આપેલ ઓપ્ટિકલ સાધનમાં,વસ્તુ અને પ્રતિબિંબના સ્થાનમાં ફેરફાર કર્યા વિના પ્રકાશની એકત્રિત કરવાની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે સમાન કેન્દ્રલંબાઈનો ત્રીજો લેન્સ કેવી રીતે દાખલ કરી શકાય? તે લેન્સનું સ્થાન શોધો.

અંતર્ગોળ અને બહિર્ગોળ લેન્સ એકબીજાને સ્પર્શે તે રીતે મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમના પાવરના મૂલ્યોનો ગુણોત્તર $2:3$ છે. તંત્રની કેન્દ્રલંબાઈ $30 \ cm$ છે. તો વ્યક્તિગત લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ શોધો:

ગોલીય વિપથન (spherical aberration) માટે સુધારેલ અલગ લેન્સની એક અભિસારી જોડીની પરિણામી કેન્દ્રલંબાઈ $10\,cm$ છે. બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર $2\,cm$ છે. તો ઘટક લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે?

વિધાન: બે બહિર્ગોળ લેન્સને એકસાથે જોડવાથી એરોમેટિક (વર્ણવિપથન રહિત) સંયોજન બનાવી શકાતું નથી.
કારણ: એરોમેટિઝમ માટેની શરત $\frac{\omega_1}{f_1} + \frac{\omega_2}{f_2} = 0$ છે,જ્યાં સંજ્ઞાઓ તેમના સામાન્ય અર્થ ધરાવે છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બે પાતળા સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સ વડે એક દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સ બનાવવામાં આવે છે. પ્રથમ લેન્સનો વક્રીભવનાંક $n = 1.5$ છે અને બીજા લેન્સનો વક્રીભવનાંક $n = 1.2$ છે. બંને વક્ર સપાટીઓની વક્રતા ત્રિજ્યા $R = 14\, cm$ સમાન છે. આ દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સ માટે,$40\, cm$ ના વસ્તુ અંતર માટે,પ્રતિબિંબ અંતર કેટલું થશે?.....$ cm$

એક બહિર્ગોળ લેન્સ એક અંતર્ગોળ લેન્સના સંપર્કમાં છે. તેમની કેન્દ્રલંબાઈનો ગુણોત્તર $2/3$ છે. તેમની સમતુલ્ય કેન્દ્રલંબાઈ $30 \, cm$ છે. તો તેમની વ્યક્તિગત કેન્દ્રલંબાઈ $cm$ માં કેટલી હશે?