એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગજિયા ચુંબકની સ્થિતિ ઊર્જા માટેનું સૂત્ર તારવો અને ખાસ કિસ્સાઓની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક ગજિયો ચુંબક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ ની દિશા સાથે $\theta$ ખૂણે રાખેલ છે.
ગજિયા ચુંબક પર લાગતું ટોર્ક $\tau = m B \sin \theta$ છે.
ગજિયા ચુંબકની સ્થિતિ ઊર્જા $U_m$ એ ચુંબકીય ટોર્કની વિરુદ્ધ તેને ફેરવવા માટે કરેલા કાર્ય જેટલી હોય છે:
$U_m = \int \tau(\theta) d\theta = \int m B \sin \theta d\theta = -m B \cos \theta$
આમ,સ્થિતિ ઊર્જાને અદિશ ગુણાકાર તરીકે દર્શાવી શકાય:
$U_m = -\vec{m} \cdot \overrightarrow{B}$
ખાસ કિસ્સાઓ:
$(1)$ જો ગજિયો ચુંબક ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ સાથે $\theta = 0^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે:
$U_m = -m B \cos 0^{\circ} = -m B$. આ સ્થિતિ ઊર્જાનું લઘુત્તમ મૂલ્ય છે,અને ચુંબક સૌથી વધુ સ્થાયી સ્થિતિમાં છે.
$(2)$ જો ગજિયો ચુંબક ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ સાથે $\theta = 180^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે:
$U_m = -m B \cos 180^{\circ} = +m B$. આ સ્થિતિ ઊર્જાનું મહત્તમ મૂલ્ય છે,અને ચુંબક સૌથી વધુ અસ્થાયી સ્થિતિમાં છે.
$(3)$ જો ગજિયો ચુંબક $\overrightarrow{B}$ ને લંબ હોય $(\theta = 90^{\circ})$:
$U_m = -m B \cos 90^{\circ} = 0$.

Explore More

Similar Questions

એક ટૂંકા ગજિયા ચુંબકને $2 \ T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી ચુંબકની અક્ષ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. જો ચુંબક પર લાગતું ટોર્ક $0.36 \sqrt{2} \ Nm$ હોય,તો ચુંબકની ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી હશે ($J \ T^{-1}$ માં)?

એક નાના ગજિયા ચુંબકની ચુંબકીય મોમેન્ટ $1.2 \, A-m^2$ છે. તેની અક્ષ પર $0.1 \, m$ અંતરે ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે? $(\mu_0 = 4\pi \times 10^{-7} \, T-m/A)$

ચુંબકીય મેરિડિયનને સમાંતર પ્રારંભિક સ્થિતિમાંથી $M$ ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા ચુંબકને $\theta$ ખૂણે ફેરવવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું છે?

જો $M$ ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા ગજિયા ચુંબકને $B$ તીવ્રતા ધરાવતા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મુક્ત રીતે લટકાવવામાં આવે,તો ચુંબકને $\theta$ ખૂણે ફેરવવા માટે કરવું પડતું કાર્ય કેટલું હશે?

$200 \, A-m^2$ જેટલી ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા ગજિયા ચુંબકને $0.25 \, N/A-m$ તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લટકાવવામાં આવે છે. તેને $30^\circ$ ના ખૂણે વિચલિત કરવા માટે જરૂરી ટોર્ક .... $N-m$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo