ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર લાગતા બળનું સૂત્ર આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$l$ લંબાઈ અને $A$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતો વાહક $PQ$ વિચારો,જેમાંથી $+y$ દિશામાં $I$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ એ $+z$ દિશામાં છે.
ઇલેક્ટ્રોન ડ્રિફ્ટ વેગ $\overrightarrow{v_{d}}$ સાથે ડાબી તરફ ગતિ કરે છે.
દરેક ઇલેક્ટ્રોન પર લાગતું બળ $+x$ દિશામાં હોય છે,જે નીચે મુજબ છે:
$\vec{f} = -e(\overrightarrow{v_{d}} \times \overrightarrow{B})$
જો $n$ એ એકમ કદ દીઠ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા હોય,તો વાહકમાં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા:
$N = n \times \text{Volume} = nAl$
વાહક પર લાગતું કુલ બળ:
$\overrightarrow{F} = N \vec{f} = nAl[-e(\overrightarrow{v_{d}} \times \overrightarrow{B})]$
$= nAe[-(l \overrightarrow{v_{d}} \times \overrightarrow{B})]$
અહીં $I\vec{l}$ એ વિદ્યુતપ્રવાહની દિશામાં પ્રવાહ ખંડ સદિશ દર્શાવે છે,તેથી:
$\vec{v}_{d} = v_{d} \vec{l}$
$\therefore \overrightarrow{F} = nAe(v_{d} \vec{l} \times \overrightarrow{B}) = nAev_{d}(\vec{l} \times \overrightarrow{B})$
કારણ કે $nAev_{d} = I$ (વિદ્યુતપ્રવાહ),
$\therefore \vec{F} = I(\vec{l} \times \overrightarrow{B})$
તેનું મૂલ્ય $F = IlB \sin \theta$ છે,જ્યાં $\theta$ એ $\overrightarrow{B}$ અને $\vec{l}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
કોઈપણ આકારના તાર માટે,બળની ગણતરી તેને નાના રેખીય ખંડો $d\vec{l}$ ના સમૂહ તરીકે ગણીને સરવાળો કરીને કરી શકાય છે:
$\overrightarrow{F} = \sum I(d\vec{l} \times \overrightarrow{B})$

Explore More

Similar Questions

$L$ બાજુ ધરાવતો એક ચોરસ લૂપ $ABCD$ જેમાં $I_1$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે, તેને $I_2$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા સીધા વાહક $XY$ થી $(L/3)$ અંતરે મૂકવામાં આવ્યો છે. લૂપ અને વાહક એક જ સમતલમાં છે. લૂપ પર લાગતું કુલ બળ કેટલું હશે? ($\mu_0$ = ચુંબકીય પરમિએબિલિટી)

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબનો $ABCDE$ આકારનો વાહક $i$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવે છે. તેને $xy$ સમતલમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવ્યો છે કે જેથી તેના છેડાઓ $A$ અને $E$ એ $x$-અક્ષ પર રહે. આ વિસ્તારમાં $B$ મૂલ્યનું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર પ્રવર્તે છે. તેના પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

$9 \, m$ લંબાઈના બે સમાંતર તાર એકબીજાથી $0.15 \, m$ ના અંતરે રહેલા છે. જો તેઓ સમાન દિશામાં સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ વહન કરતા હોય અને એકબીજા પર $30 \times 10^{-7} \, N$ નું કુલ બળ લગાડતા હોય,તો વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય ........ $A$ હોવું જોઈએ. ($.5$ માં)

બે સીધા સમાંતર તારમાં $10 \ A$ નો પ્રવાહ સમાન દિશામાં વહી રહ્યો છે. તેમની વચ્ચેનું આકર્ષણ બળ $1 \times 10^{-3} \ N$ છે. જો બંને તારમાં પ્રવાહ બમણો કરવામાં આવે,તો બળ કેટલું થશે?

'$a$' બાજુવાળી અને '$I$' પ્રવાહ ધરાવતી એક ચોરસ લૂપને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સ્પ્રિંગ બેલેન્સના ઇન્સ્યુલેટીંગ હેંગર પર લટકાવવામાં આવી છે. કાગળની અંદરની તરફ દિશા ધરાવતું ટ્રાન્સવર્સ ચુંબકીય ક્ષેત્ર '$B$' ફક્ત લૂપની નીચેની બાજુએ જ છે. જ્યારે લૂપમાં પ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે, ત્યારે સ્પ્રિંગ બેલેન્સના રીડિંગમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo