$10.0 \; cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નળાકાર વિસ્તારમાં $1.5 \; T$ નું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે,જેની દિશા અક્ષને સમાંતર પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ છે. $7.0 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો તાર ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં આ વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. જો,
$(a)$ તાર અક્ષને છેદે,
$(b)$ તારને $N-S$ થી ઉત્તરપૂર્વ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં ફેરવવામાં આવે,
$(c)$ $N-S$ દિશામાં રહેલા તારને અક્ષથી $6.0 \; cm$ ના અંતરે નીચે ખસેડવામાં આવે,
તો તાર પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$B = 1.5 \; T$
નળાકાર વિસ્તારની ત્રિજ્યા,$r = 10 \; cm = 0.1 \; m$
તારમાં વહેતો પ્રવાહ,$I = 7.0 \; A$
$(a)$ જો તાર અક્ષને છેદે,તો ક્ષેત્રની અંદર તારની લંબાઈ વ્યાસ જેટલી હોય,$l = 2r = 0.2 \; m$. ચુંબકીય ક્ષેત્ર (પૂર્વ-પશ્ચિમ) અને પ્રવાહ (ઉત્તર-દક્ષિણ) વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 90^{\circ}$ છે.
બળ $F = B I l \sin \theta = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 \times \sin 90^{\circ} = 2.1 \; N$. ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમ મુજબ,દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
$(b)$ જ્યારે તારને ફેરવવામાં આવે છે,ત્યારે ક્ષેત્રની અંદરની લંબાઈ $l' = l / \sin \theta$ થાય છે,જ્યાં $\theta = 45^{\circ}$.
બળ $F = B I l' \sin \theta = B I (l / \sin \theta) \sin \theta = B I l = 1.5 \times 7.0 \times 0.2 = 2.1 \; N$. બળ $2.1 \; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ જ રહે છે.
$(c)$ જો તારને $d = 6.0 \; cm$ નીચે ખસેડવામાં આવે,તો જીવાની લંબાઈ $l'' = 2 \sqrt{r^2 - d^2} = 2 \sqrt{10^2 - 6^2} = 2 \sqrt{64} = 16 \; cm = 0.16 \; m$ થાય.
બળ $F = B I l'' = 1.5 \times 7.0 \times 0.16 = 1.68 \; N$. દિશા શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.

Explore More

Similar Questions

ચુંબકીયક્ષેત્ર $+Y$ દિશામાં છે. તાર $PQRSTU$ માંથી $i$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. દરેક બાજુની લંબાઈ $L$ છે. તાર પર લાગતું પરિણામી બળ કેટલું હશે?

$10\,A$ જેટલો સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા બે લાંબા સીધા તાર $P$ અને $Q$ ને એકબીજાથી $5\,cm$ અંતરે સમાંતર રાખવામાં આવ્યા છે. તાર $P$ ની $10\,cm$ લંબાઈ પર લાગતું ચુંબકીય બળ $F_1$ છે. જો તાર વચ્ચેનું અંતર અડધું કરવામાં આવે અને તેમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ બમણો કરવામાં આવે,તો તાર $P$ ની $10\,cm$ લંબાઈ પર લાગતું બળ $F_2$ કેટલું હશે?

બે સમાંતર તાર $A$ અને $B$ માંથી અનુક્રમે $10 \, A$ અને $2 \, A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે. જો તાર $A$ અનંત લંબાઈનો હોય અને તાર $B$ ની લંબાઈ $2 \, m$ હોય,તો $A$ થી $10 \, cm$ અંતરે રહેલા વાહક $B$ પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

એક ધાતુનો સળિયો જેની એકમ લંબાઈ દીઠ દળ $0.5\; kg\; m^{-1}$ છે,તે સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતા લીસા ઢળતા સમતલ પર સમક્ષિતિજ રીતે પડેલો છે. જ્યારે $0.25\; T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર શિરોલંબ દિશામાં કાર્યરત હોય,ત્યારે સળિયામાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરીને તેને નીચે સરકતો અટકાવવામાં આવે છે. સળિયાને સ્થિર રાખવા માટે તેમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ કેટલો હશે ($; A$ માં)?

$m$ દળ અને $L$ લંબાઈનો એક સીધો સળિયો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બે સમાન સ્પ્રિંગથી લટકાવેલ છે. સળિયાના વજનને કારણે સ્પ્રિંગ $x_0$ જેટલા અંતરે ખેંચાય છે. પરિપથનો કુલ અવરોધ $R$ છે. જ્યારે કાગળના સમતલને લંબ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સ્પ્રિંગ વધુ $x_0$ જેટલા અંતરે ખેંચાય છે. ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo