ક્રાઉન ગ્લાસના ત્રણ પ્રિઝમ,જે દરેકનો પ્રિઝમ કોણ $9^o$ છે,અને ફ્લિન્ટ ગ્લાસના બે પ્રિઝમનો ઉપયોગ કરીને ડાયરેક્ટ વિઝન સ્પેક્ટ્રોસ્કોપ બનાવવામાં આવે છે. જો ફ્લિન્ટ ગ્લાસ માટે વક્રીભવનાંક $\mu = 1.60$ અને ક્રાઉન ગ્લાસ માટે $\mu = 1.53$ હોય,તો ફ્લિન્ટ ગ્લાસના પ્રિઝમનો કોણ કેટલા ડિગ્રી હશે ($^o$ માં)?

નીચે આપેલી આકૃતિમાં પ્રિઝમમાંથી બહાર આવતા કિરણ માટે નિર્ગમન કોણનું મૂલ્ય શોધો. (પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે અને હવાનો વક્રીભવનાંક $1$ છે) ($^\circ$ માં)

$\mu$ વક્રીભવનાંક અને $A$ પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમને લઘુત્તમ વિચલન કોણની સ્થિતિમાં મૂકવામાં આવે છે. જો લઘુત્તમ વિચલન કોણ પણ $A$ હોય, તો વક્રીભવનાંક $\mu$ ના પદમાં $A$ નું મૂલ્ય ..... છે.

વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ અને વક્રીભૂત કોણ $A$ ધરાવતો એક પ્રિઝમ લઘુત્તમ વિચલન $D_m$ ઉત્પન્ન કરે છે. એક સપાટી પર $45^{\circ}$ ના આપાતકોણે આપાત થતું કિરણ લઘુત્તમ વિચલન અનુભવે છે. $A$ અને $D_m$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે કેટલા હશે?

વિધાન: હવામાં રાખેલા પ્રિઝમ દ્વારા સમાન વિચલન કોણ (લઘુત્તમ વિચલન સિવાય) માટે આપાતકોણના બે મૂલ્યો શક્ય છે.
કારણ: હવામાં રાખેલા પ્રિઝમમાં,એક કિરણ પ્રથમ સપાટી પર આપાત થાય છે અને બીજી સપાટીમાંથી બહાર નીકળે છે. જો બીજું કિરણ બીજી સપાટી પર અગાઉના નિર્ગમન કિરણના માર્ગે આપાત કરવામાં આવે,તો તે પ્રથમ સપાટીમાંથી અગાઉના આપાત કિરણના માર્ગે બહાર નીકળે છે. આ સિદ્ધાંતને પ્રકાશની પ્રતિવર્તીતાનો સિદ્ધાંત કહેવામાં આવે છે.

જ્યારે પીળા પ્રકાશનું કિરણ પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય ત્યારે લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં તેનો આપાતકોણ કેટલો હોય છે?