પ્લાઝ્મા (રુધિરરસ)નું બંધારણ અને કાર્ય વિગતવાર સમજાવો.

(N/A) પ્લાઝ્મા એ આછા પીળા રંગનું,ચીકણું પ્રવાહી છે જે રુધિરના લગભગ $55 \%$ ભાગનું નિર્માણ કરે છે.
- તેમાં રહેલા વિવિધ ઘટકો અને તેમના કાર્યો નીચે મુજબ છે:
- પાણી: પ્લાઝ્માનો $90-92 \%$ ભાગ પાણી છે,જે દ્રાવક તરીકે કાર્ય કરે છે.
- ક્ષારો: $Na^{+}$,$Ca^{++}$,$Mg^{++}$,$K^{+}$,$Cl^{-}$ અને $HCO_{3}^{-}$ (બાયકાર્બોનેટ) હાજર હોય છે. તેમના મુખ્ય કાર્યોમાં આસૃતિ સંતુલન (osmotic balance),$pH$ જાળવણી અને કોષરસ પટલની પ્રવેશશીલતાનું નિયમન સામેલ છે.
- પ્લાઝ્મા પ્રોટીન: $6-8 \%$
- આલ્બ્યુમિન: આસૃતિ નિયમન અને $pH$ જાળવણીમાં મદદ કરે છે.
- ગ્લોબ્યુલિન: રક્ષણાત્મક તંત્ર અને રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ભૂમિકા ભજવે છે.
- ફાઈબ્રિનોજન: રુધિર ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયા (coagulation) માટે જરૂરી છે.
- પોષક તત્વો: ગ્લુકોઝ,એમિનો એસિડ અને લિપિડ્સ પણ પ્લાઝ્મામાં હાજર હોય છે કારણ કે તે શરીરમાં સતત વહન પામતા હોય છે.
- રુધિર ગંઠાઈ જવા માટેના કારકો (clotting factors) પણ પ્લાઝ્મામાં નિષ્ક્રિય સ્વરૂપે હાજર હોય છે.
- ગંઠાઈ જવાના કારકો વગરના પ્લાઝ્માને સીરમ (serum) કહેવામાં આવે છે.