સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ ચંદ્ર પર વાતાવરણ નથી.
$(b)$ ઊંચાઈ સાથે તાપમાનમાં ઘટાડો થાય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચંદ્ર પર ગુરુત્વાકર્ષણ બળ ખૂબ જ નબળું છે,જેના પરિણામે ત્યાંની નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) આશરે $2.3 \ km/s$ જેટલી ઓછી છે. ચંદ્રની સપાટીના તાપમાને વાયુના અણુઓની સરેરાશ વર્ગિત ઝડપ (rms speed),જે $v_{rms} = \sqrt{\frac{3 k_{B} T}{m}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,તે આ નિષ્ક્રમણ ઝડપ કરતા વધી જાય છે. પરિણામે,વાયુના અણુઓ ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળી જાય છે,જેના કારણે ત્યાં વાતાવરણ ટકી શકતું નથી.
$(b)$ જેમ જેમ વાતાવરણમાં હવાના અણુઓ ઉપરની તરફ જાય છે,તેમ તેમ તેઓ ગુરુત્વાકર્ષણ બળની વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે,જેથી તેમની સ્થિતિ ઊર્જામાં વધારો થાય છે. ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,સ્થિતિ ઊર્જામાં થતો આ વધારો તેમની ગતિ ઊર્જામાં ઘટાડો કરે છે. વાયુનું તાપમાન તેના અણુઓની સરેરાશ ગતિ ઊર્જાના સમપ્રમાણમાં હોવાથી $(E_k = \frac{3}{2} k_{B} T)$,ઊંચાઈ વધવાની સાથે તાપમાનમાં ઘટાડો થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$CO_2$ $(O - C - O)$ એ ત્રિ-પરમાણ્વીય વાયુ છે. આ વાયુના $1\,g$ માટે સરેરાશ ગતિ ઊર્જા કેટલી થાય? (જ્યાં $N$ એ એવોગેડ્રો અંક છે,$k$ એ બોલ્ટઝમેન અચળાંક છે અને $CO_2$ નો આણ્વીય દળ $= 44\,g/mol$ છે.)

એક આદર્શ વાયુ $(\gamma = 1.5)$ નું સમોષ્મી વિસ્તરણ કરવામાં આવે છે. અણુઓના વર્ગ સરેરાશ વર્ગમૂળ વેગ (r.m.s. velocity) ને $2$ ના અવયવથી ઘટાડવા માટે,વાયુનું કેટલા ગણું વિસ્તરણ કરવું જોઈએ?

બે સમાન ગોળામાં $N.T.P.$ એ વાયુ ભરેલ છે. એક ગોળાને બરફમાં અને બીજા ગોળાને ગરમ પાણીમાં રાખવામાં આવે છે, જેથી દબાણ પ્રારંભિક દબાણ કરતા $1.5$ ગણું થાય છે. તો ગરમ પાણીનું તાપમાન $^\circ C$ માં કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

જો વાયુના અણુની સ્થિતિ ઉર્જા $U = \frac{M}{r^6} - \frac{N}{r^{12}}$ હોય,જ્યાં $M$ અને $N$ ધન અચળાંકો છે,તો સંતુલન સ્થિતિમાં સ્થિતિ ઉર્જા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

વાતાવરણમાં રહેલા અણુઓ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા આકર્ષાય છે. સમજાવો કે શા માટે તે બધા ઝાડ પરથી પડતા સફરજનની જેમ પૃથ્વી પર પડી જતા નથી.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo