બે વિદ્યાર્થીઓ બે આપેલા અવરોધો $R_{1}$ અને $R_{2}$ ના શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણ પર પ્રયોગો કરે છે અને નીચે મુજબના $V-I$ અને $I-V$ આલેખ દોરે છે. 'શ્રેણી' (series) અને 'સમાંતર' (parallel) શબ્દોના સંદર્ભમાં કયો/કયા આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) શ્રેણી જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{s} = R_{1} + R_{2}$ એ વ્યક્તિગત અવરોધો કરતા વધારે હોય છે. સમાંતર જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{p} = (R_{1}R_{2}) / (R_{1} + R_{2})$ એ વ્યક્તિગત અવરોધો કરતા ઓછો હોય છે.
$1$. $V-I$ આલેખ માટે (ઉપરનો): આલેખનો ઢાળ અવરોધ $(R = V/I)$ દર્શાવે છે. કારણ કે $R_{s} > R_{p}$,'શ્રેણી' માટેની રેખાનો ઢાળ 'સમાંતર' માટેની રેખા કરતા વધારે હોવો જોઈએ. આમ,ઉપરનો આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.
$2$. $I-V$ આલેખ માટે (નીચેનો): આલેખનો ઢાળ વાહકતા $(1/R = I/V)$ દર્શાવે છે. કારણ કે $R_{s} > R_{p}$,સમાંતર જોડાણની વાહકતા $(1/R_{p})$ એ શ્રેણી જોડાણની વાહકતા $(1/R_{s})$ કરતા વધારે હોય છે. તેથી,'સમાંતર' માટેની રેખાનો ઢાળ 'શ્રેણી' માટેની રેખા કરતા વધારે હોવો જોઈએ. આમ,નીચેનો આલેખ પણ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.
નિષ્કર્ષ: બંને આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.

Explore More

Similar Questions

$Ohm$ નો નિયમ એ પરિપથમાં વપરાતા પાવર અને વિદ્યુતપ્રવાહ તથા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત વચ્ચેનો સંબંધ છે.

બે અવરોધો અને તેમના શ્રેણી જોડાણ માટે ત્રણ $V-I$ આલેખ અલગ-અલગ દોરવામાં આવ્યા છે. $A, B, C$ માંથી કયો આલેખ બાકીના બેના શ્રેણી જોડાણ માટેનો છે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

વિદ્યુત પરિપથમાં,પરંપરાગત વિદ્યુત પ્રવાહની દિશા અને ઇલેક્ટ્રોનના વહનની દિશા વચ્ચેનો સંબંધ જણાવો.

$1/5 \ \Omega$ ના પાંચ અવરોધોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવો મહત્તમ અવરોધ કેટલો છે ($\Omega$ માં)?

ફ્યુઝ વાયરનો ઉપયોગ વિદ્યુત ઉપકરણોને કેવી રીતે સુરક્ષિત કરે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo