પોટેન્શિયોમીટર વડે બે કોષોના $e.m.f.$ ની સરખામણી કરવા માટે,વાયર પર પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ વિકસાવવા માટે પ્રમાણિત કોષનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કઈ શક્યતા પ્રયોગને નિષ્ફળ બનાવશે?

$4 \, m$ લંબાઈ અને $5 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતો પોટેન્શિયોમીટરનો તાર $992 \, \Omega$ ના અવરોધ અને $3 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા $4 \, V$ ના કોષ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. પોટેન્શિયોમીટરના તાર પરની $0.75 \, m$ લંબાઈ કેટલા e.m.f. ને સંતુલિત કરશે ($ \, mV$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોટેન્શિયોમીટર સાથે પ્રયોગ કરતી વખતે,એવું જોવા મળ્યું કે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવતું આવર્તન એક તરફી છે અને $(i)$ જ્યારે જોકીને તારના એક છેડા $A$ થી છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન ઘટે છે; $(ii)$ જ્યારે જોકીને છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન વધે છે.
$(i)$ કિસ્સા $(i)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ ($+$ અથવા $-ve$) $X$ પર જોડાયેલ છે અને $E_1$ એ $E$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(ii)$ કિસ્સા $(ii)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ $X$ પર જોડાયેલ છે?

પોટેન્શીયોમીટરના તારની લંબાઈ $4 \ m$ અને અવરોધ $10 \ \Omega$ છે. તેને $2 \ V$ emf ધરાવતા કોષ સાથે જોડવામાં આવેલ છે. તો તારનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ (એકમ લંબાઈ દીઠ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત) કેટલો હશે ($V/m$ માં)?

$100\, cm$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયરનો અવરોધ $10\, \Omega$ છે. તે $R$ અવરોધ અને $2\, V$ ના emf ધરાવતા અને અવગણ્ય આંતરિક અવરોધ ધરાવતા એક્યુમ્યુલેટર સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. $10\, mV$ ના emf ધરાવતા સ્ત્રોતને પોટેન્શિયોમીટર વાયરની $40\, cm$ લંબાઈ સાથે સંતુલિત કરવામાં આવે છે. બાહ્ય અવરોધ $R$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?

બે વિદ્યાર્થીઓ $X$ અને $Y$ અલગ-અલગ પોટેન્શિયોમીટરનો પ્રયોગ કરે છે અને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ નલ પોઈન્ટ (તટસ્થ બિંદુ) મેળવવામાં આવે છે. પ્રયોગ દરમિયાન:
$(i)$ $X$,$R$ (અવરોધ) નું મૂલ્ય વધારે છે.
(ii) $Y$,અન્ય કોઈ ફેરફાર કર્યા વિના $S$ (અવરોધ) નું મૂલ્ય ઘટાડે છે.
વિદ્યાર્થી $X$ અને $Y$ દ્વારા મેળવેલ નલ પોઈન્ટનું સ્થાન અનુક્રમે: