$b$ પહોળાઈની એક સિંગલ સ્લિટને $\lambda$ તરંગલંબાઈના સુસંબદ્ધ એકવર્ણી પ્રકાશ વડે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. જો સ્લિટથી $1\,m$ અંતરે રહેલા વિવર્તન ભાતમાં બીજું અને ચોથું ન્યૂનતમ મધ્યસ્થ અધિકતમથી અનુક્રમે $3\,cm$ અને $6\,cm$ અંતરે હોય,તો મધ્યસ્થ અધિકતમની પહોળાઈ $cm$ માં કેટલી હશે (એટલે કે,મધ્યસ્થ અધિકતમની બંને બાજુએ પ્રથમ ન્યૂનતમ વચ્ચેનું અંતર)?

  • A
    $1.5$
  • B
    $3$
  • C
    $4.5$
  • D
    $6$

Explore More

Similar Questions

જો $\lambda = 6000 \, \mathring{A}$ અને $a = 18 \times 10^{-5} \, \text{cm}$ હોય,તો કેન્દ્રીય મહત્તમની કોણીય પહોળાઈ ડિગ્રી $(^\circ)$ માં શોધો.

તરંગલંબાઈ $\lambda$ ધરાવતા પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ $d$ પહોળાઈની એક સ્લિટ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. સ્લિટથી $D$ અંતરે મૂકેલા પડદા પર વિવર્તનની ભાત મળે છે. મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકાથી બીજી અપ્રકાશિત શલાકાનું અંતર કેટલું હશે?

એક પડદાને સાંકડી સ્લિટથી અમુક અંતરે મૂકવામાં આવે છે,જે એકરંગી પ્રકાશના સમાંતર કિરણપુંજ દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે. જો તમે માઇક્રોસ્કોપની મદદથી પડદાનું અવલોકન કરો,તો તમને શું જોવા મળશે?

$6500 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો લાલ પ્રકાશ $0.50 \, \text{mm}$ પહોળાઈ ધરાવતી સ્લિટ પર આપાત થાય છે. વિવર્તન ભાતની મધ્યસ્થ અધિકતમની બંને તરફ આવેલા બે પ્રથમ ન્યૂનત્તમ વચ્ચેનું અંતર શોધો. પડદા અને સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $1.8 \, \text{m}$ છે.

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ એક સ્લિટના વિવર્તનના પ્રયોગમાં, સ્લિટની પહોળાઈ મૂળ પહોળાઈ કરતા બમણી કરવામાં આવે છે. આનાથી મધ્યસ્થ વિવર્તન પટ્ટાના કદ અને તીવ્રતા પર શું અસર પડે છે?
$(b)$ દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગમાં દરેક સ્લિટમાંથી થતું વિવર્તન એ વ્યતિકરણ ભાત સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(c)$ જ્યારે દૂરના પ્રકાશના સ્ત્રોતમાંથી આવતા પ્રકાશના માર્ગમાં એક નાનો ગોળાકાર અવરોધ મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે અવરોધના પડછાયાના કેન્દ્રમાં એક તેજસ્વી ટપકું દેખાય છે. શા માટે સમજાવો?
$(d)$ બે વિદ્યાર્થીઓ $10 \; m$ ઊંચા રૂમમાં $7 \; m$ ની પાર્ટીશન દીવાલ દ્વારા અલગ પડેલા છે. જો પ્રકાશ અને ધ્વનિ બંને તરંગો અવરોધોની આસપાસ વળી શકતા હોય, તો વિદ્યાર્થીઓ એકબીજાને જોઈ શકતા નથી છતાં તેઓ સરળતાથી વાતચીત કેવી રીતે કરી શકે છે?
$(e)$ કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર એ ધારણા પર આધારિત છે કે પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. વિવર્તનની અસરો (જે પ્રકાશ નાના છિદ્રો/સ્લિટ્સમાંથી પસાર થાય ત્યારે અથવા નાના અવરોધોની આસપાસ જોવા મળે છે) આ ધારણાને ખોટી સાબિત કરે છે. તેમ છતાં, ઓપ્ટિકલ સાધનોમાં પ્રતિબિંબના સ્થાન અને અન્ય ગુણધર્મોને સમજવા માટે કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્રની ધારણાનો સામાન્ય રીતે ઉપયોગ થાય છે. તેનું સમર્થન શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo