પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટમાં $2\, V$ ના $e.m.f.$ વાળો એક કોષ, $5\, \Omega$ નો અવરોધ અને $1000\, cm$ લંબાઈ તથા $15\, \Omega$ અવરોધ ધરાવતો સમાન જાડાઈનો તાર છે. તારમાં પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $10 \, V$ emf ની બેટરી $1 \, m$ લંબાઈ અને $10 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતા એક સમાન તાર $AB$ સાથે $10 \, \Omega$ ના અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $2 \, V$ emf અને $2 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે કોષો સમાંતર રીતે જોડાયેલા છે. જો ગેલ્વેનોમીટર તાર પરના બિંદુ $J$ પર શૂન્ય આવર્તન દર્શાવતું હોય, તો બિંદુ $B$ થી બિંદુ $J$ નું અંતર કેટલું હશે ($ \, cm$ માં)?

$10 \ m$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટરના તારમાં $2.5 \ m$ લંબાઈ માટે ગૌણ પરિપથમાં રહેલો કોષ શૂન્ય આવર્તન આપે છે. જો પ્રાથમિક પરિપથમાં કોષ બદલ્યા વગર પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈમાં $1 \ m$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો હવે શૂન્ય બિંદુનું સ્થાન કેટલું હશે ($m$ માં)?

પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા કોષનો આંતરિક અવરોધ માપવાના પ્રયોગમાં,જ્યારે કોષને $5\,\Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે ત્યારે સંતુલન બિંદુ $2\,m$ લંબાઈ પર મળે છે; અને જ્યારે કોષને $10\,\Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે ત્યારે તે $3\,m$ લંબાઈ પર મળે છે. તો કોષનો આંતરિક અવરોધ ................ $\Omega$ છે.

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જ્યારે બે કોષો $E_1$ અને $E_2$ ને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $8 \ m$ મળે છે. જ્યારે બે કોષોને વિરોધમાં જોડવામાં આવે છે ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $4 \ m$ મળે છે. બે કોષોના e.m.f. નો ગુણોત્તર $\left(\frac{E_1}{E_2}\right)$ કેટલો હશે?

સ્થિતિમાનના તફાવત (potential difference) ના માપન માટે,વોલ્ટમીટરની સરખામણીમાં પોટેન્શિયોમીટરને વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે: