સંદર્ભ કણ (reference particle) અને સંદર્ભ વર્તુળ (reference circle) ની વિભાવનાઓ સમજાવો અને દર્શાવો કે સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ એ સંદર્ભ વર્તુળના વ્યાસ પર થતી નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિનો પ્રક્ષેપ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સમય $t=0$ પર,કણ સ્થાન $P_{1}$ પર છે અને તેનો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{OP}_{1}$ એ ધન $X$-અક્ષ સાથે $\phi$ ખૂણો બનાવે છે.
$X$-અક્ષ પર $OP_{1}$ નો પ્રક્ષેપ $OP_{1}^{\prime}$ છે.
સમય $t=t$ પર,કણ $\omega t$ જેટલું કોણીય સ્થાનાંતર કરીને $P_{2}$ બિંદુ પર પહોંચે છે અને તેનો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{OP}_{2}$ એ $X$-અક્ષ સાથે $\omega t+\phi$ ખૂણો બનાવે છે.
$X$-અક્ષ પર સ્થાન સદિશ $OP_{2}$ નો પ્રક્ષેપ $OP_{2}^{\prime}$ છે.
જેમ કણ $P$ વર્તુળ પર ગતિ કરે છે,તેમ $X$-અક્ષ પર તેના લંબ પ્રક્ષેપનું મૂલ્ય $x(t)=A \cos(\omega t+\phi)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આ કોઈપણ સમયે સ્થાન સદિશનો $X$-ઘટક દર્શાવે છે.
આ સમીકરણ $SHM$ નું સામાન્ય સમીકરણ છે.
આના પરથી કહી શકાય કે સંદર્ભ વર્તુળના વ્યાસ પર થતી નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિનો પ્રક્ષેપ એ $SHM$ છે.
નિયમિત વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરતા કણને સંદર્ભ કણ કહેવામાં આવે છે અને સંદર્ભ કણના વર્તુળાકાર માર્ગને સંદર્ભ વર્તુળ કહેવામાં આવે છે.
જો સંદર્ભ કણનો પ્રક્ષેપ $Y$-અક્ષ પર લેવામાં આવે,તો $Y$-અક્ષ પર કણનું સ્થાનાંતર $y(t)=A \sin(\omega t+\phi)$ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

સરળ આવર્ત ગતિ માટે બળના નિયમ પરથી સ્થાનાંતરનું સમીકરણ મેળવો.

Difficult
View Solution

એક કણની ગતિ સમય સાથે $y = a(\sin \omega \,t + \cos \omega \,t)$ સંબંધ અનુસાર બદલાય છે,તો

સરેરાશ,માનવ હૃદય એક મિનિટમાં $75$ વાર ધબકે છે. તેની આવૃત્તિ અને આવર્તકાળની ગણતરી કરો.

નીચેનામાંથી કઈ ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ (Simple Harmonic Motion) છે?

સરળ આવર્ત ગતિ કરતા કણનું ગતિનું સમીકરણ $4 \frac{d^2 y}{dt^2}+\pi^2 y=0$ છે,જ્યાં $y$ મીટરમાં અને $t$ સેકન્ડમાં છે. કણનો દોલનનો આવર્તકાળ કેટલો હશે ($s$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo