આકૃતિમાં વર્ણવેલ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા નક્કી કરવા માટે લેન્ઝના નિયમનો ઉપયોગ કરો:
$(a)$ અનિયમિત આકારનો તાર વર્તુળાકાર આકારમાં ફેરવાય છે;
$(b)$ વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,પ્રેરિત emf ની દિશા એવી હોય છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરતા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
$(a)$ જેમ જેમ તાર વર્તુળ બનાવવા માટે વિસ્તરે છે,તેમ લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ વધે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર પાનાની અંદરની તરફ (ચોકડીઓ દ્વારા દર્શાવેલ) હોવાથી,લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ વધે છે. આ વધારાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની બહારની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની વિષમઘડી (anticlockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $adcba$ માર્ગે.
$(b)$ જ્યારે વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે,ત્યારે લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,જેના પરિણામે લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘટે છે. આ ઘટાડાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની અંદરની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની સમઘડી (clockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $abcda$ માર્ગે.

Explore More

Similar Questions

$10 \Omega$ અવરોધ ધરાવતા લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = 5t^2 - 4t + 1 \text{ Wb}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે। $0.2 \text{ s}$ પછી લૂપમાં કેટલો પ્રવાહ પ્રેરિત થશે ($\text{ A}$ માં)?

વિધાન : ફેરાડેના નિયમો એ ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું પરિણામ છે.
કારણ : શુદ્ધ અવરોધક $AC$ સર્કિટમાં,પ્રવાહ એ $emf$ કરતા કળામાં પાછળ રહે છે.

ચોક્કસ અવરોધ ધરાવતી એક વાહક રીંગ, વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત લાંબા સીધા વાહક તરફ નીચે પડી રહી છે. રીંગ અને વાહક એક જ સમતલમાં છે. તો

$N$ આંટા ધરાવતા ગૂંચળામાં પ્રેરિત થતું કુલ emf,જેમાં ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\frac{d \phi_{B}}{dt}$ ના દરે બદલાતું હોય,તે કેટલું હશે?

$1.0 \,Wb \,m^{-2}$ ની ફ્લક્સ ઘનતા ધરાવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.01 \,m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી $80$ આંટાવાળી કોઈલને લંબ રૂપે કાર્ય કરે છે। જો આ કોઈલને $0.2 \,s$ માં ક્ષેત્રમાંથી દૂર કરવામાં આવે, તો તેમાં પ્રેરિત emf કેટલું હશે ($\,V$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo