$[Fe(H_2O)_6]^{3+}$ એ પ્રબળ અનુચુંબકીય છે જ્યારે $[Fe(CN)_6]^{3-}$ એ નિર્બળ અનુચુંબકીય છે. સમજાવો.
(N/A) $[Fe(H_2O)_6]^{3+}$ અને $[Fe(CN)_6]^{3-}$ બંનેમાં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,એટલે કે $d^5$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે.
$CN^{-}$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ હોવાથી,તે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે. તેથી,$d$-કક્ષકમાં માત્ર એક જ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહે છે.
તેથી,
$\mu = \sqrt{n(n+2)}$
$= \sqrt{1(1+2)}$
$= \sqrt{3}$
$= 1.732 \, BM$
બીજી તરફ,$H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે. તેથી,તે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરી શકતું નથી. આનો અર્થ એ છે કે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $5$ છે.
તેથી,
$\mu = \sqrt{n(n+2)}$
$= \sqrt{5(5+2)}$
$= \sqrt{35}$
$\simeq 5.92 \, BM$
આમ,તે સ્પષ્ટ છે કે $[Fe(H_2O)_6]^{3+}$ એ પ્રબળ અનુચુંબકીય છે ($5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે),જ્યારે $[Fe(CN)_6]^{3-}$ એ નિર્બળ અનુચુંબકીય છે ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે).
$CN^{-}$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ હોવાથી,તે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે. તેથી,$d$-કક્ષકમાં માત્ર એક જ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહે છે.
તેથી,
$\mu = \sqrt{n(n+2)}$
$= \sqrt{1(1+2)}$
$= \sqrt{3}$
$= 1.732 \, BM$
બીજી તરફ,$H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે. તેથી,તે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરી શકતું નથી. આનો અર્થ એ છે કે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $5$ છે.
તેથી,
$\mu = \sqrt{n(n+2)}$
$= \sqrt{5(5+2)}$
$= \sqrt{35}$
$\simeq 5.92 \, BM$
આમ,તે સ્પષ્ટ છે કે $[Fe(H_2O)_6]^{3+}$ એ પ્રબળ અનુચુંબકીય છે ($5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે),જ્યારે $[Fe(CN)_6]^{3-}$ એ નિર્બળ અનુચુંબકીય છે ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે).
Explore More
Similar Questions
$[M(H_2O)_6]^{2+}$ સંકીર્ણ સામાન્ય રીતે $600 \ nm$ ની આસપાસ શોષણ કરે છે. તેની એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને નવું સંકીર્ણ $[M(NH_3)_6]^{2+}$ બને છે, જેનું શોષણ ....... $nm$ પર હોવું જોઈએ.
ધાતુ સંકીર્ણો $[Ni(en)_3]^{2+}$ $(A)$, $[NiCl_4]^{2-}$ $(B)$ અને $[Ni(NH_3)_6]^{2+}$ $(C)$ ને ધ્યાનમાં લો. $(A)$, $(B)$ અને $(C)$ માં રહેલા અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અને શોષણની આવૃત્તિનો ક્રમ ધ્યાનમાં લઈને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
DifficultJEE MAIN 2026
View Solutionનીચે બે વિધાનો આપેલા છે $:$
વિધાન $(I) :$ અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં,જ્યારે $\Delta_{o} < P$ હોય ત્યારે હાઈ સ્પિન સંકીર્ણો બને છે. જ્યારે $\Delta_{o} > P$ હોય ત્યારે લો સ્પિન સંકીર્ણો બને છે.
વિધાન $(II) :$ ચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણોમાં $\Delta_{t} < P$ હોવાને કારણે,લો સ્પિન સંકીર્ણો ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો $:$
વિધાન $(I) :$ અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં,જ્યારે $\Delta_{o} < P$ હોય ત્યારે હાઈ સ્પિન સંકીર્ણો બને છે. જ્યારે $\Delta_{o} > P$ હોય ત્યારે લો સ્પિન સંકીર્ણો બને છે.
વિધાન $(II) :$ ચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણોમાં $\Delta_{t} < P$ હોવાને કારણે,લો સ્પિન સંકીર્ણો ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો $:$
પેરિંગ એનર્જી $(P)$ એટલે શું? હાઈ સ્પિન અને લો સ્પિન અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં $d^n$ ($n=1$ થી $10$) ઈલેક્ટ્રોનની ગોઠવણી સમજાવો.
Medium
View Solutionપોટેશિયમ ફેરોસાયનાઈડમાં,$t_{2g}$ કક્ષકોના સમૂહમાં ઈલેક્ટ્રોનની $..........$ જોડીઓ હોય છે.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo