"સમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં રહેલા વાહકના પોલા ભાગની અંદરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય હોય છે". સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોલાણ (cavity) ધરાવતા વાહકનો વિચાર કરો.
પોલાણની અંદર કોઈ વિદ્યુતભાર નથી.
પોલાણનું કદ અને આકાર ગમે તે હોય, જો પોલાણ ધરાવતા વાહકને બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે, તો પોલાણની અંદરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય રહે છે.
જો વાહક વિદ્યુતભારીત હોય અથવા બાહ્ય ક્ષેત્ર દ્વારા તટસ્થ વાહક પર વિદ્યુતભારો પ્રેરિત થાય, તો બધા જ વિદ્યુતભારો માત્ર વાહકની બહારની સપાટી પર જ રહે છે.
વાહકમાં રહેલું કોઈપણ પોલાણ બાહ્ય વિદ્યુત પ્રભાવથી સુરક્ષિત રહે છે. આ ઘટનાને સ્થિત-વિદ્યુત શીલ્ડિંગ (electrostatic shielding) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે આપણે કારમાં હોઈએ અને આકાશમાં વીજળીના કડાકા થતા હોય, ત્યારે આપણે કારના તમામ દરવાજા બંધ કરી દેવા જોઈએ. જો વીજળી કાર પર પડે (અથવા જીવંત વીજળીનો તાર કાર પર પડે), તો કારની બહારની સપાટી પર સ્થિત-વિદ્યુત શીલ્ડિંગ રચાય છે અને આપણે કારની અંદર સુરક્ષિત રહીએ છીએ.

Explore More

Similar Questions

બે ધાતુના સમકેન્દ્રીય કવચ દર્શાવેલ છે. સ્વીચ બંધ કરતા પહેલા,અંદરના કવચ પરનો વિદ્યુતભાર $Q$ છે અને બહારના કવચ પરનો વિદ્યુતભાર $2Q$ છે. બિંદુ $A$ આગળ સ્થિતિમાન $V$ છે. સ્વીચ બંધ કર્યા પછી તે જ બિંદુએ સ્થિતિમાન કેટલું હશે?

એક પોલો વાહક ગોળો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $P$ પર મૂકવામાં આવેલા બિંદુવત વિદ્યુતભાર દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. ધારો કે $V_A, V_B$ અને $V_C$ એ અનુક્રમે બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ પરના સ્થિતિમાન છે,જ્યાં $A$ અને $B$ ગોળાની સપાટી પર છે અને $C$ ગોળાની અંદર છે. તો:

$R_1$ અને $R_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વાહક ગોળાઓ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $(R_1 > R_2)$ છે. જો બંને સમાન સ્થિતિમાન પર હોય,તો મોટા ગોળા પર નાના ગોળા કરતા વધુ વિદ્યુતભાર હોય છે. નાના ગોળાની વિદ્યુતભાર ઘનતા મોટા ગોળા કરતા વધારે છે કે ઓછી તે જણાવો.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે $:$ એકને વિધાન $(A)$ અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A) :$ વિમાનની બહારની બોડી ધાતુની બનેલી હોય છે જે અંદર બેઠેલા વ્યક્તિઓને વીજળીના કડાકાથી સુરક્ષિત રાખે છે.
કારણ $(R) :$ વાહક દ્વારા ઘેરાયેલી પોલાણની અંદર વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $R_1$ અને $R_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે સમકેન્દ્રીય ગોળીય કવચ પર અનુક્રમે $q_1$ અને $q_2$ વિદ્યુતભાર છે. જ્યારે કી $k$ બંધ કરવામાં આવે ત્યારે તેમાંથી કેટલો વિદ્યુતભાર વહેશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo