એક ધ્વનિ સ્ત્રોત સ્થિર શ્રોતા તરફ ધ્વનિની ઝડપના $1/10$ ભાગની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. આભાસી આવૃત્તિ અને વાસ્તવિક આવૃત્તિનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

ધ્વનિના એક ઉદગમ $(S)$ ની આવૃત્તિ $240 \ Hz$ છે. જ્યારે અવલોકનકાર $(O)$ અને ઉદગમ જમીનની સાપેક્ષે $v$ જેટલી ઝડપથી એકબીજાની નજીક આવે છે (આકૃતિમાં કેસ $1$ માં દર્શાવ્યા મુજબ),ત્યારે અવલોકનકાર ધ્વનિની આવૃત્તિ $288 \ Hz$ માપે છે. જો કે,જ્યારે અવલોકનકાર અને ઉદગમ જમીનની સાપેક્ષે તે જ ઝડપ $v$ થી એકબીજાથી દૂર જાય છે (આકૃતિમાં કેસ $2$ માં દર્શાવ્યા મુજબ),ત્યારે અવલોકનકાર ધ્વનિની આવૃત્તિ $n \ Hz$ માપે છે. $n$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

એક મોટરસાઇકલ સવાર $90\,km/hr$ ના વેગથી એક મોટી દીવાલ તરફ જઈ રહ્યો છે. એક કાર $108\,km/hr$ ના વેગથી તેનો પીછો કરી રહી છે. જો કાર $30\,Hz$ ની આવૃત્તિનો હોર્ન વગાડે,તો મોટરસાઇકલ સવાર દ્વારા સંભળાતી બીટ આવૃત્તિ . . . . . . $Hz$ હશે. ધ્વનિનો વેગ $= 330\,m/s$ લો.

બે કાર $A$ અને $B$ એકબીજાથી વિરુદ્ધ દિશામાં દૂર જઈ રહી છે. બંને કાર જમીનની સાપેક્ષે $20 \, ms^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. જો કાર $A$ માં રહેલો અવલોકનકાર કાર $B$ માંથી આવતા અવાજની $2000 \, Hz$ આવૃત્તિ અનુભવે,તો કાર $B$ ના ધ્વનિ સ્ત્રોતની મૂળભૂત આવૃત્તિ ($Hz$ માં) કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \, ms^{-1}$)

અવાજ ઉત્પન્ન કરતો સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર બંને અવાજના તરંગોના પ્રસરણની દિશામાં ગતિ કરી રહ્યા છે. જો અવાજ,સ્ત્રોત અને અવલોકનકારના વેગ અનુક્રમે $v$,$v_s$ અને $v_o$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ કેટલી હશે? ($n =$ અવાજની આવૃત્તિ)

સ્ટેશન-યાર્ડમાં ઉભેલી એક ટ્રેન સ્થિર હવામાં $400\; Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. પવન યાર્ડથી સ્ટેશનની દિશામાં $10\; m s^{-1}$ ની ઝડપે ફૂંકાવવાનું શરૂ કરે છે. સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા અવલોકનકાર માટે ધ્વનિની આવૃત્તિ,તરંગલંબાઇ અને ઝડપ શું હશે? શું આ પરિસ્થિતિ તે કિસ્સા જેવી જ છે જ્યારે હવા સ્થિર હોય અને અવલોકનકાર $10\; m s^{-1}$ ની ઝડપે યાર્ડ તરફ દોડે છે? સ્થિર હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340\; m s^{-1}$ લઈ શકાય છે.