સ્થિર વિદ્યુતશાસ્ત્ર (Electrostatics) અને ચુંબકત્વ (Magnetics) વચ્ચેનો તફાવત લખો.
(N/A) સ્થિર વિદ્યુતશાસ્ત્ર અને ચુંબકત્વ વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો નીચે મુજબ છે:
| સ્થિર વિદ્યુતશાસ્ત્ર | ચુંબકત્વ |
| $(1)$ અચળાંક: $\frac{1}{4\pi\epsilon_{0}}$ $(\epsilon_{0} = \text{શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી})$ | $(1)$ અચળાંક: $\frac{\mu_{0}}{4\pi}$ $(\mu_{0} = \text{શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી})$ |
| $(2)$ ઉદ્ગમ: વિદ્યુતભાર $q$ | $(2)$ ઉદ્ગમ: ચુંબકીય ધ્રુવમાન $q_{m}$ |
| $(3)$ ડાયપોલ મોમેન્ટ: $\vec{p} = (2\vec{a})q$ | $(3)$ ડાયપોલ મોમેન્ટ: $\vec{m} = (2\vec{l})q_{m}$ |
| $(4)$ બળ: $F = \frac{1}{4\pi\epsilon_{0}} \frac{q_{1}q_{2}}{r^{2}}$ | $(4)$ બળ: $F = \frac{\mu_{0}}{4\pi} \frac{q_{m1}q_{m2}}{r^{2}}$ |
| $(5)$ અક્ષીય ક્ષેત્ર: $\vec{E} = \frac{2\vec{p}}{4\pi\epsilon_{0}r^{3}}$ $(r \gg l)$ | $(5)$ અક્ષીય ક્ષેત્ર: $\vec{B} = \frac{\mu_{0}}{4\pi} \frac{2\vec{m}}{r^{3}}$ $(r \gg l)$ |
| $(6)$ વિષુવરેખીય ક્ષેત્ર: $\vec{E} = -\frac{\vec{p}}{4\pi\epsilon_{0}r^{3}}$ $(r \gg l)$ | $(6)$ વિષુવરેખીય ક્ષેત્ર: $\vec{B} = -\frac{\mu_{0}}{4\pi} \frac{\vec{m}}{r^{3}}$ $(r \gg l)$ |
| $(7)$ ટોર્ક: $\vec{\tau} = \vec{p} \times \vec{E}$ | $(7)$ ટોર્ક: $\vec{\tau} = \vec{m} \times \vec{B}$ |
| $(8)$ સ્થિતિ ઉર્જા: $U = -\vec{p} \cdot \vec{E}$ | $(8)$ સ્થિતિ ઉર્જા: $U = -\vec{m} \cdot \vec{B}$ |
| $(9)$ કાર્ય: $W = pE(\cos\theta_{1} - \cos\theta_{2})$ | $(9)$ કાર્ય: $W = mB(\cos\theta_{1} - \cos\theta_{2})$ |
Explore More
Similar Questions
ચુંબકનું વિચુંબકીયકરણ (Demagnetisation) શેના દ્વારા કરી શકાય છે?
Easy
View Solution$(a)$ જો ગજિયા ચુંબકને બે ટુકડામાં કાપવામાં આવે તો શું થાય: $(i)$ તેની લંબાઈને લંબ,$(ii)$ તેની લંબાઈની દિશામાં?
$(b)$ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી ચુંબકીય સોય ટોર્ક અનુભવે છે પણ ચોખ્ખું બળ અનુભવતી નથી. જોકે,ગજિયા ચુંબકની નજીક રહેલી લોખંડની ખીલી ટોર્ક ઉપરાંત આકર્ષણ બળ પણ અનુભવે છે. શા માટે?
$(c)$ શું દરેક ચુંબકીય ગોઠવણીમાં ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ હોવા જ જોઈએ? ટોરોઇડને કારણે ઉદ્ભવતા ક્ષેત્ર વિશે શું કહી શકાય?
$(d)$ બે સમાન દેખાતા લોખંડના સળિયા $A$ અને $B$ આપેલા છે,જેમાંથી એક ચોક્કસપણે ચુંબકીય છે. (આપણને ખબર નથી કે કયો.) બંને ચુંબકીય છે કે નહીં તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? જો માત્ર એક જ ચુંબકીય હોય,તો તે કયો છે તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? [સળિયા $A$ અને $B$ સિવાય બીજું કંઈ વાપરશો નહીં.]
$(b)$ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી ચુંબકીય સોય ટોર્ક અનુભવે છે પણ ચોખ્ખું બળ અનુભવતી નથી. જોકે,ગજિયા ચુંબકની નજીક રહેલી લોખંડની ખીલી ટોર્ક ઉપરાંત આકર્ષણ બળ પણ અનુભવે છે. શા માટે?
$(c)$ શું દરેક ચુંબકીય ગોઠવણીમાં ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ હોવા જ જોઈએ? ટોરોઇડને કારણે ઉદ્ભવતા ક્ષેત્ર વિશે શું કહી શકાય?
$(d)$ બે સમાન દેખાતા લોખંડના સળિયા $A$ અને $B$ આપેલા છે,જેમાંથી એક ચોક્કસપણે ચુંબકીય છે. (આપણને ખબર નથી કે કયો.) બંને ચુંબકીય છે કે નહીં તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? જો માત્ર એક જ ચુંબકીય હોય,તો તે કયો છે તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? [સળિયા $A$ અને $B$ સિવાય બીજું કંઈ વાપરશો નહીં.]
Medium
View Solutionફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ માટે,સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $(\mu_r)$ વિરુદ્ધ ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$ નો આલેખ નીચે મુજબનો આકાર ધરાવે છે:
Easy
View SolutionList-$I$ માં કેટલીક ભૌતિક રાશિઓ આપેલી છે અને List-$II$ માં તેમના સંબંધિત એકમો આપેલા છે. સાચી જોડીઓ મેળવો.
List-$I$ List-$II$ $(A)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $(i)$ $Wb$ $(B)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ (ii) $Wb \cdot m^{-2}$ $(C)$ ચુંબકીય ધ્રુવ પ્રબળતા (iii) $A \cdot m$ $(D)$ ચુંબકીય પ્રેરણ (iv) $A \cdot m^{-1}$
| List-$I$ | List-$II$ |
| $(A)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા | $(i)$ $Wb$ |
| $(B)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ | (ii) $Wb \cdot m^{-2}$ |
| $(C)$ ચુંબકીય ધ્રુવ પ્રબળતા | (iii) $A \cdot m$ |
| $(D)$ ચુંબકીય પ્રેરણ | (iv) $A \cdot m^{-1}$ |
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$ યાદી-$II$ $(a)$ ચુંબકીય પ્રેરણ $(i)$ ${ML}^{2} {T}^{-2} {A}^{-1}$ $(b)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ $(ii)$ ${M}^{0} {L}^{-1} {A}$ $(c)$ ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $(iii)$ ${MT}^{-2} {A}^{-1}$ $(d)$ મેગ્નેટાઈઝેશન $(iv)$ ${MLT}^{-2} {A}^{-2}$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
| યાદી-$I$ | યાદી-$II$ |
| $(a)$ ચુંબકીય પ્રેરણ | $(i)$ ${ML}^{2} {T}^{-2} {A}^{-1}$ |
| $(b)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ | $(ii)$ ${M}^{0} {L}^{-1} {A}$ |
| $(c)$ ચુંબકીય પરમીએબિલિટી | $(iii)$ ${MT}^{-2} {A}^{-1}$ |
| $(d)$ મેગ્નેટાઈઝેશન | $(iv)$ ${MLT}^{-2} {A}^{-2}$ |
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo