$15 \; cm$ વક્રતા ત્રિજ્યા ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાની સામે $(i) \; 10 \; cm$,$(ii) \; 5 \; cm$ અંતરે એક વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. દરેક કિસ્સામાં પ્રતિબિંબનું સ્થાન,પ્રકાર અને મોટવણી શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કેન્દ્રલંબાઈ $f = -15 / 2 \; cm = -7.5 \; cm$ છે.
$(i)$ વસ્તુ અંતર $u = -10 \; cm$.
અરીસાના સૂત્ર $\frac{1}{v} + \frac{1}{u} = \frac{1}{f}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{v} + \frac{1}{-10} = \frac{1}{-7.5}$
$\frac{1}{v} = \frac{1}{10} - \frac{1}{7.5} = \frac{7.5 - 10}{75} = \frac{-2.5}{75} = -\frac{1}{30}$
તેથી,$v = -30 \; cm$.
પ્રતિબિંબ અરીસાની સામેની બાજુએ $30 \; cm$ અંતરે રચાય છે. મોટવણી $m = -\frac{v}{u} = -\frac{(-30)}{(-10)} = -3$.
પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત,વાસ્તવિક અને ઉલટું છે.
$(ii)$ વસ્તુ અંતર $u = -5 \; cm$.
$\frac{1}{v} + \frac{1}{-5} = \frac{1}{-7.5}$
$\frac{1}{v} = \frac{1}{5} - \frac{1}{7.5} = \frac{7.5 - 5}{37.5} = \frac{2.5}{37.5} = \frac{1}{15}$
તેથી,$v = 15 \; cm$.
આ પ્રતિબિંબ અરીસાની પાછળ $15 \; cm$ અંતરે રચાય છે. મોટવણી $m = -\frac{v}{u} = -\frac{15}{(-5)} = 3$.
પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત,આભાસી અને ચત્તું છે.

Explore More

Similar Questions

અંતર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ $50 \ cm$ છે. બમણા કદનું વાસ્તવિક અને ઉલટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે પદાર્થને કેટલા અંતરે ($cm$ માં) મૂકવો જોઈએ?

Difficult
View Solution

$10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ અરીસાથી $20 \, cm$ અંતરે એક વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. અરીસા દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ કેવું હશે?

$f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાની મુખ્ય અક્ષ પર $f/3$ લંબાઈની વસ્તુ મૂકવામાં આવે છે. અરીસાથી દૂરના છેડાનું પ્રતિબિંબ તે જ જગ્યાએ મળે છે,તો પ્રતિબિંબની લંબાઈ શોધો.

Difficult
View Solution

વિધાન $(A):$ ગોલીય અરીસા માટે $u, v$ અને $f$ વચ્ચેનો સંબંધ ફક્ત એવા અરીસાઓ માટે જ માન્ય છે જેમના કદ તેમની વક્રતા ત્રિજ્યાની તુલનામાં ખૂબ નાના હોય છે.
કારણ $(R):$ પરાવર્તનના નિયમો સપાટ સપાટીઓ માટે સખત રીતે માન્ય છે પરંતુ મોટી ગોલીય સપાટીઓ માટે નથી.

વસ્તુ બિંદુ અને પ્રતિબિંબ બિંદુને જોડતી સીધી રેખા હંમેશા અરીસાને લંબ હોય છે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo