આપણે વસ્તુને મોટી કરવા માટે સાદા માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. માઇક્રોસ્કોપનું ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $\sin \alpha = 0.24$ છે. વસ્તુ એટલી નાની છે કે માઇક્રોસ્કોપની રિઝોલ્વિંગ પાવરનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ થાય છે. જો આંખની કીકીનો વ્યાસ $d = 4.0 \ mm$ હોય અને સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર $D = 25 \ cm$ હોય,તો માઇક્રોસ્કોપની ન્યૂનતમ મેગ્નિફાઇંગ પાવર કેટલી હશે?

વિધાન: એક પ્રખ્યાત ચિત્ર સામાન્ય રીતે બ્રશના સ્ટ્રોકનો ઉપયોગ કરીને નહીં,પરંતુ નાના રંગના ટપકાંઓ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ ચિત્રમાં,તમે ચિત્ર પર કોઈપણ આપેલ જગ્યાએ જે રંગ જુઓ છો તે તમે દૂર જશો તેમ બદલાય છે.
કારણ: નજીકના ટપકાંઓનું કોણીય વિભાજન ચિત્રથી અંતર સાથે બદલાય છે.

પૃથ્વી અને ચંદ્ર વચ્ચેનું સરેરાશ અંતર $38.6 \times 10^4 \ km$ છે. $5 \ m$ વ્યાસ ધરાવતા ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને $\lambda = 6000 \ \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા ટેલિસ્કોપ દ્વારા ચંદ્રની સપાટી પરના બે બિંદુઓ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર જેનું વિભેદન કરી શકાય તે ...... $m$ છે.

માઈક્રોસ્કોપનું ઓબ્જેક્ટિવ $30^o$ ના અર્ધ-કોણ (semi-vertex) ધરાવતા શંકુમાંથી પ્રકાશ એકત્રિત કરે છે અને $5500 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા દ્રશ્ય પ્રકાશનો ઉપયોગ કરે છે। તેની વિભેદન મર્યાદા (resolving limit) કેટલી છે?

જ્યારે $6000\ \mathring{A}$ તરંગલંબાઈના પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે માઇક્રોસ્કોપમાં $0.1\,mm$ ના અંતરે રહેલા બે બિંદુઓને માંડ અલગ (resolve) કરી શકાય છે. જો $4800\ \mathring{A}$ તરંગલંબાઈના પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો આ વિભેદન સીમા (limit of resolution) .......$mm$ થશે.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $A$ તરીકે અને બીજાને કારણ $R$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $A$: ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ કરતા વધુ સારી રિઝોલ્વિંગ પાવર પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
કારણ $R$: ઇલેક્ટ્રોન ગનમાંથી ઉત્સર્જિત ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કરતા ઘણી ઓછી હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો: