નીચેના કિસ્સાઓમાં ક્રિયા (action) અને પ્રતિક્રિયા (reaction) ના નામ આપો અને સમજાવો:
$(i)$ બંદૂકમાંથી ગોળી છોડવી.
$(ii)$ ખીલી પર હથોડી મારવી.
$(iii)$ ટેબલ પર પડેલું પુસ્તક.
$(iv)$ ગતિ કરતું રોકેટ.
$(v)$ જમીન પર ચાલતી વ્યક્તિ.
$(vi)$ ગતિમાન ટ્રેન સ્થિર ટ્રેન સાથે અથડાય ત્યારે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ જ્યારે બંદૂકમાંથી ગોળી છોડવામાં આવે છે,ત્યારે ગોળી પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને બંદૂકને મળતો આંચકો (recoil) એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(ii)$ જ્યારે ખીલી પર હથોડી મારવામાં આવે છે,ત્યારે હથોડી દ્વારા ખીલી પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને ખીલી દ્વારા હથોડી પર લાગતું બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(iii)$ જ્યારે પુસ્તક ટેબલ પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે પુસ્તકનું વજન જે ટેબલ પર નીચેની તરફ લાગે છે તે ક્રિયા છે અને ટેબલ દ્વારા પુસ્તક પર ઉપરની તરફ લાગતું લંબબળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(iv)$ ગતિ કરતા રોકેટમાં,રોકેટ દ્વારા વાયુઓ (exhaust gases) પર પાછળની તરફ લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને વાયુઓ દ્વારા રોકેટ પર આગળની તરફ લાગતું બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(v)$ જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે વ્યક્તિના પગ દ્વારા જમીનને પાછળની તરફ ધકેલતું બળ એ ક્રિયા છે અને જમીન દ્વારા પગ પર આગળની તરફ લાગતું ઘર્ષણ બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(vi)$ જ્યારે ગતિમાન ટ્રેન સ્થિર ટ્રેન સાથે અથડાય છે,ત્યારે ગતિમાન ટ્રેન દ્વારા સ્થિર ટ્રેન પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને સ્થિર ટ્રેન દ્વારા ગતિમાન ટ્રેન પર લાગતું વિરુદ્ધ બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.

Explore More

Similar Questions

જો કોઈ બાહ્ય બળ તેને ધકેલતું કે ખેંચતું ન હોય,તો ઘર્ષણ દડાને પાછળની તરફ કેમ ગબડાવતું નથી?

એક ટ્રક સ્થિર અવસ્થામાંથી ગતિ શરૂ કરે છે અને અચળ પ્રવેગ સાથે ટેકરી પરથી નીચે ઉતરે છે. તે $20 \, s$ માં $400 \, m$ અંતર કાપે છે. તેનો પ્રવેગ શોધો. જો તેનું દળ $7$ મેટ્રિક ટન હોય, તો તેના પર લાગતું બળ શોધો.

Difficult
View Solution

ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરીને બળ માપવા માટે તમે ગાણિતિક સૂત્ર કેવી રીતે મેળવશો?

Difficult
View Solution

$(a)$ વાહનોના પૈડાં પર મડગાર્ડ (mudguards) શા માટે લગાવવામાં આવે છે?
$(b)$ ક્રિકેટનો ખેલાડી બોલ પકડતી વખતે તેના હાથ નીચે કેમ લઈ જાય છે?
$(c)$ જ્યારે કોઈ ઉડતો કાંકરો બારીના કાચને અથડાય છે ત્યારે તે કેમ તૂટી જાય છે?

જ્યારે કોઈ પદાર્થ પર $40\, N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે,ત્યારે તે $5\, m s^{-2}$ ના પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. પદાર્થનું દળ ગણો. ($kg$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo