પૃથ્વીની સપાટીની ખૂબ નજીક પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહના કક્ષીય વેગનું સમીકરણ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r$ અંતરે રહેલા ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ $v_o = \sqrt{\frac{GM}{r}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પૃથ્વીની સપાટીની ખૂબ નજીક પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહ માટે,અંતર $r$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R_e$ જેટલું ગણી શકાય (એટલે કે $r \approx R_e$).
સૂત્રમાં $r = R_e$ મૂકતા,આપણને $v_o = \sqrt{\frac{GM}{R_e}}$ મળે છે.
પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગ $g = \frac{GM}{R_e^2}$ હોવાથી,આપણે $GM = gR_e^2$ લખી શકીએ છીએ.
આ કિંમતને કક્ષીય વેગના સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $v_o = \sqrt{\frac{gR_e^2}{R_e}} = \sqrt{gR_e}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ માટે નીચેનામાંથી કઈ ભૌતિક રાશિ અચળ રહે છે?

$m$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $A$ એ ગ્રહની આસપાસ $R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરે છે. $\frac{m}{2}$ દળ ધરાવતો બીજો પદાર્થ $B$ એ $A$ ના તત્કાલીન વેગ $\overrightarrow{v}$ ના અડધા વેગ $\left(\frac{\overrightarrow{v}}{2}\right)$ સાથે $A$ સાથે અથડાય છે. આ અથડામણ સંપૂર્ણપણે અસ્થિતિસ્થાપક છે. તો,સંયુક્ત પદાર્થ

વિધાન $(A):$ પૃથ્વીની ઉપર ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા સ્પેસ સ્ટેશનમાં રહેલા અવકાશયાત્રી વજનહીનતા અનુભવે છે.
કારણ $(R):$ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર હેઠળ પૃથ્વીની આસપાસ ગતિ કરતી વસ્તુ 'મુક્ત પતન' (free fall) ની સ્થિતિમાં હોય છે.

જો એક ઉપગ્રહને પૃથ્વીની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગમાં દર $6 \text{ કલાક}$ માં પરિભ્રમણ કરાવવું હોય, તો તે ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી કેટલી દૂર મૂકવો જોઈએ ($\text{ km}$ માં)? (પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R_e = 6400 \text{ km}$)
(ધારો કે $\frac{GM}{4\pi^2} = 8 \times 10^{12} \text{ m}^3\text{s}^{-2}$, જ્યાં $G$ અને $M$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક અને પૃથ્વીનું દળ છે, અને $10^{1/3} = 2.1$)

બે ગ્રહો $A$ અને $B$ સૂર્યની આસપાસ ભ્રમણ કરી રહ્યા છે. સૂર્યથી બે ગ્રહો $A$ અને $B$ ના અંતર અનુક્રમે $r_A$ અને $r_B$ છે. વળી $r_B = 225 r_A$ છે. જો ગ્રહ $A$ ની કક્ષીય ઝડપ $V$ હોય, તો ગ્રહ $B$ ની કક્ષીય ઝડપ કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo