હવામાં ધ્વનિ તરંગની ઝડપ માટેનું સમીકરણ મેળવો અને આ સમીકરણમાં રહેલી ભૂલ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વાયુમાં ધ્વનિ તરંગની ઝડપનું સામાન્ય સમીકરણ $v = \sqrt{\frac{B}{\rho}}$ છે,જ્યાં $B$ એ બલ્ક મોડ્યુલસ છે અને $\rho$ એ વાયુની ઘનતા છે.
ન્યૂટને ધાર્યું હતું કે હવામાં ધ્વનિનું પ્રસરણ એ સમતાપી (isothermal) પ્રક્રિયા છે.
સમતાપી પ્રક્રિયા માટે,$PV = \text{અચળ}$.
બંને બાજુ વિકલન કરતા,$V \Delta P + P \Delta V = 0$,જેનો અર્થ થાય છે $P = -\frac{\Delta P}{\Delta V / V}$.
બલ્ક મોડ્યુલસ $B = -\frac{\Delta P}{\Delta V / V}$ હોવાથી,આપણને $B = P$ મળે છે.
આ કિંમત સામાન્ય સમીકરણમાં મૂકતા,ન્યૂટનનું ધ્વનિની ઝડપ માટેનું સૂત્ર મળે છે: $v = \sqrt{\frac{P}{\rho}}$.
$STP$ પર હવા માટે,$P = 1.01 \times 10^5 \text{ Pa}$ અને $\rho = 1.29 \text{ kg/m}^3$.
કિંમત ગણતા: $v = \sqrt{\frac{1.01 \times 10^5}{1.29}} \approx 280 \text{ m/s}$.
હવામાં ધ્વનિની ઝડપનું પ્રાયોગિક મૂલ્ય આશરે $331 \text{ m/s}$ છે.
ન્યૂટનના સૂત્રમાં રહેલી ભૂલ એ છે કે તે ઝડપનું મૂલ્ય લગભગ $15\%$ ઓછું દર્શાવે છે. આનું કારણ એ છે કે ધ્વનિનું પ્રસરણ વાસ્તવમાં સમોષ્મી (adiabatic) પ્રક્રિયા છે,સમતાપી નહીં.

Explore More

Similar Questions

એક મેક નંબર (Mach number) કોના બરાબર છે?

જ્યારે ધ્વનિ તરંગો હવામાંથી પાણીમાં ગતિ કરે છે,ત્યારે નીચેનામાંથી શું અચળ રહે છે?

બે ખડકોની વચ્ચે ઉભેલો એક માણસ તાળી પાડે છે અને એક સેકન્ડના અંતરે પડઘાની શ્રેણી સાંભળવાનું શરૂ કરે છે. જો હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \, ms^{-1}$ હોય,તો ખડકો વચ્ચેનું અંતર .... $m$ છે.

હવામાં અલ્ટ્રાસોનિક તરંગોની તરંગલંબાઇ કયા ક્રમની હોય છે?

હવામાં અવાજની ઝડપ $0^\circ C$ તાપમાને હોય તેના કરતા $3$ ગણી કયા તાપમાને ($^\circ C$ માં) થશે ($^\circ C$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo