એક કણને હવામાં એક સપાટી સાથે $\beta$ ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે,જે સપાટી પોતે સમક્ષિતિજ સાથે $\alpha$ ખૂણે નમેલી છે (આકૃતિ).
$(a)$ સમતલ સપાટી પર અવધિ (range) માટેનું સૂત્ર મેળવો (પ્રક્ષેપણ બિંદુથી સપાટી પરના તે બિંદુ સુધીનું અંતર જ્યાં કણ સપાટીને અથડાશે).
$(b)$ ઉડ્ડયન સમય (time of flight) શોધો.
$(c)$ $\beta$ નો તે ખૂણો શોધો જેના માટે અવધિ મહત્તમ હોય.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બાજુની આકૃતિ ધ્યાનમાં લો.
યામ પદ્ધતિ એવી રીતે નક્કી કરો કે $X$-અક્ષ ઢળતી સપાટીની દિશામાં હોય અને $Y$-અક્ષ તેને લંબ હોય.
પ્રારંભિક વેગના ઘટકો: $U_x = v_0 \cos \beta$,$U_y = v_0 \sin \beta$.
પ્રવેગના ઘટકો: $a_x = -g \sin \alpha$,$a_y = -g \cos \alpha$.
$(b)$ ઉડ્ડયન સમય $(T)$:
અથડામણના બિંદુ $P$ પર,$Y$-અક્ષ પરનું સ્થાનાંતર $y = 0$ છે.
$y = U_y T + \frac{1}{2} a_y T^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0 = (v_0 \sin \beta) T - \frac{1}{2} (g \cos \alpha) T^2$
$T = \frac{2 v_0 \sin \beta}{g \cos \alpha}$.
$(a)$ અવધિ $(R)$:
અવધિ એ $T$ સમયે $X$-અક્ષ પરનું સ્થાનાંતર છે.
$R = U_x T + \frac{1}{2} a_x T^2$
$R = (v_0 \cos \beta) \left( \frac{2 v_0 \sin \beta}{g \cos \alpha} \right) - \frac{1}{2} (g \sin \alpha) \left( \frac{2 v_0 \sin \beta}{g \cos \alpha} \right)^2$
$R = \frac{2 v_0^2 \sin \beta \cos \beta}{g \cos \alpha} - \frac{2 v_0^2 \sin^2 \beta \sin \alpha}{g \cos^2 \alpha}$
$R = \frac{2 v_0^2 \sin \beta}{g \cos^2 \alpha} [\cos \beta \cos \alpha - \sin \beta \sin \alpha]$
$R = \frac{2 v_0^2 \sin \beta \cos(\alpha + \beta)}{g \cos^2 \alpha}$.
$(c)$ મહત્તમ અવધિ:
મહત્તમ અવધિ માટે,$\frac{dR}{d\beta} = 0$.
નિત્યસમ $2 \sin \beta \cos(\alpha + \beta) = \sin(2\beta + \alpha) - \sin \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$R = \frac{v_0^2}{g \cos^2 \alpha} [\sin(2\beta + \alpha) - \sin \alpha]$.
$R$ મહત્તમ હોવા માટે,$\sin(2\beta + \alpha) = 1$,તેથી $2\beta + \alpha = 90^\circ$.
$\beta = 45^\circ - \frac{\alpha}{2}$.

Explore More

Similar Questions

એક સમતલ સમક્ષિતિજ સાથે $\alpha = 30^o$ ના ખૂણે નમેલું છે. એક કણને સમતલના પાયાથી $u = 2 \, m/s$ ની ઝડપે,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમતલ સાથે $\theta = 15^o$ નો ખૂણો બનાવીને પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. જે અંતરે કણ સમતલને અથડાય છે તે અંતર ........ $cm$ ની નજીક છે ($g = 10 \, m/s^2$ લો)

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક પદાર્થને ઢળતા સમતલના પાયાથી $10 \,m/s$ ના પ્રારંભિક વેગ સાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો સમક્ષિતિજ સાથે પ્રક્ષિપ્ત કોણ $60^{\circ}$ હોય અને ઢળતા સમતલનો ખૂણો $30^{\circ}$ હોય, તો ઢળતા સમતલ પરની અવધિ $R$ શોધો [ $g=10 \,m/s^2$ લો ]:

એક દડાને $v$ ઝડપથી સમક્ષિતિજ દિશામાં એક ઢળતા સમતલની ટોચ પરથી ફેંકવામાં આવે છે,જે સમક્ષિતિજ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. દડો પ્રક્ષેપણ બિંદુથી કેટલા અંતરે સમતલને અથડાશે?

Difficult
View Solution

જો સમક્ષિતિજ જમીન પર પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ અવધિ $6 \, km$ હોય,તો $30^o$ ના ઢાળવાળા સમતલ પર તેની મહત્તમ અવધિ ......... $km$ મળે.

Difficult
View Solution

એક માણસ ટેકરીની ટોચ પર ઉભો રહીને પથ્થરને $v_0$ ઝડપથી આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમક્ષિતિજ દિશામાં ફેંકે છે. આકૃતિમાં આપેલ યામ પદ્ધતિને ધ્યાનમાં લેતા,જે બિંદુએ પથ્થર ટેકરીની સપાટીને અથડાશે તેના યામ શું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo