એક પદાર્થ $5\, s$ માટે $2\, m s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે,ત્યારબાદ તેનો વેગ પછીની $5\, s$ માં સમાન રીતે વધીને $10\, m s^{-1}$ થાય છે. ત્યારબાદ,તેનો વેગ $5\, s$ પછી સ્થિર થાય ત્યાં સુધી સમાન દરે ઘટવા લાગે છે.
$(i)$ પદાર્થની ગતિ માટે વેગ-સમયનો આલેખ દોરો.
$(ii)$ આલેખ પરથી,$2\, s$ અને $12\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું કુલ અંતર શોધો.
$(i)$ પદાર્થની ગતિ માટે વેગ-સમયનો આલેખ દોરો.
$(ii)$ આલેખ પરથી,$2\, s$ અને $12\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું કુલ અંતર શોધો.
(N/A) $(ii)$ વેગ-સમયના આલેખ મુજબ:
$2\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું અંતર એ $t = 0$ થી $t = 2\, s$ સુધીના આલેખ નીચેના ક્ષેત્રફળ જેટલું છે.
ક્ષેત્રફળ $= 2\, m s^{-1} \times 2\, s = 4\, m$.
$12\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું અંતર એ $t = 0$ થી $t = 12\, s$ સુધીના આલેખ નીચેનું કુલ ક્ષેત્રફળ છે.
આ ક્ષેત્રફળમાં પ્રથમ $5\, s$ માટે લંબચોરસ,પછીની $5\, s$ માટે સમલંબ ચતુષ્કોણ અને અંતિમ $2\, s$ ($t = 10\, s$ થી $t = 12\, s$ સુધી) માટે સમલંબ ચતુષ્કોણનો સમાવેશ થાય છે.
કુલ અંતર $= (2\, m s^{-1} \times 5\, s) + \frac{1}{2} \times (2\, m s^{-1} + 10\, m s^{-1}) \times 5\, s + \frac{1}{2} \times (10\, m s^{-1} + 6\, m s^{-1}) \times 2\, s$
$= 10\, m + 30\, m + 16\, m = 56\, m$.
$2\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું અંતર એ $t = 0$ થી $t = 2\, s$ સુધીના આલેખ નીચેના ક્ષેત્રફળ જેટલું છે.
ક્ષેત્રફળ $= 2\, m s^{-1} \times 2\, s = 4\, m$.
$12\, s$ પછી પદાર્થ દ્વારા કાપવામાં આવેલું અંતર એ $t = 0$ થી $t = 12\, s$ સુધીના આલેખ નીચેનું કુલ ક્ષેત્રફળ છે.
આ ક્ષેત્રફળમાં પ્રથમ $5\, s$ માટે લંબચોરસ,પછીની $5\, s$ માટે સમલંબ ચતુષ્કોણ અને અંતિમ $2\, s$ ($t = 10\, s$ થી $t = 12\, s$ સુધી) માટે સમલંબ ચતુષ્કોણનો સમાવેશ થાય છે.
કુલ અંતર $= (2\, m s^{-1} \times 5\, s) + \frac{1}{2} \times (2\, m s^{-1} + 10\, m s^{-1}) \times 5\, s + \frac{1}{2} \times (10\, m s^{-1} + 6\, m s^{-1}) \times 2\, s$
$= 10\, m + 30\, m + 16\, m = 56\, m$.
Explore More
Similar Questions
$(a)$ વર્તુળાકાર ગતિની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ "અચળ વર્તુળાકાર ગતિ એ પ્રવેગી ગતિ છે". આ વિધાનને કારણ સાથે સમજાવો.
$(c)$ એક કૃત્રિમ ઉપગ્રહ $42250 \, km$ ત્રિજ્યા ધરાવતી વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરી રહ્યો છે. જો તેને પૃથ્વીની આસપાસ એક ચક્કર પૂર્ણ કરતા $24 \, h$ લાગતા હોય, તો તેની ઝડપની ગણતરી કરો.
$(b)$ "અચળ વર્તુળાકાર ગતિ એ પ્રવેગી ગતિ છે". આ વિધાનને કારણ સાથે સમજાવો.
$(c)$ એક કૃત્રિમ ઉપગ્રહ $42250 \, km$ ત્રિજ્યા ધરાવતી વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરી રહ્યો છે. જો તેને પૃથ્વીની આસપાસ એક ચક્કર પૂર્ણ કરતા $24 \, h$ લાગતા હોય, તો તેની ઝડપની ગણતરી કરો.
Medium
View Solutionએક છોકરી રેસમાં દોડતી વખતે રેસની પ્રથમ $4 \, s$ માટે $2.5 \, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી દોડે છે. તો તે આ સમયગાળામાં કેટલું અંતર કાપશે ($, m$ માં)?
Easy
View Solutionએક ટ્રકનો વેગ-સમયનો આલેખ નીચે મુજબ છે.
$(a)$ $15$ સેકન્ડમાં ટ્રકનું સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય ગણો.
$(b)$ મુસાફરીના કયા ભાગ દરમિયાન ટ્રક પ્રતિપ્રવેગી ગતિ (decelerating) કરી રહી હતી?
$(c)$ ટ્રકના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય ગણો.
$(a)$ $15$ સેકન્ડમાં ટ્રકનું સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય ગણો.
$(b)$ મુસાફરીના કયા ભાગ દરમિયાન ટ્રક પ્રતિપ્રવેગી ગતિ (decelerating) કરી રહી હતી?
$(c)$ ટ્રકના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય ગણો.
Medium
View Solutionનીચેના માટે કારણ આપો:
$(a)$ વેગ$-$સમય આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ દ્વારા કઈ ભૌતિક રાશિ માપવામાં આવે છે તેનું નામ આપો.
$(b)$ કોઈ પદાર્થ એક ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરતો હોય અને પ્રવેગ લંબ દિશામાં હોય તેનું ઉદાહરણ આપો.
$(c)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
$(d)$ નિયમિત પ્રવેગી ગતિનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(e)$ એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. જ્યારે તે અડધું પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરે ત્યારે પદાર્થનું અંતર અને સ્થાનાંતર કેટલું હશે?
$(a)$ વેગ$-$સમય આલેખની નીચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ દ્વારા કઈ ભૌતિક રાશિ માપવામાં આવે છે તેનું નામ આપો.
$(b)$ કોઈ પદાર્થ એક ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરતો હોય અને પ્રવેગ લંબ દિશામાં હોય તેનું ઉદાહરણ આપો.
$(c)$ કઈ પરિસ્થિતિમાં પદાર્થના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય તેની સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે?
$(d)$ નિયમિત પ્રવેગી ગતિનું એક ઉદાહરણ આપો.
$(e)$ એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. જ્યારે તે અડધું પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરે ત્યારે પદાર્થનું અંતર અને સ્થાનાંતર કેટલું હશે?
Medium
View Solutionનીચેની પરિસ્થિતિઓ માટે વેગ-સમયના આલેખ દોરો:
$(i)$ જ્યારે પદાર્થ અચળ વેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(ii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રતિપ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iv)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગ અને બદલાતા પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(i)$ જ્યારે પદાર્થ અચળ વેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(ii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રતિપ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iv)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગ અને બદલાતા પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo