$(i)$ જો કાચના લેન્સ માટે $f=0.5 \,m$ હોય,તો લેન્સનો પાવર કેટલો થાય?
$(ii)$ દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સની વક્રતા ત્રિજ્યાઓ $10 \,cm$ અને $15 \,cm$ છે. તેની કેન્દ્રલંબાઈ $12 \,cm$ છે. તો કાચનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?
$(iii)$ એક બહિર્ગોળ લેન્સની હવામાં કેન્દ્રલંબાઈ $20 \,cm$ છે. પાણીમાં તેની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી થશે? (પાણીનો વક્રીભવનાંક $= 1.33$,કાચનો વક્રીભવનાંક $= 1.5$)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ લેન્સનો પાવર $P = \frac{1}{f(m)}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $f = 0.5 \,m$ મૂકતા,$P = \frac{1}{0.5} = +2 \,D$ મળે છે.
$(ii)$ આપેલ છે $f = +12 \,cm$,$R_1 = +10 \,cm$,અને $R_2 = -15 \,cm$. લેન્સ મેકરના સૂત્ર $\frac{1}{f} = (n - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{12} = (n - 1) \left( \frac{1}{10} - \frac{1}{-15} \right) = (n - 1) \left( \frac{3+2}{30} \right) = (n - 1) \left( \frac{5}{30} \right) = (n - 1) \frac{1}{6}$.
આમ,$n - 1 = \frac{6}{12} = 0.5$,જે દર્શાવે છે કે $n = 1.5$.
$(iii)$ હવામાં: $\frac{1}{f_a} = (n_g - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \frac{1}{20} = (1.5 - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \frac{1}{20} = 0.5 \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = \frac{1}{10}$.
પાણીમાં: $\frac{1}{f_w} = \left( \frac{n_g}{n_w} - 1 \right) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = \left( \frac{1.5}{1.33} - 1 \right) \left( \frac{1}{10} \right) = (1.1278 - 1) \times 0.1 = 0.1278 \times 0.1 = 0.01278$.
$f_w = \frac{1}{0.01278} \approx 78.2 \,cm$.

Explore More

Similar Questions

$20\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ અને $5\, cm$ વ્યાસ ધરાવતા એક અભિસારી લેન્સને $AB$ રેખા પરથી કાપવામાં આવે છે. આકૃતિમાં દર્શાવેલ લેન્સના છાયાંકિત ભાગનો ઉપયોગ કરીને $XY$ રેખા પર $30\, cm$ દૂર મૂકેલા બિંદુ $P$ નું પ્રતિબિંબ મેળવવામાં આવે છે,જે લેન્સના સમતલને લંબ છે. $P$ નું પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાશે?

એક પ્રકાશિત ચોરસનું પ્રતિબિંબ બહિર્ગોળ લેન્સની મદદથી પડદા પર મેળવવામાં આવે છે. લેન્સથી ચોરસનું અંતર $40\,cm$ છે. પ્રતિબિંબનું ક્ષેત્રફળ ચોરસના ક્ષેત્રફળ કરતાં $9$ ગણું છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ ........$cm$ છે.

એક પાતળો સમાન બહિર્ગોળ લેન્સ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચનો બનેલો છે અને તેની કેન્દ્રલંબાઈ $0.2 \ m$ છે. જો તેને પ્રવાહીમાં ડુબાડતા તે $0.5 \ m$ કેન્દ્રલંબાઈના અંતર્ગોળ લેન્સ તરીકે વર્તે,તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

$R$ વક્રતા ત્રિજ્યા ધરાવતો એક બાયકોન્વેક્સ લેન્સ ચલ વક્રીભવનાંક $\mu = 2[1 + \frac{|y|}{d}]$ નો બનેલો છે. ધારો કે $2d << R$. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મુખ્ય અક્ષ પર $R$ અંતરે એક બિંદુવત પદાર્થ મૂકવામાં આવ્યો છે. જો પ્રતિબિંબનો ફેલાવો $n$ મીટરના ગાળામાં હોય,તો $n$ નું મૂલ્ય શોધો.

એક પ્લેનો-કોન્કેવ (સમતલ-અંતર્ગોળ) લેન્સ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચનો બનેલો છે અને તેની વક્ર સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા $100 \,cm$ છે. લેન્સનો પાવર કેટલો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo