વાહકતા કોષ અચળાંક એટલે શું? વાહકતા કોષ અચળાંક $(G^*)$ પર નોંધ લખો.

(N/A) રાશિ $\left(\frac{l}{A}\right)$ ને કોષ અચળાંક કહેવામાં આવે છે,જેને સંજ્ઞા $G^*$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. અહીં,$l$ એ કોષના બે ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચેનું અંતર છે અને $A$ એ ઇલેક્ટ્રોડના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે. $l$ અને $A$ નું સીધું માપન ઘણીવાર અસુવિધાજનક અને અવિશ્વસનીય હોય છે.
$(A)$ કોષના અવરોધનું માપન: કોષ અચળાંક સામાન્ય રીતે એવા દ્રાવણ ધરાવતા કોષના અવરોધને માપીને નક્કી કરવામાં આવે છે જેની વાહકતા પહેલેથી જ જાણીતી હોય. આ હેતુ માટે,આપણે સામાન્ય રીતે $KCl$ દ્રાવણનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જેની વાહકતા વિવિધ સાંદ્રતા અને તાપમાને ચોક્કસ રીતે જાણીતી છે.
$(B)$ પ્રક્રિયા: વાહકતા કોષને જાણીતી સાંદ્રતાના $KCl$ દ્રાવણથી ભરવામાં આવે છે અને પછી તેના અવરોધને માપવા માટે $AC$ પ્રવાહ સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કરીને વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ સાથે જોડવામાં આવે છે.
$(C)$ કોષ અચળાંક $G^*$ ની ગણતરી: $G^* = \left(\frac{l}{A}\right) = R \cdot \kappa$
જ્યાં,$R$ એ $KCl$ દ્રાવણનો માપેલ અવરોધ છે,અને $\kappa$ એ પ્રમાણિત કોષ્ટકોમાંથી મેળવેલ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા છે.