એક પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈ $10\, m$ અને અવરોધ $10\, \Omega$ છે. તેને $11\, V$ ના $EMF$ અને $1\, \Omega$ ના આંતરિક અવરોધ ધરાવતી બેટરી સાથે જોડવામાં આવે છે,તો વાયરમાં પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ ............... $V/m$ છે.

પોટેન્શિયોમીટરમાં, જ્યારે ગૌણ પરિપથમાં રહેલા કોષને $4 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તારની $120 \ cm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ મળે છે. હવે જ્યારે તે જ કોષને $12 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન બિંદુ $180 \ cm$ ની લંબાઈ પર સ્થાનાંતરિત થાય છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ . . . . . . $\Omega$ છે.

પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને કોષનો આંતરિક અવરોધ માપવાની પદ્ધતિ સમજાવો.

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જ્યારે $E_1$ અને $E_2$ $(E_2 > E_1)$ emf ધરાવતા બે કોષોને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $160 \ cm$ મળે છે. જો એક કોષને ઉલટાવવામાં આવે,તો સંતુલન લંબાઈમાં $75 \%$ નો ઘટાડો થાય છે. જો $E_1 = 1.2 \ V$ હોય,તો $E_2 =$ ($V$ માં)

પોટેન્શિયોમીટરમાં જ્યારે ગૌણ પરિપથમાં રહેલા કોષને $5\,\Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તટસ્થ બિંદુ $200\,cm$ પર મળે છે. જ્યારે $15\,\Omega$ ના અવરોધનો ઉપયોગ શંટિંગ માટે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તટસ્થ બિંદુ $300\,cm$ પર ખસે છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ $..............\,\Omega$ છે.

કોષના $e.m.f.$ ને વોલ્ટમીટર કરતા પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા માપવું વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે,જેના નીચે મુજબના સંભવિત કારણો છે.
$(i)$ પોટેન્શિયોમીટરના કિસ્સામાં,કોષમાંથી કોઈ પ્રવાહ વહેતો નથી.
$(ii)$ પોટેન્શિયોમીટરની લંબાઈ વધુ ચોકસાઈ આપે છે.
$(iii)$ પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા માપન ઝડપી છે.
$(iv)$ પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરતી વખતે ગેલ્વેનોમીટરની સંવેદનશીલતા સુસંગત નથી.
આમાંથી કયા કારણો સાચા છે?