$20 \; cm$ લાંબી એક પાઇપ એક છેડેથી બંધ છે. $430 \; Hz$ ના ઉદ્ગમ દ્વારા પાઇપનો કયો હાર્મોનિક મોડ અનુનાદિત થાય છે? જો બંને છેડા ખુલ્લા હોય,તો શું તે જ ઉદ્ગમ પાઇપ સાથે અનુનાદમાં હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340 \; m/s$ છે).

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) પાઇપની લંબાઈ,$l = 20 \; cm = 0.2 \; m$.
ધ્વનિની ઝડપ,$v = 340 \; m/s$.
ઉદ્ગમની આવૃત્તિ,$\nu = 430 \; Hz$.
એક છેડે બંધ પાઇપ માટે,$n^{\text{th}}$ નોર્મલ મોડની આવૃત્તિ $\nu_n = (2n - 1) \frac{v}{4l}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n = 1, 2, 3, \dots$.
કિંમતો મૂકતા: $430 = (2n - 1) \frac{340}{4 \times 0.2} = (2n - 1) \frac{340}{0.8} = (2n - 1) \times 425$.
$2n - 1 = \frac{430}{425} \approx 1.01$.
$2n \approx 2.01 \implies n \approx 1$.
આમ,પ્રથમ હાર્મોનિક (મૂળભૂત મોડ) અનુનાદિત થાય છે.
બંને છેડે ખુલ્લી પાઇપ માટે,$n^{\text{th}}$ નોર્મલ મોડની આવૃત્તિ $\nu_n = \frac{nv}{2l}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n = 1, 2, 3, \dots$.
$n = \frac{2l \nu_n}{v} = \frac{2 \times 0.2 \times 430}{340} = \frac{172}{340} \approx 0.5$.
કારણ કે $n$ પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી જો બંને છેડા ખુલ્લા હોય તો ઉદ્ગમ પાઇપ સાથે અનુનાદમાં રહેશે નહીં.

Explore More

Similar Questions

સ્થિર તરંગો (stationary waves) વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$A$. બે ક્રમિક નિસ્પંદ બિંદુઓ (nodes) અથવા પ્રસ્પંદ બિંદુઓ (antinodes) વચ્ચેનું અંતર $\frac{\lambda}{2}$ જેટલું હોય છે $(\lambda = \text{તરંગની તરંગલંબાઈ})$.
$B$. ખુલ્લી ઓર્ગન પાઇપના ખુલ્લા છેડે હંમેશા દબાણ નિસ્પંદ બિંદુ (pressure node) રચાય છે.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

$60.5\,cm$ લંબાઈની એક સમાન નળીને પાણીમાં નીચેનો છેડો ડૂબાડીને ઊભી રાખવામાં આવી છે. $500\,Hz$ આવૃત્તિનો ધ્વનિ સ્ત્રોત નળીમાં ધ્વનિ તરંગો મોકલે છે. જ્યારે પાણીની ઉપર નળીની લંબાઈ $16\,cm$ હોય અને ફરીથી જ્યારે તે $50\,cm$ હોય,ત્યારે નળી ધ્વનિ સ્ત્રોત સાથે અનુનાદ કરે છે. જ્યારે નળીને પાણીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવે ત્યારે તે જે બે સૌથી ઓછી આવૃત્તિઓ ($Hz$ માં) પર અનુનાદ કરશે,તે (આશરે) છે.

$50 \ cm$ લંબાઈની એક છેડે બંધ નળીમાં રહેલો હવાના સ્તંભ તેના પાંચમા હાર્મોનિકમાં કંપન કરે છે. ખુલ્લા છેડા પરના કણ અને ખુલ્લા છેડાથી $42 \ cm$ દૂર રહેલા કણ વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

એક છેડે બંધ નળીમાં મૂળભૂત અનુનાદ આવૃત્તિ વધારવી છે. આ નીચેનામાંથી કઈ રીતે પ્રાપ્ત કરી શકાય?

$\text{27}^{\circ} C$ તાપમાને, બે સમાન ઓર્ગન પાઇપ $140 \,Hz$ આવૃત્તિના સ્વર ઉત્પન્ન કરે છે. જો એક પાઇપનું તાપમાન વધારીને $57.75^{\circ} C$ કરવામાં આવે, તો પ્રતિ સેકન્ડ ઉત્પન્ન થતા બીટ્સની સંખ્યા કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo