ધારો કે $^*$ એ સંમેય સંખ્યાઓના ગણ $Q$ પરની દ્વિ-ક્રિયા છે,જે $a ^* b = a - b$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. નક્કી કરો કે શું આ ક્રિયા $^*$ ક્રમનો નિયમ અને જૂથનો નિયમ પાળે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
$Q$ પર,ક્રિયા $^*$ ને $a ^* b = a - b$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે.
$1$. ક્રમનો નિયમ (Commutativity):
ક્રિયા ક્રમનો નિયમ પાળે તે માટે,તમામ $a, b \in Q$ માટે $a ^* b = b ^* a$ થવું જોઈએ.
$a = \frac{1}{2}$ અને $b = \frac{1}{3}$ લો.
$\frac{1}{2} ^* \frac{1}{3} = \frac{1}{2} - \frac{1}{3} = \frac{3 - 2}{6} = \frac{1}{6}$
$\frac{1}{3} ^* \frac{1}{2} = \frac{1}{3} - \frac{1}{2} = \frac{2 - 3}{6} = -\frac{1}{6}$
અહીં $\frac{1}{6} \neq -\frac{1}{6}$ હોવાથી,ક્રિયા $^*$ ક્રમનો નિયમ પાળતી નથી.
$2$. જૂથનો નિયમ (Associativity):
ક્રિયા જૂથનો નિયમ પાળે તે માટે,તમામ $a, b, c \in Q$ માટે $(a ^* b) ^* c = a ^* (b ^* c)$ થવું જોઈએ.
$a = \frac{1}{2}, b = \frac{1}{3}, c = \frac{1}{4}$ લો.
$(a ^* b) ^* c = (\frac{1}{2} - \frac{1}{3}) ^* \frac{1}{4} = \frac{1}{6} ^* \frac{1}{4} = \frac{1}{6} - \frac{1}{4} = \frac{2 - 3}{12} = -\frac{1}{12}$
$a ^* (b ^* c) = \frac{1}{2} ^* (\frac{1}{3} - \frac{1}{4}) = \frac{1}{2} ^* \frac{1}{12} = \frac{1}{2} - \frac{1}{12} = \frac{6 - 1}{12} = \frac{5}{12}$
અહીં $-\frac{1}{12} \neq \frac{5}{12}$ હોવાથી,ક્રિયા $^*$ જૂથનો નિયમ પાળતી નથી.

Explore More

Similar Questions

સાબિત કરો કે $+: R \times R \rightarrow R$ અને $\times: R \times R \rightarrow R$ એ ક્રમનો નિયમ પાળતી દ્વિ-ક્રિયાઓ છે,પરંતુ $-: R \times R \rightarrow R$ અને $\div: R_* \times R_* \rightarrow R_*$ એ ક્રમનો નિયમ પાળતી નથી.

બધી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના ગણ $N$ પર,નીચેનામાંથી કઈ ક્રિયા $*$ એ દ્વિ-આધારિત ક્રિયા (binary operation) છે?

ધારો કે $*^{\prime}$ એ ગણ $\{1, 2, 3, 4, 5\}$ પરની દ્રીકક્રિયા છે જે $a *^{\prime} b = a$ અને $b$ નો ગુ.સા.અ. ($H$.$C$.$F$.) દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. શું ક્રિયા $*^{\prime}$ એ ઉપરના સ્વાધ્યાય $4$ માં વ્યાખ્યાયિત ક્રિયા $*$ જેવી જ છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

ધારો કે $^*$ એ સંમેય સંખ્યાઓના ગણ $Q$ પરની દ્વિ-ક્રિયા છે,જે $a \,^* \,b = a^{2} + b^{2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

ધારો કે $P$ એ આપેલ ગણ $X$ ના તમામ ઉપગણોનો ગણ છે. સાબિત કરો કે $(A, B) \rightarrow A \cup B$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત $\cup: P \times P \rightarrow P$ અને $(A, B) \rightarrow A \cap B$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત $\cap: P \times P \rightarrow P$ એ ગણ $P$ પરની દ્વિક્રિયાઓ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo