માપનમાં ચોકસાઈ (Accuracy) અને સચોટતા (Precision) ની સમજૂતી ઉદાહરણ આપીને આપો.
(N/A) ચોકસાઈ એટલે માપેલું મૂલ્ય તે ભૌતિક રાશિના સાચા મૂલ્યની કેટલું નજીક છે તે. સચોટતા એટલે માપન કેટલા વિભેદન (resolution) કે સીમા સુધી કરવામાં આવ્યું છે,જે સાધનના લઘુતમ માપ (least count) પર આધાર રાખે છે.
ઉદાહરણ: ધારો કે એક ડિજિટલ ઘડિયાળ $10:11:12 \text{ AM}$ સમય દર્શાવે છે. આ ઘડિયાળનું લઘુતમ માપ $1 \text{ s}$ છે,તેથી તેની સચોટતા વધુ છે. (નાના લઘુતમ માપવાળા સાધનથી માપેલું માપન વધુ સચોટ હોય છે.)
હવે,સેકન્ડ કાંટા વગરની એક એનાલોગ ઘડિયાળ $10:13 \text{ AM}$ સમય દર્શાવે છે. આ ઘડિયાળનું લઘુતમ માપ $1 \text{ min}$ છે,તેથી તેની સચોટતા ઓછી છે. જો આ એનાલોગ ઘડિયાળ પ્રમાણિત સમય સાથે સંપૂર્ણ રીતે મેળ ખાતી હોય,તો તે ડિજિટલ ઘડિયાળ કરતાં વધુ ચોકસાઈ ધરાવતી હોઈ શકે છે,જો ડિજિટલ ઘડિયાળ થોડી આગળ કે પાછળ ચાલતી હોય.
ઉદાહરણ: ધારો કે એક ડિજિટલ ઘડિયાળ $10:11:12 \text{ AM}$ સમય દર્શાવે છે. આ ઘડિયાળનું લઘુતમ માપ $1 \text{ s}$ છે,તેથી તેની સચોટતા વધુ છે. (નાના લઘુતમ માપવાળા સાધનથી માપેલું માપન વધુ સચોટ હોય છે.)
હવે,સેકન્ડ કાંટા વગરની એક એનાલોગ ઘડિયાળ $10:13 \text{ AM}$ સમય દર્શાવે છે. આ ઘડિયાળનું લઘુતમ માપ $1 \text{ min}$ છે,તેથી તેની સચોટતા ઓછી છે. જો આ એનાલોગ ઘડિયાળ પ્રમાણિત સમય સાથે સંપૂર્ણ રીતે મેળ ખાતી હોય,તો તે ડિજિટલ ઘડિયાળ કરતાં વધુ ચોકસાઈ ધરાવતી હોઈ શકે છે,જો ડિજિટલ ઘડિયાળ થોડી આગળ કે પાછળ ચાલતી હોય.
Explore More
Similar Questions
પૃથ્વી પરના બે વ્યાસાંત બિંદુઓ $A$ અને $B$ પરથી ચંદ્રનું અવલોકન કરવામાં આવે છે. અવલોકનની બે દિશાઓ દ્વારા ચંદ્ર પર આંતરાતો ખૂણો $\theta = 1^{\circ} 54^{\prime}$ છે. પૃથ્વીનો વ્યાસ આશરે $1.276 \times 10^{7} \; m$ આપેલ હોય,તો પૃથ્વીથી ચંદ્રનું અંતર શોધો.
Easy
View Solutionમાપનમાં ચોકસાઈ (Accuracy) એટલે શું? ચોકસાઈ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?
Medium
View Solutionધારો કે તમે ઓલિક એસિડનું મંદ દ્રાવણ એવી રીતે લીધું છે કે તેની સાંદ્રતા દ્રાવણના પ્રતિ $cm^3$ દીઠ $0.01 \, cm^3$ ઓલિક એસિડ થાય છે. ત્યારબાદ તમે $\left(\frac{3}{40 \pi}\right)^{1/3} \times 10^{-3} \, cm$ ત્રિજ્યાના $100$ ગોળાકાર ટીપાંનો ઉપયોગ કરીને $4 \, cm^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતું આ દ્રાવણનું પાતળું પડ (એક-આણ્વિય જાડાઈ) બનાવો છો. તો ઓલિક એસિડના સ્તરની જાડાઈ $x \times 10^{-14} \, m$ થશે. જ્યાં $x$ એ ...... છે.
DifficultJEE MAIN 2021
View Solutionએક લંબઘન બ્લોકનું પરિમાણ $(1.5 \times 1.5 \times 1.0) \ cm$ છે. આ લંબઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ ($cm^2$ માં) કેટલું થાય?
Medium
View Solutionસંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન,ચંદ્ર સૂર્યના ગોળાને લગભગ સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દે છે. સૂર્ય અને ચંદ્રના અંતર અને કદ વચ્ચેનો સંબંધ લખો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo