એક કૃત્રિમ ઉપગ્રહ $M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. સામાન્ય કેન્દ્રીય પદાર્થની આસપાસ ઉપગ્રહના આવર્તકાળ વિશેના કેપ્લરના ત્રીજા નિયમ મુજબ,ભ્રમણના આવર્તકાળ $T$ નો વર્ગ એ કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ ના ઘન ના સમપ્રમાણમાં છે. પરિમાણીય વિશ્લેષણનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવો કે $T = \frac{k}{R}\sqrt{\frac{r^3}{g}}$,જ્યાં $k$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે અને $g$ એ ગુરુત્વપ્રવેગ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) કેપ્લરના ત્રીજા નિયમ મુજબ,$T^2 \propto r^3$,જેનો અર્થ છે કે $T \propto r^{3/2}$.
ધારો કે $T$ એ $r$,$R$,અને $g$ નું વિધેય છે,જેથી $T = k r^{3/2} R^a g^b$,જ્યાં $k$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે.
દરેક પદના પરિમાણો મૂકતા: $[T] = [L]^{3/2} [L]^a [LT^{-2}]^b$.
$[M^0 L^0 T^1] = [L^{3/2 + a + b} T^{-2b}]$.
$T$ ના ઘાતાંકોની સરખામણી કરતા: $1 = -2b \Rightarrow b = -1/2$.
$L$ ના ઘાતાંકોની સરખામણી કરતા: $3/2 + a + b = 0 \Rightarrow 3/2 + a - 1/2 = 0 \Rightarrow a + 1 = 0 \Rightarrow a = -1$.
$a$ અને $b$ ની કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા: $T = k r^{3/2} R^{-1} g^{-1/2}$.
તેથી,$T = \frac{k}{R} \sqrt{\frac{r^3}{g}}$.

Explore More

Similar Questions

સંબંધ $F = a \sin(k_1x) + b \sin(k_2t)$ માં,જ્યાં $F$,$x$ અને $t$ અનુક્રમે બળ,અંતર અને સમય દર્શાવે છે. $k_1$ અને $k_2$ ના એકમો અનુક્રમે શું છે?

જો $\varepsilon_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી હોય,$e$ એ પ્રોટોનનો વિદ્યુતભાર હોય,$G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક હોય અને $m_p$ એ પ્રોટોનનું દળ હોય,તો $\frac{e^2}{4 \pi \varepsilon_0 G m_p^2}$ નું પારિમાણિક સૂત્ર શું થાય?

કેટલાક વાયુઓનું અવસ્થા સમીકરણ $(P + \frac{a}{V^2}) = \frac{b\theta}{l}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $P$ એ દબાણ છે,$V$ એ કદ છે,$\theta$ એ નિરપેક્ષ તાપમાન છે અને $a$ તથા $b$ અચળાંકો છે. $a$ નું પારિમાણિક સૂત્ર શું છે?

જો $E$,$L$,$m$ અને $G$ અનુક્રમે ઉર્જા,કોણીય વેગમાન,દળ અને ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક દર્શાવતા હોય,તો સૂત્ર $P = EL^2 m^{-5} G^{-2}$ માં $P$ નું પારિમાણિક સૂત્ર શું થાય?

એક પ્રયોગમાં ચાર રાશિઓ $a, b, c$ અને $d$ ને અનુક્રમે $1\%, 2\%, 3\%$ અને $4\%$ ની પ્રતિશત ત્રુટિ સાથે માપવામાં આવે છે. રાશિ $P$ ની ગણતરી $P = \frac{a^3 b^2}{cd}$ મુજબ કરવામાં આવે છે. $P$ માં પ્રતિશત ત્રુટિ ........ $\%$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo