈલ કોલીન સ્નાયુ તંતુના સારકોલેમા (sarcolemma) પરના ગ્રાહકો સાથે જોડાય છે, જે ચેતા આવેગ ઉત્પન્ન કરે છે અને તેના પરિણામે સ્નાયુનું સંકોચન થાય છે.

(D) વિધાન $(a)$ સાચું છે: હેન્લેના લૂપની ઉતરતી ભુજા પાણી માટે પ્રવેશ્ય છે પરંતુ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ માટે લગભગ અપ્રવેશ્ય છે.
વિધાન $(b)$ સાચું છે: જેમ ઉતરતી ભુજામાં પાણીનું પુનઃશોષણ થાય છે, તેમ ગાળણ સાંદ્ર બને છે.
વિધાન $(c)$ ખોટું છે: હેન્લેના લૂપની ચડતી ભુજામાં પાણીનું પુનઃશોષણ થતું નથી કારણ કે તે પાણી માટે અપ્રવેશ્ય છે.
વિધાન $(d)$ સાચું છે: ચડતી ભુજા પાણી માટે અપ્રવેશ્ય છે પરંતુ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સના વહન (સક્રિય અથવા નિષ્ક્રિય) માટે પરવાનગી આપે છે.
તેથી, વિધાનો $(a)$, $(b)$ અને $(d)$ સાચા છે.

(D) માનવ કરોડરજ્જુની ગોઠવણી ખોપરી (માથા) થી નીચે પેલ્વિસ (પગની દિશામાં) સુધી ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે.
$1$. $Cervical$ (ગ્રીવા) મણકા ગળાના ભાગમાં આવેલા હોય છે ($7$ મણકા).
$2$. $Thoracic$ (ઉરોસ્થિ) મણકા છાતીના ભાગમાં આવેલા હોય છે ($12$ મણકા).
$3$. $Lumbar$ (કટિ) મણકા કમરના નીચેના ભાગમાં આવેલા હોય છે ($5$ મણકા).
$4$. $Sacrum$ (ત્રિકાસ્થિ) કટિ પ્રદેશની નીચે આવેલું હોય છે ($1$ સંયુક્ત અસ્થિ).
$5$. $Coccyx$ સૌથી નીચેના ભાગમાં હોય છે ($1$ સંયુક્ત અસ્થિ).
તેથી, માથાથી પગ સુધીનો સાચો ક્રમ $Cervical \rightarrow Thoracic \rightarrow Lumbar \rightarrow Sacrum$ છે.

(B) કુદરતી પસંદગી વસ્તીમાં લક્ષણોના વિતરણ પર ત્રણ મુખ્ય રીતે કાર્ય કરે છે:
$1$. સ્થિરીકરણ પસંદગી: મધ્યવર્તી લક્ષણોને પ્રોત્સાહન આપે છે અને આત્યંતિક સ્વરૂપોને દૂર કરે છે.
$2$. દિશાત્મક પસંદગી: એક આત્યંતિક લક્ષણને બીજા કરતા વધુ પ્રોત્સાહન આપે છે, જેનાથી વસ્તીના સરેરાશ લક્ષણમાં ફેરફાર થાય છે.
$3$. વિક્ષેપક પસંદગી: મધ્યવર્તી સ્વરૂપોને બદલે બંને આત્યંતિક લક્ષણોને પ્રોત્સાહન આપે છે.
જનીનિક વિચલન એ એક યાદચ્છિક પ્રક્રિયા છે જે નાની વસ્તીમાં આકસ્મિક ઘટનાઓને કારણે થાય છે, તે કુદરતી પસંદગીનું સીધું પરિણામ નથી.
તેથી, કુદરતી પસંદગી સ્થિરીકરણ, દિશાત્મક ફેરફાર અને વિક્ષેપન તરફ દોરી જાય છે. સાચા વિકલ્પો $(a)$, $(c)$ અને $(d)$ છે.

(C) ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન $(ICSI)$ એ સહાયક પ્રજનન તકનીકની એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે, જેમાં એક શુક્રકોષને સીધા અંડકોષના કોષરસમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ તકનીકનો ઉપયોગ પુરુષ વંધ્યત્વના કિસ્સાઓની સારવાર માટે કરવામાં આવે છે જ્યાં શુક્રકોષોની સંખ્યા અથવા ગતિશીલતા ઓછી હોય છે.

(D) નર પ્રજનન તંત્રમાં શુક્રપિંડ, વૃષણજાળ, શુક્રવાહિકાઓ, અધિવૃષણનલિકા, શુક્રવાહિની અને સહાયક ગ્રંથીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Infundibulum$ (ગળણી) એ માદા પ્રજનન તંત્રમાં અંડવાહિનીનો અગ્ર ભાગ છે જે ગળણી જેવો આકાર ધરાવે છે.
તેથી, $Infundibulum$ એ નર પ્રજનન તંત્રનો ભાગ નથી.

(A) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તકમાં આપેલ એમેઝોનિયન વર્ષાવનના ડેટા મુજબ, જાતિઓની સંખ્યા નીચે મુજબ છે:
$(d)$ અપૃષ્ઠવંશીઓ: $1,25,000$
$(a)$ વનસ્પતિઓ: $40,000$
$(c)$ માછલીઓ: $3,000$
$(b)$ પક્ષીઓ: $1,300$
$(e)$ સસ્તન પ્રાણીઓ: $427$
તેથી, ઉતરતો ક્રમ $(d) > (a) > (c) > (b) > (e)$ છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે. $LH$ સર્જ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોનનો ઝડપી વધારો) પરિપક્વ ગ્રાફિયન પુટિકાના તૂટવાને ઉત્તેજિત કરે છે, જેનાથી દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ મુક્ત થાય છે, આ પ્રક્રિયાને અંડપાત કહેવામાં આવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે. અંડપાત પછી, તૂટેલી ગ્રાફિયન પુટિકા કોર્પસ લ્યુટિયમમાં રૂપાંતરિત થાય છે. કોર્પસ લ્યુટિયમ મુખ્યત્વે મોટી માત્રામાં પ્રોજેસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે, જે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને જાળવી રાખવા માટે જરૂરી છે, ન કે મોટી માત્રામાં ઇસ્ટ્રોજનનો.

(C) આહાર શૃંખલામાં, સજીવોને તેમના પોષક સ્તરોને આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. ઉત્પાદકો (સ્વયંપોષીઓ) પ્રથમ પોષક સ્તર બનાવે છે.
$2$. પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ એવા સજીવો છે જે સીધા ઉત્પાદકો પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે. ઉત્પાદકો વનસ્પતિઓ અથવા શેવાળ હોવાથી, પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ હંમેશા તૃણાહારીઓ હોય છે.
$3$. દ્વિતીય ઉપભોક્તાઓ પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે, અને તૃતીય ઉપભોક્તાઓ દ્વિતીય ઉપભોક્તાઓ પર આધાર રાખે છે.
તેથી, તૃણાહારીઓ પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ છે.

(A) હાર્ડી-વેઈનબર્ગના સિદ્ધાંત મુજબ, બે જનીનો $A$ અને $a$ ધરાવતા જનીન માટે, ધારો કે $A$ જનીનની આવૃત્તિ $p$ છે અને $a$ જનીનની આવૃત્તિ $q$ છે.
અહીં આપેલ છે કે $A$ જનીનની આવૃત્તિ $(p)$ $0.1$ છે.
સમયુગ્મી પ્રભાવી જનીન પ્રકાર $AA$ ની આવૃત્તિ $p^2$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી, $AA$ ની આવૃત્તિ $= (0.1)^2 = 0.01$ થાય.
આમ, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) એક લાક્ષણિક આવૃત બીજધારી પરાગાશય દ્વિખંડીય હોય છે, એટલે કે તે બે ખંડો ધરાવે છે.
પરાગાશયના દરેક ખંડમાં બે કોટર (theca) આવેલા હોય છે, તેથી તેને દ્વિ-કોટરયુક્ત (dithecous) કહેવામાં આવે છે.
આથી, દરેક ખંડમાં $2$ કોટર હોય છે.
પરાગાશયમાં બે ખંડો હોવાથી, સમગ્ર પરાગાશયમાં કુલ $4$ કોટર (ચતુઃસ્ફોટી) આવેલા હોય છે.

(A) $1$. $lac$ ઓપેરોન એક નિયમનકારી જનીન $(i)$, એક પ્રમોટર $(p)$, એક ઓપરેટર $(o)$ અને ત્રણ બંધારણીય જનીનો $(z, y, a)$ નો બનેલો છે.
$2$. જનીન $i$ એ $lac$ ઓપેરોનના રિપ્રેસર પ્રોટીન માટે સંકેત આપે છે. તે સતત અભિવ્યક્ત થાય છે, જેનો અર્થ છે કે લેક્ટોઝની હાજરી કે ગેરહાજરીને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેનું હંમેશા અચળ દરે ટ્રાન્સક્રિપ્શન થાય છે.
$3$. લેક્ટોઝ પ્રેરક તરીકે કાર્ય કરે છે. તે રિપ્રેસર પ્રોટીન સાથે જોડાય છે, જે તેને ઓપરેટર સાથે જોડાતા અટકાવે છે, જેનાથી ટ્રાન્સક્રિપ્શનની પ્રક્રિયા આગળ વધી શકે છે.
$4$. જનીનો $z, y$ અને $a$ એક જ પ્રમોટરના નિયંત્રણ હેઠળ એક જ પોલીસીસ્ટ્રોનિક $mRNA$ તરીકે ટ્રાન્સક્રાઇબ થાય છે, પરંતુ જનીન $i$ પાસે પોતાનો અલગ પ્રમોટર હોય છે.
$5$. તેથી, જનીન $i$ સતત અભિવ્યક્ત થાય છે તે વિધાન સાચું છે.

(B) એન્જીયોસ્પર્મ (આવૃત બીજધારી) ના માદા જન્યુજનક (ભ્રૂણપુટ) માં, $Synergids$ (સહાયક કોષો) એ અંડછિદ્ર તરફ આવેલા વિશિષ્ટ કોષો છે.
આ કોષોમાં અંડછિદ્રના છેડે એક ખાસ કોષીય જાડાઈ હોય છે જેને $filiform$ $apparatus$ (તંતુમય પ્રસાધન) કહેવામાં આવે છે.
$filiform$ $apparatus$ નું મુખ્ય કાર્ય એવા રાસાયણિક પદાર્થોનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે જે પરાગનલિકાને આકર્ષે છે અને તેને ફલન માટે અંડકોષ તરફ માર્ગદર્શન આપે છે.

(D) અભ્રૂણપોષી (non-albuminous) બીજ એવા બીજ છે જેમાં બીજના વિકાસ દરમિયાન ભ્રૂણ દ્વારા ભ્રૂણપોષનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ થઈ જાય છે.
અભ્રૂણપોષી બીજ ઉત્પન્ન કરતી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં વટાણા, મગફળી અને કઠોળનો સમાવેશ થાય છે.
તેની સામે, ઘઉં, મકાઈ અને જવ એ એકદળી વનસ્પતિઓ છે જે સભ્રૂણપોષી (albuminous) બીજ ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાં અંકુરણ દરમિયાન પોષણ પૂરું પાડવા માટે પરિપક્વ બીજમાં ભ્રૂણપોષ જળવાઈ રહે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ (વટાણા) છે.

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં દ્વિતીય (diploid) રંગસૂત્રોની સંખ્યા $(2n)$ $36$ આપેલી છે.
તેથી, એકકીય (haploid) રંગસૂત્રોની સંખ્યા $(n)$ $36 / 2 = 18$ થાય.
આવૃત બીજધારીઓમાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એક નર જન્યુ $(n)$ અને બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો $(n + n)$ ના જોડાણથી થાય છે, જે ત્રિતીય $(3n)$ રચના બનાવે છે.
આમ, ભ્રૂણપોષમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $3n = 3 \times 18 = 54$ થાય છે.

(C) અર્ન્સ્ટ હેકેલ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ઉત્ક્રાંતિ માટેનો ગર્ભવિદ્યાકીય આધાર (જેને 'ઓન્ટોજેની રીકેપિટ્યુલેટ્સ ફાઈલોજેની' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) પાછળથી ખોટો સાબિત થયો હતો. હેકેલનો સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે ઉચ્ચ કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓના ગર્ભ તેમના પૂર્વજોના પુખ્ત સ્વરૂપો જેવા તબક્કાઓમાંથી પસાર થાય છે, જે વૈજ્ઞાનિક રીતે અચોક્કસ સાબિત થયું છે અને તેને આધુનિક જીવવિજ્ઞાનમાં ઉત્ક્રાંતિ માટે માન્ય પુરાવો ગણવામાં આવતો નથી. અશ્મિભૂત રેકોર્ડ્સ, અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (સમમૂલક અંગો) અને અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ (કાર્યસદ્રશ અંગો) જેવા અન્ય વિકલ્પો ઉત્ક્રાંતિની પ્રક્રિયા માટે વ્યાપકપણે સ્વીકૃત પુરાવા છે.

(B) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે આધુનિક $Homo$ $sapiens$ નો ઉદભવ આફ્રિકામાં થયો હતો, ઓસ્ટ્રેલિયામાં નહીં.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે $Homo$ $sapiens$ નો વિકાસ ઘણો વહેલો, આશરે $3,00,000$ વર્ષ પહેલાં થયો હતો, $75,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં નહીં.
તેથી, બંને વિધાનો ખોટા છે.

(C) વસ્તીના કદ $(N)$ માં ફેરફારનો દર આ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\frac{dN}{dt} = (b - d)N$, જ્યાં $b$ એ પ્રતિ-વ્યક્તિ જન્મ દર છે અને $d$ એ પ્રતિ-વ્યક્તિ મૃત્યુ દર છે.
આપેલ છે: $b = 0.002$ અને $d = 0.002$.
તેથી, વસ્તી વૃદ્ધિનો આંતરિક દર $(r)$ એ $r = b - d = 0.002 - 0.002 = 0$ છે.
વૃદ્ધિનો આંતરિક દર $0$ હોવાથી, વસ્તીનું કદ સમય સાથે સ્થિર રહે છે.
આમ, $10$ પેઢીઓ પછી, વસ્તીનું કદ $10$ મિલિયન જ રહેશે.

(C) $PCR$ ($Polymerase$ $Chain$ $Reaction$) પ્રક્રિયા ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. $Denaturation$: ડબલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ ને ગરમ કરીને બે સિંગલ સ્ટ્રેન્ડ્સમાં અલગ કરવામાં આવે છે.
$2$. $Annealing$: તાપમાન ઘટાડવામાં આવે છે, જેનાથી પ્રાઈમર્સ સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ ટેમ્પલેટ્સ પર તેમની પૂરક શૃંખલાઓ સાથે જોડાઈ (anneal) શકે છે.
$3$. $Extension$: $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક પ્રાઈમર્સમાં ન્યુક્લિયોટાઈડ્સ ઉમેરીને નવી $DNA$ શૃંખલાનું સંશ્લેષણ કરે છે.
તેથી, જે તબક્કામાં પ્રાઈમર્સ $DNA$ સ્ટ્રેન્ડ્સ સાથે જોડાય છે તેને $Annealing$ કહેવામાં આવે છે.

(A) એક્સપોનેન્શિયલ વૃદ્ધિ મોડેલ એવી ધારણા પર આધારિત છે કે સંસાધનો અમર્યાદિત છે, જે વસ્તીને તેની મહત્તમ જૈવિક ક્ષમતા પર વધવા દે છે. જો કે, પ્રકૃતિમાં ખોરાક અને જગ્યા જેવા સંસાધનો મર્યાદિત હોય છે, જે સ્પર્ધા અને પર્યાવરણીય અવરોધ તરફ દોરી જાય છે.
લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ મોડેલ પર્યાવરણની વહન ક્ષમતા $(K)$ ને સમાવીને આ મર્યાદિત સંસાધનોને ધ્યાનમાં લે છે. જેમ જેમ વસ્તીનું કદ $K$ ની નજીક પહોંચે છે, તેમ વૃદ્ધિ દર ધીમો પડી જાય છે, જે તેને કુદરતી વસ્તી માટે વધુ વાસ્તવિક મોડેલ બનાવે છે.
કારણ કે સંસાધનોની મર્યાદા એ મૂળભૂત કારણ છે કે શા માટે લોજિસ્ટિક મોડેલ એક્સપોનેન્શિયલ મોડેલ કરતા વધુ વાસ્તવિક છે, તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(B) અનુકૂલિત પ્રસરણ (Adaptive radiation) એટલે કોઈ ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં એક સામાન્ય પૂર્વજમાંથી વિવિધ પ્રજાતિઓનો ઉદ્ભવ, જે એક બિંદુથી શરૂ થઈને ભૌગોલિક વિસ્તારના અન્ય ભાગોમાં ફેલાય છે.
જ્યારે કોઈ અલગ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં (વિવિધ નિવાસસ્થાનોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા) એક કરતા વધુ અનુકૂલિત પ્રસરણ જોવા મળે છે, ત્યારે તેને અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ (convergent evolution) કહી શકાય.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં પ્લેસેન્ટલ સસ્તન પ્રાણીઓ અને ઓસ્ટ્રેલિયન માર્સુપિયલ્સ દૂરના સંબંધી હોવા છતાં સમાન લક્ષણો દર્શાવે છે (દા.ત.,પ્લેસેન્ટલ વુલ્ફ અને ટાસ્માનિયન વુલ્ફ), જે અભિસારી ઉત્ક્રાંતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(A) લસિકા અંગોને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્રાથમિક અને ગૌણ લસિકા અંગો.
$(1)$ પ્રાથમિક લસિકા અંગો: આ એવા સ્થાનો છે જ્યાં લસિકા કોષો (lymphocytes) ઉત્પન્ન થાય છે અને/અથવા પરિપક્વ થાય છે અને એન્ટિજેન-સંવેદનશીલ બને છે. ઉદાહરણોમાં અસ્થિમજ્જા અને થાઇમસનો સમાવેશ થાય છે.
$(2)$ ગૌણ લસિકા અંગો: આ એવા સ્થાનો છે જ્યાં લસિકા કોષો એન્ટિજેન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે અને ત્યારબાદ ઇફેક્ટર કોષો બનવા માટે પ્રજનન કરે છે. ઉદાહરણોમાં બરોળ, લસિકા ગાંઠો, કાકડા, નાના આંતરડાના પેયર્સ પેચ અને એપેન્ડિક્સનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $(b)$ કાકડા અને $(c)$ બરોળ એ ગૌણ લસિકા અંગો છે.

(D) માનવ જરાયુ એક અંતઃસ્ત્રાવી પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે અને ગર્ભાવસ્થા માટે જરૂરી ઘણા અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે. આમાં હ્યુમન કોરિઓનિક ગોનાડોટ્રોપિન $(hCG)$, હ્યુમન પ્લેસેન્ટલ લેક્ટોજન $(hPL)$, ઇસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોનનો સમાવેશ થાય છે. $LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) એ અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે, જરાયુ દ્વારા નહીં.

(B) સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં, પ્રત્યાંકન (transcription) માટે જવાબદાર ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના $RNA$ પોલિમરેઝ હોય છે:
$1$. $RNA$ પોલિમરેઝ $I$ એ $rRNA$ ($28S, 18S,$ અને $5.8S$) નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
$2$. $RNA$ પોલિમરેઝ $II$ એ $mRNA$ ના પ્રિકર્સરનું પ્રત્યાંકન કરે છે, જેને હેટરોજીનસ ન્યુક્લિયર $RNA$ $(hnRNA)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$3$. $RNA$ પોલિમરેઝ $III$ એ $tRNA$, $5S$ $rRNA$, અને $snRNA$ નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
તેથી, $RNA$ પોલિમરેઝ $II$ એ પ્રિકર્સર $mRNA$ ના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.

(A) પ્લાઝમિડ એ નાના, ગોળાકાર, બેવડી શૃંખલાવાળા $DNA$ અણુઓ છે જે કોષના રંગસૂત્રીય $DNA$ થી અલગ હોય છે.
વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે પ્લાઝમિડમાં સ્વયંજનનનું ઉદગમ સ્થાન $(ori)$ હોય છે, જે તેમને રંગસૂત્રીય $DNA$ થી સ્વતંત્ર રીતે સ્વયંજનન કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે પ્લાઝમિડ બેક્ટેરિયા અને કેટલાક સુકોષકેન્દ્રી સજીવોના કોષરસમાં મુખ્ય રંગસૂત્રીય $DNA$ ની બહાર અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેથી, બંને વિધાનો સાચા છે.

(D) '$O$' રુધિરજૂથ ધરાવતી વ્યક્તિનો જનીન પ્રકાર '$ii$' હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિએ પિતા પાસેથી એક '$i$' એલિલ અને માતા પાસેથી એક '$i$' એલિલ મેળવવો આવશ્યક છે.
$(A)$ પિતા: $I^Ai$, માતા: $I^Bi$: સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારોમાં $I^AI^B, I^Ai, I^Bi, ii$ નો સમાવેશ થાય છે. આમ,'$O$' $(ii)$ રુધિરજૂથ શક્ય છે.
$(B)$ પિતા: $I^Ai$, માતા: $I^Ai$: સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારોમાં $I^AI^A, I^Ai, ii$ નો સમાવેશ થાય છે. આમ,'$O$' $(ii)$ રુધિરજૂથ શક્ય છે.
$(C)$ પિતા: $I^Bi$, માતા: $I^Bi$: સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારોમાં $I^BI^B, I^Bi, ii$ નો સમાવેશ થાય છે. આમ,'$O$' $(ii)$ રુધિરજૂથ શક્ય છે.
$(D)$ પિતા: $I^AI^B$, માતા: $I^Ai$: સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારોમાં $I^AI^A, I^AI^i, I^AI^B, I^Bi$ નો સમાવેશ થાય છે. સંભવિત રુધિરજૂથો '$A$' અને '$AB$' છે. '$O$' $(ii)$ રુધિરજૂથ શક્ય નથી કારણ કે પિતા પાસે '$i$' એલિલ નથી.

(A) સમમૂલક અંગો એવા અંગો છે જે સમાન મૂળભૂત રચનાત્મક આયોજન અને ભ્રૂણીય મૂળ ધરાવે છે, ભલે તેઓ અલગ-અલગ કાર્યો કરતા હોય.
મનુષ્ય અને ચામાચીડિયાના અગ્ર ઉપાંગો સમાન રચનાત્મક બંધારણ (હ્યુમરસ, રેડિયસ, અલ્ના, કાર્પલ્સ, મેટાકાર્પલ્સ અને ફાલેન્જીસ) ધરાવે છે, જે સામાન્ય પૂર્વજો સૂચવે છે.
તેથી, આ સમાન રચનાત્મક બંધારણને કારણે મનુષ્ય અને ચામાચીડિયાના અગ્ર ઉપાંગોને સમમૂલક અંગો ગણવામાં આવે છે.
આમ, વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે, અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) કોલોસ્ટ્રમ એ સ્તનપાનના શરૂઆતના દિવસોમાં માતા દ્વારા સ્ત્રવિત પીળાશ પડતું પ્રવાહી છે.
તે એન્ટિબોડીઝમાં સમૃદ્ધ છે, ખાસ કરીને $IgA$, જે નવજાત શિશુને આવશ્યક નિષ્ક્રિય રોગપ્રતિકારક શક્તિ પ્રદાન કરે છે.
જીવનના શરૂઆતના તબક્કે શિશુના જઠરાંત્રિય માર્ગને રોગકારક જીવાણુઓથી બચાવવા માટે $IgA$ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

(A) ગાલાપાગોસ ટાપુઓ પર બકરીઓ દાખલ થયાના એક દાયકાની અંદર એબિંગડન કાચબા લુપ્ત થઈ ગયા હતા.
આનું કારણ એ છે કે બકરીઓ કાચબા કરતા વધુ કાર્યક્ષમ રીતે ચરતી હતી (તેઓ વનસ્પતિને વધુ ઝડપથી અને અસરકારક રીતે ખાઈ જાય છે).
પરિણામે, કાચબા માટે ખોરાકના સ્ત્રોતો ખૂટી ગયા, જેના કારણે તેઓ લુપ્ત થઈ ગયા.
તેથી, વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે, અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) અંડપાત સમયે, ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ મુક્ત થાય છે.
આ મુક્ત થયેલ અંડકોષ એક કોષવિહીન સ્તર દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે જેને $zona \ pellucida$ કહેવામાં આવે છે, જે અંડકોષ દ્વારા જ સ્ત્રવિત થાય છે.
વધુમાં, તે $corona \ radiata$ તરીકે ઓળખાતા પુટિકા કોષોના સ્તરો દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $zona \ pellucida$ એ અંડપાત સમયે અંડકોષની રચના સાથે સંકળાયેલ પ્રાથમિક રક્ષણાત્મક આવરણ છે.

(D) જાતિઓ વચ્ચેની આંતરક્રિયાઓ દરેક જાતિ પર થતી અસરના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સ્પર્ધા $(A)$: બંને જાતિઓને નુકસાન થાય છે ($-/-$ આંતરક્રિયા).
$2$. પરભક્ષણ $(B)$: એક જાતિને નુકસાન થાય છે અને બીજી જાતિને લાભ થાય છે ($+/-$ આંતરક્રિયા).
$3$. સહજીવન $(C)$: બંને જાતિઓને લાભ થાય છે ($+/+$ આંતરક્રિયા).
$4$. સહભોજિતા $(D)$: એકને લાભ થાય છે જ્યારે બીજી જાતિ પર કોઈ અસર થતી નથી ($+/0$ આંતરક્રિયા).
તેથી, સાચી જોડ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(A) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે શુદ્ધ ઊંચા છોડ $(TT)$ અને શુદ્ધ નીચા છોડ $(tt)$ વચ્ચેના મેન્ડલના એકસંકરણ પ્રયોગમાં, તમામ $F1$ સંતતિ વિષમયુગ્મી ઊંચા $(Tt)$ હોય છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે પ્રકાંડની ઊંચાઈ એ ખરેખર એક વિરોધાભાસી લક્ષણ છે જેમાં ઊંચાપણું $(T)$ એ નીચાપણા $(t)$ પર પ્રભાવી છે.
જેহেতু $F1$ પેઢી માત્ર પ્રભાવી લક્ષણ (ઊંચાપણું) દર્શાવે છે, તેથી કારણ $R$ એ યોગ્ય રીતે સમજાવે છે કે શા માટે તમામ $F1$ છોડ ઊંચા છે અને કોઈ પણ નીચો નથી.
તેથી, $A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) $1$. વિધાન $A$ જણાવે છે કે લાયસોઝાઇમનો ઉપયોગ બેક્ટેરિયલ કોષ દીવાલને તોડવા માટે થાય છે અને સેલ્યુલેઝનો ઉપયોગ વનસ્પતિ કોષ દીવાલ માટે થાય છે. આ વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ છે કારણ કે બેક્ટેરિયલ કોષ દીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકન (લાયસોઝાઇમ દ્વારા વિઘટિત) ની બનેલી હોય છે અને વનસ્પતિ કોષ દીવાલ સેલ્યુલોઝ (સેલ્યુલેઝ દ્વારા વિઘટિત) ની બનેલી હોય છે.
$2$. કારણ $R$ જણાવે છે કે જનીનિક દ્રવ્યના અલગીકરણ માટે કોષોનું વિઘટન જરૂરી છે. આ પણ સાચું છે કારણ કે $DNA$ કોષરસ પટલ અને કોષ દીવાલની અંદર બંધ હોય છે, જેને જનીનિક દ્રવ્યને મુક્ત કરવા માટે તોડવું જરૂરી છે.
$3$. કારણ કે $A$ માં ઉલ્લેખિત ચોક્કસ ઉત્સેચકો એ $R$ માં ઉલ્લેખિત કોષ વિઘટન પ્રાપ્ત કરવા માટે વપરાતા પ્રમાણભૂત સાધનો છે, તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) $Morphine$ એ અફીણના છોડમાંથી મેળવવામાં આવતું એક શક્તિશાળી ઓપિયોઇડ એનાલજેસિક છે. તેનો ઉપયોગ ક્લિનિકલ સેટિંગ્સમાં અસરકારક શામક અને પીડાનાશક તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે, ખાસ કરીને મોટી સર્જરી પછી સાજા થતા દર્દીઓ માટે, કારણ કે તે પીડાની અનુભૂતિ ઘટાડવા માટે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર પર કાર્ય કરે છે.

(B) વિધાન $(a)$ સાચું છે: નિવસનતંત્રમાં ઉર્જાનો પ્રવાહ હંમેશા એકદિશીય હોય છે, જે ઉત્પાદકોથી ઉપભોક્તાઓ અને ત્યારબાદ વિઘટકો તરફ વહે છે.
વિધાન $(b)$ સાચું છે: ઉર્જાનો પિરામિડ દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જાનું પ્રમાણ દર્શાવે છે અને તે હંમેશા સીધો જ હોય છે કારણ કે દરેક સ્તરે ઉર્જા ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે, તેથી તે ક્યારેય ઉલટો હોઈ શકતો નથી.
વિધાન $(c)$ ખોટું છે: ઉર્જાનું સ્થળાંતર $10\%$ ના નિયમ (લિન્ડેમેનનો નિયમ) નું પાલન કરે છે, જે મુજબ એક પોષક સ્તરે ઉપલબ્ધ ઉર્જાના માત્ર $10\%$ જ બીજા સ્તરે પહોંચે છે, $1\%$ ના નિયમનું નહીં.
તેથી, વિધાન $(a)$ અને $(b)$ સાચા છે.

(D) $Plasmodium$ ના જીવનચક્રમાં બે યજમાન હોય છે: મનુષ્ય અને માદા $Anopheles$ મચ્છર.
$1$. મનુષ્યમાં, $Plasmodium$ યકૃતના કોષો અને $RBCs$ માં અલિંગી પ્રજનન (schizogony) કરે છે.
$2$. ગેમેટોસાઇટ્સ (નર અને માદા જન્યુઓ) મનુષ્યના $RBCs$ માં બને છે પરંતુ ત્યાં ફલન થતું નથી.
$3$. જ્યારે માદા $Anopheles$ મચ્છર સંક્રમિત મનુષ્યને કરડે છે, ત્યારે તે આ ગેમેટોસાઇટ્સને ગ્રહણ કરે છે.
$4$. ફલન અને લિંગી પ્રજનન મચ્છરના આંતરડામાં થાય છે, જેના પરિણામે યુગ્મનજ (zygote) બને છે, જે પછી ઊકીનેટ (ookinete) અને અંતે સ્પોરોઝોઇટ્સમાં વિકસે છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. રૂપાંતરણ: આ યજમાન બેક્ટેરિયામાં $DNA$ સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા છે $(A-II)$.
$B$. ક્લોનિંગ સાઇટ: આ રિસ્ટ્રિક્શન ઉત્સેચકો માટે ચોક્કસ ઓળખ ક્રમ છે $(B-I)$.
$C$. પસંદગી: એન્ટિબાયોટિક પ્રતિરોધક જનીનોનો ઉપયોગ પસંદગીશીલ માર્કર તરીકે થાય છે $(C-IV)$.
$D$. Ori: પ્રતિકૃતિનું ઉદગમ સ્થાન (Origin of replication) એ ક્રમ છે જ્યાંથી પ્રતિકૃતિ શરૂ થાય છે $(D-III)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.