Medium
લંબવૃત્ત (ellipse) દોરવાની રીતનું વર્ણન કરો અને લંબવૃત્તના નાભિ (foci),મધ્યબિંદુ અને અર્ધ-દીર્ઘ અક્ષ (semi-major axis) વિશે સમજાવો.
(N/A) $1$. બે બિંદુઓ $F_{1}$ અને $F_{2}$ પસંદ કરો.
$2$. એક દોરીના બંને છેડાઓને $F_{1}$ અને $F_{2}$ પર નિશ્ચિત કરો.
$3$. પેન્સિલની અણી વડે દોરીને ખેંચીને ચુસ્ત કરો અને પેન્સિલને એવી રીતે ફેરવો કે જેથી દોરી આખી ગતિ દરમિયાન ચુસ્ત રહે.
$4$. આ રીતે મળતા બંધ વક્રને લંબવૃત્ત (ellipse) કહેવામાં આવે છે.
$5$. લંબવૃત્ત પરના કોઈપણ બિંદુ $T$ માટે,$F_{1}$ અને $F_{2}$ થી અંતરનો સરવાળો અચળ રહે છે. $F_{1}$ અને $F_{2}$ ને નાભિ (foci) કહેવામાં આવે છે.
$6$. $F_{1}$ અને $F_{2}$ બિંદુઓને જોડો અને આ રેખાને લંબાવીને લંબવૃત્ત પરના બિંદુઓ $P$ અને $A$ મેળવો. રેખાખંડ $PA$ નું મધ્યબિંદુ એ લંબવૃત્તનું કેન્દ્ર $O$ છે.
$7$. લંબાઈ $PO = AO$ ને લંબવૃત્તની અર્ધ-દીર્ઘ અક્ષ (semi-major axis) કહેવામાં આવે છે.
$2$. એક દોરીના બંને છેડાઓને $F_{1}$ અને $F_{2}$ પર નિશ્ચિત કરો.
$3$. પેન્સિલની અણી વડે દોરીને ખેંચીને ચુસ્ત કરો અને પેન્સિલને એવી રીતે ફેરવો કે જેથી દોરી આખી ગતિ દરમિયાન ચુસ્ત રહે.
$4$. આ રીતે મળતા બંધ વક્રને લંબવૃત્ત (ellipse) કહેવામાં આવે છે.
$5$. લંબવૃત્ત પરના કોઈપણ બિંદુ $T$ માટે,$F_{1}$ અને $F_{2}$ થી અંતરનો સરવાળો અચળ રહે છે. $F_{1}$ અને $F_{2}$ ને નાભિ (foci) કહેવામાં આવે છે.
$6$. $F_{1}$ અને $F_{2}$ બિંદુઓને જોડો અને આ રેખાને લંબાવીને લંબવૃત્ત પરના બિંદુઓ $P$ અને $A$ મેળવો. રેખાખંડ $PA$ નું મધ્યબિંદુ એ લંબવૃત્તનું કેન્દ્ર $O$ છે.
$7$. લંબાઈ $PO = AO$ ને લંબવૃત્તની અર્ધ-દીર્ઘ અક્ષ (semi-major axis) કહેવામાં આવે છે.
Explore More
Similar Questions
ભૂસ્થિર ઉપગ્રહની કક્ષા વર્તુળાકાર છે. ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ $(i)$ ઉપગ્રહનું દળ,$(ii)$ પૃથ્વીનું દળ,$(iii)$ કક્ષાની ત્રિજ્યા અને $(iv)$ પૃથ્વીની સપાટીથી ઉપગ્રહની ઊંચાઈ પર આધાર રાખે છે.
Medium
View Solution$\text{સંદેશાવ્યવહારના હેતુ માટે પૃથ્વીની આસપાસ વિષુવવૃત્તીય ભૂસ્થિર ભ્રમણકક્ષામાં એક ઉપગ્રહ મૂકવાનો છે. આવા ઉપગ્રહની ઊંચાઈ કેટલી હશે? } (M_{E} = 6 \times 10^{24} \,kg, R_{E} = 6400 \,km)$
તારા $A$ અને તારા $B$ ની બનેલી એક દ્વિ-તારા પ્રણાલી (binary star system) ધ્યાનમાં લો,જેમના દળ અનુક્રમે $m_{A}$ અને $m_{B}$ છે અને તેઓ અનુક્રમે $r_{A}$ અને $r_{B}$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે. જો $T_{A}$ અને $T_{B}$ એ તારા $A$ અને તારા $B$ ના આવર્તકાળ હોય,તો -
વિધાન $A$: પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરતા વિશાળ અવકાશયાનની અંદર રહેલા અવકાશયાત્રીને મર્યાદિત પરંતુ નાનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અનુભવાશે.
કારણ $R$: અવકાશયાનને પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણકક્ષામાં રાખવા માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ પૃથ્વી અને અવકાશયાન વચ્ચેના ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવે છે.
કારણ $R$: અવકાશયાનને પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણકક્ષામાં રાખવા માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ પૃથ્વી અને અવકાશયાન વચ્ચેના ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવે છે.
$m$ અને $3\,m$ દળ ધરાવતા બે ઉપગ્રહો પૃથ્વીની આસપાસ અનુક્રમે $r$ અને $3r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. ઉપગ્રહોની કક્ષીય ઝડપનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo