પાણીના કયા ગુણધર્મો તેને દ્રાવક તરીકે ઉપયોગી બનાવે છે? તે કેવા પ્રકારના સંયોજનોને $(i)$ ઓગાળી શકે છે,અને $(ii)$ જળવિભાજન કરી શકે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
પાણી તેના ઉચ્ચ ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક $(78.39 \, C^{2} / Nm^{2})$ અને ઉચ્ચ દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રાને કારણે સાર્વત્રિક દ્રાવક છે.
$(i)$ પાણી આયનીય સંયોજનોને આયન-દ્વિધ્રુવ આંતરક્રિયા દ્વારા અને સહસંયોજક સંયોજનોને જે પાણી સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,તેમને ઓગાળે છે.
$(ii)$ પાણી ધાતુ અને અધાતુના ઓક્સાઇડ,હાઇડ્રાઇડ,કાર્બાઇડ,ફોસ્ફાઇડ અને નાઇટ્રાઇડ જેવા વિવિધ સંયોજનોનું જળવિભાજન કરે છે. જળવિભાજન દરમિયાન,પાણીના $H^{+}$ અને $OH^{-}$ આયનો પ્રક્રિયક અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
જળવિભાજન પ્રક્રિયાઓના ઉદાહરણો:
$CaO + H_{2}O \longrightarrow Ca(OH)_{2}$
$NaH + H_{2}O \longrightarrow NaOH + H_{2}$
$CaC_{2} + H_{2}O \longrightarrow C_{2}H_{2} + Ca(OH)_{2}$

Explore More

Similar Questions

પાણીમાંથી કામચલાઉ કઠિનતા શું ઉમેરીને દૂર કરી શકાય છે?

પાણીની કામચલાઉ કઠિનતા દૂર કરવાની પદ્ધતિઓનું વર્ણન કરો: $(i)$ ઉકાળવું $(ii)$ ક્લાર્કની પદ્ધતિ.

પાણીના એક નમૂનામાં $30 \, ppm \, MgSO_4$ અને $19 \, ppm \, MgCl_2$ છે. તો પાણીની $CaCO_3$ ના સંદર્ભમાં $ppm$ માં કઠિનતા શોધો.

Difficult
View Solution

રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ માટે માધ્યમ તરીકે પાણીનો ઉપયોગ શા માટે થાય છે?

ભારે પાણી $(D_2O)$ અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો. કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$(A)$ ભારે પાણીનો ઉપયોગ ન્યુક્લિયર રિએક્ટરમાં મંદક (moderator) તરીકે થાય છે.
$(B)$ સામાન્ય પાણી $(H_2O)$ કરતા $D_2O$ માં સંયોજન શક્તિ (power of association) વધુ છે.
$(C)$ સામાન્ય પાણી કરતા ભારે પાણી દ્રાવક તરીકે વધુ અસરકારક છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo