નીચેનાનું વર્ણન કરો:
$(i)$ એસિટિલેશન
$(ii)$ કેનિઝારો પ્રક્રિયા
$(iii)$ ક્રોસ આલ્ડોલ સંઘનન
$(iv)$ ડીકાર્બોક્સિલેશન

(N/A) $(i)$ એસિટિલેશન:
કાર્બનિક સંયોજનમાં એસિટિલ ક્રિયાશીલ સમૂહ દાખલ કરવાની પ્રક્રિયાને એસિટિલેશન કહેવાય છે. તે સામાન્ય રીતે પિરિડિન,ડાયમિથાઈલએનિલીન વગેરે જેવા બેઝની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં સક્રિય હાઈડ્રોજન પરમાણુનું સ્થાન એસિટિલ સમૂહ લે છે. એસિટિલ ક્લોરાઈડ અને એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ સામાન્ય રીતે એસિટિલેટિંગ એજન્ટ તરીકે વપરાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ઇથેનોલનું એસિટિલેશન ઇથાઈલ એસિટેટ આપે છે.
$CH_3-CH_2-OH + CH_3COCl \xrightarrow{\text{Pyridine}} CH_3COOC_2H_5 + HCl$
$(ii)$ કેનિઝારો પ્રક્રિયા:
જે આલ્ડિહાઈડમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન હોતા નથી,તેમની સાંદ્ર આલ્કલી સાથેની સ્વયં ઓક્સિડેશન-રિડક્શન (વિષમીકરણ) પ્રક્રિયાને કેનિઝારો પ્રક્રિયા કહેવાય છે. આ પ્રક્રિયામાં આલ્ડિહાઈડના બે અણુઓ ભાગ લે છે,જેમાં એકનું રિડક્શન થઈ આલ્કોહોલ બને છે અને બીજાનું ઓક્સિડેશન થઈ કાર્બોક્સિલિક એસિડ બને છે.
ઉદાહરણ તરીકે,જ્યારે મિથેનાલની સાંદ્ર પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે મિથેનોલ અને પોટેશિયમ મિથેનોએટ મળે છે.
$2HCHO + KOH \rightarrow CH_3OH + HCOOK$
$(iii)$ ક્રોસ-આલ્ડોલ સંઘનન:
જ્યારે આલ્ડોલ સંઘનન બે અલગ-અલગ આલ્ડિહાઈડ,અથવા બે અલગ-અલગ કીટોન,અથવા એક આલ્ડિહાઈડ અને એક કીટોન વચ્ચે કરવામાં આવે,ત્યારે તે પ્રક્રિયાને ક્રોસ-આલ્ડોલ સંઘનન કહેવાય છે. જો બંને પ્રક્રિયકોમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન હોય,તો નીપજ તરીકે ચાર સંયોજનો મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ઇથેનાલ અને પ્રોપેનાલ પ્રક્રિયા કરીને ચાર નીપજો આપે છે.
$(iv)$ ડીકાર્બોક્સિલેશન:
ડીકાર્બોક્સિલેશન એટલે એવી પ્રક્રિયા જેમાં કાર્બોક્સિલિક એસિડના સોડિયમ ક્ષારોને સોડા-લાઈમ સાથે ગરમ કરતા કાર્બન ડાયોક્સાઈડ દૂર થઈ હાઈડ્રોકાર્બન બને છે.
$CH_3-COONa + NaOH \xrightarrow{\Delta, CaO} CH_4 + Na_2CO_3$
જ્યારે કાર્બોક્સિલિક એસિડના આલ્કલી ધાતુના ક્ષારોના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે પણ ડીકાર્બોક્સિલેશન થાય છે. આ વિદ્યુતવિભાજન પ્રક્રિયાને કોલ્બેનું વિદ્યુતવિભાજન કહેવાય છે.