મુક્ત પથ (free path) અને સરેરાશ મુક્ત પથ (mean free path) એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉદાહરણ: રસોડામાં સિલિન્ડરમાંથી લીક થતો ગેસ રૂમના બીજા ખૂણા સુધી પહોંચવામાં ઘણો સમય લે છે.
આનું કારણ એ છે કે ગેસના અણુઓ નાના કદના સખત ગોળા જેવા વર્તે છે,તેથી તેઓ યાદચ્છિક ગતિ દરમિયાન એકબીજા સાથે અથડાય છે,જેના કારણે તેમની ઝડપ અને દિશા બદલાય છે.
બે ક્રમિક અથડામણો વચ્ચે,અણુઓ અચળ ઝડપ સાથે સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે.
મુક્ત પથ: ગેસના અણુ દ્વારા બે ક્રમિક અથડામણો વચ્ચે અચળ ઝડપથી કાપવામાં આવેલા રેખીય અંતરને મુક્ત પથ કહેવામાં આવે છે.
સરેરાશ મુક્ત પથ: અણુ દ્વારા કાપવામાં આવેલા આવા મુક્ત પથોની સરેરાશને સરેરાશ મુક્ત પથ કહેવામાં આવે છે.
ધારો કે ક્રમિક અથડામણોમાં અણુના મુક્ત પથો $1, 2, 3, \ldots$ એ $l_{1}, l_{2}, l_{3}, \ldots$ છે.
$\therefore \text{સરેરાશ મુક્ત પથ } \bar{l} = \frac{\text{મુક્ત પથોનો સરવાળો}}{\text{અથડામણોની સંખ્યા}} = \frac{l_{1} + l_{2} + l_{3} + \ldots}{n}$

Explore More

Similar Questions

એક સિસ્ટમમાં બે પ્રકારના વાયુના અણુઓ $A$ અને $B$ છે,જેની સંખ્યા ઘનતા સમાન $2 \times 10^{25} \, /m^3$ છે. $A$ અને $B$ ના વ્યાસ અનુક્રમે $10 \, \mathring{A}$ અને $5 \, \mathring{A}$ છે. તેઓ ઓરડાના તાપમાને અથડામણ અનુભવે છે. બે ક્રમિક અથડામણ વચ્ચે અણુ $A$ દ્વારા કપાયેલ સરેરાશ અંતર અને $B$ દ્વારા કપાયેલ સરેરાશ અંતરનો ગુણોત્તર $..... \times 10^{-2}$ છે.

$5\times10^{-10} \ m$ વ્યાસ ધરાવતા અણુનો $41^{\circ}C$ તાપમાન અને $1.38\times10^{5} \ Pa$ દબાણે સરેરાશ મુક્ત પથ (mean free path) . . . . . . $m$ છે. (આપેલ છે: $k_{B}=1.38\times10^{-23} \ J/K$).

વિધાન-$1$: વાસ્તવિક વાયુ નીચા દબાણે અને ઊંચા તાપમાને આદર્શ વાયુ જેવું વર્તન કરે છે.
વિધાન-$2$: નીચા દબાણે,વાયુની ઘનતા ખૂબ જ ઓછી હોય છે.

વાયુના અણુઓનો સરેરાશ મુક્ત પથ $(d =$ અણુનો વ્યાસ$)$ પર આધાર રાખે છે.

બિન-આદર્શ વાયુની આંતરિક ઉર્જા .......... પર આધાર રાખે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo