યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ શલાકાઓ મેળવવા માટે $650\; nm$ અને $520\; nm$ એમ બે તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશના કિરણપુંજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$(a)$ $650\; nm$ તરંગલંબાઈ માટે પડદા પરની ત્રીજી પ્રકાશિત શલાકાનું મધ્યસ્થ અધિકતમથી અંતર શોધો.
$(b)$ મધ્યસ્થ અધિકતમથી તે ન્યૂનતમ અંતર કેટલું છે જ્યાં બંને તરંગલંબાઈઓને કારણે મળતી પ્રકાશિત શલાકાઓ સંપાત થાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
$\lambda_{1} = 650\; nm$
$\lambda_{2} = 520\; nm$
ધારો કે $D$ એ સ્લિટથી પડદાનું અંતર છે અને $d$ એ બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર છે.
$(a)$ મધ્યસ્થ અધિકતમથી $n^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાનું અંતર $x_n = n \lambda \frac{D}{d}$ છે.
$\lambda_{1} = 650\; nm$ માટે ત્રીજી પ્રકાશિત શલાકા $(n=3)$ માટે:
$x_3 = 3 \times 650 \times \frac{D}{d} = 1950 \frac{D}{d}\; nm$.
$(b)$ પ્રકાશિત શલાકાઓ ત્યારે સંપાત થાય છે જ્યારે $n_1 \lambda_1 = n_2 \lambda_2$ થાય.
$n_1 (650) = n_2 (520)$
$\frac{n_1}{n_2} = \frac{520}{650} = \frac{4}{5}$.
આમ, શલાકાઓ $\lambda_1$ ની $4^{th}$ પ્રકાશિત શલાકા અને $\lambda_2$ ની $5^{th}$ પ્રકાશિત શલાકા પર સંપાત થાય છે.
ન્યૂનતમ અંતર $x = 4 \times 650 \times \frac{D}{d} = 2600 \frac{D}{d}\; nm$ છે.

Explore More

Similar Questions

યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ એક સમયે એક રંગ માટે,લીલો પ્રકાશ,લાલ પ્રકાશ અને વાદળી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે. નોંધાયેલ ફ્રિન્જની પહોળાઈ અનુક્રમે $\beta_G, \beta_R,$ અને $\beta_B$ છે. તો:

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,સ્લિટની પહોળાઈનો ગુણોત્તર $4 : 1$ છે. સ્ક્રીન પર મધ્યસ્થ ફ્રિન્જની નજીક મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,સફેદ પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $b$ છે. પડદો સ્લિટ્સથી $d$ $(d >> b)$ અંતરે છે. એક સ્લિટની બરાબર સામે કેટલીક તરંગલંબાઇઓ ગેરહાજર છે. આ તરંગલંબાઇઓ કઈ છે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,પથ તફાવત $\frac{\lambda}{4}$ અને $\frac{\lambda}{3}$ ($\lambda$ એ વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે) માટે બે બિંદુઓ પરની તીવ્રતા અનુક્રમે $I_1$ અને $I_2$ છે. જો $I_0$ એ દરેક વ્યક્તિગત સ્લિટ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી તીવ્રતા દર્શાવે છે,તો $\frac{I_1 + I_2}{I_0} = \dots$

જો યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં પીળા પ્રકાશને લાલ પ્રકાશ દ્વારા બદલવામાં આવે,તો ફ્રિન્જની પહોળાઈ

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo