પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહના કક્ષીય આવર્તકાળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ $(T)$ એટલે કે ઉપગ્રહને પૃથ્વીની આસપાસ એક સંપૂર્ણ ભ્રમણ પૂર્ણ કરવા માટે લાગતો સમય.
પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈએ રહેલા ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ:
$v_{0} = \sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}}$ ... $(1)$
કક્ષીય વેગને કક્ષાના પરિઘ અને આવર્તકાળના ગુણોત્તર તરીકે પણ વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે:
$v_{0} = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{T}$ ... $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$\sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}} = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{T}$
$T$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$T = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{\sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}}}$
$T = 2\pi \sqrt{\frac{(R_{E}+h)^{3}}{GM_{E}}}$ ... $(3)$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$T^{2} = \frac{4\pi^{2}}{GM_{E}}(R_{E}+h)^{3}$ ... $(4)$
સંબંધ $g = \frac{GM_{E}}{(R_{E}+h)^{2}}$ નો ઉપયોગ કરીને,આવર્તકાળને $h$ ઊંચાઈએ ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય:
$T = 2\pi \sqrt{\frac{R_{E}+h}{g}}$ ... $(5)$
સમીકરણ $(4)$ પરથી,જો $r = R_{E}+h$ લઈએ,તો $T^{2} = Kr^{3}$ મળે,જ્યાં $K = \frac{4\pi^{2}}{GM_{E}}$. આ કેપ્લરનો ગ્રહીય ગતિનો ત્રીજો નિયમ સાબિત કરે છે,$T^{2} \propto r^{3}$.

Explore More

Similar Questions

નીચે આપેલા ડેટાનો ઉપયોગ કરીને,તે ઊંચાઈ શોધો કે જ્યાં સંચાર ઉપગ્રહ રહી શકે છે। $(G=6.67 \times 10^{-11} \text{ N-m}^2 \text{ kg}^{-2}, M=5.98 \times 10^{24} \text{ kg}, R=6.4 \times 10^6 \text{ m})$ ($\text{ km}$ માં)

સમાન દળ '$m$' ધરાવતા બે કણો તેમના પરસ્પર ગુરુત્વાકર્ષણ આકર્ષણ હેઠળ '$r$' ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં ગતિ કરે છે. દરેક કણની ઝડપ કેટલી હશે?

બે નાના,સમાન દળ એક હલકા સળિયા દ્વારા જોડાયેલા છે. આ પદાર્થ એક ગ્રહની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે; સળિયાની લંબાઈ ભ્રમણકક્ષાની ત્રિજ્યા કરતા નાની છે,પરંતુ અવગણી શકાય તેવી નથી. સળિયા તેની ધરી પર એવી રીતે ફરે છે કે તે ગ્રહની સાપેક્ષમાં ઊભો (vertical) રહે છે. સળિયાની સ્થિતિ (તણાવ કે દબાણ) અને નાના કોણીય વિચલન (angular perturbation) ની સાપેક્ષમાં સંતુલનની સ્થિરતા નક્કી કરો.

એક જીઓસ્ટેશનરી ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટીથી $5R$ ની ઊંચાઈએ પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે,જ્યાં $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે. પૃથ્વીની સપાટીથી $2R$ ની ઊંચાઈએ રહેલા બીજા ઉપગ્રહનો સમયગાળો (કલાકમાં) કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

એક ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ પૃથ્વીની આસપાસ $36000\, km$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે. તો પૃથ્વીની સપાટીથી થોડા સો કિલોમીટર ઉપર ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ $(R_{\text{Earth}} = 6400\, km)$ આશરે ....... $hours$ હશે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo