$(a)$ વક્રીભવનના નિયમો જણાવો.
$(b)$ પ્રકાશનું એક કિરણ માધ્યમ $A$ માંથી પારદર્શક પદાર્થ $B$ માંથી બનેલા સ્લેબમાં પ્રવેશે છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ). માધ્યમ $A$ અને $B$ ના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $2.42$ અને $1.65$ છે. સ્લેબમાંથી બહાર નીકળે ત્યાં સુધી પ્રકાશના કિરણનો માર્ગ પૂર્ણ કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વક્રીભવનના બે નિયમો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ આપાતકિરણ,વક્રીભૂત કિરણ અને બે પારદર્શક માધ્યમોને છૂટી પાડતી સપાટીના આપાતબિંદુએ દોરેલો લંબ,ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોય છે.
$(ii)$ પ્રકાશના આપેલા રંગ માટે અને આપેલા માધ્યમોની જોડ માટે આપાતકોણના સાઈન $(sin)$ અને વક્રીભવનકોણના સાઈન $(sin)$ નો ગુણોત્તર અચળ રહે છે. આ નિયમને સ્નેલનો વક્રીભવનનો નિયમ પણ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ માધ્યમ $A$ નો વક્રીભવનાંક $(n_A = 2.42)$ એ માધ્યમ $B$ ના વક્રીભવનાંક $(n_B = 1.65)$ કરતા વધારે હોવાથી,પ્રકાશ ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે. તેથી,માધ્યમ $B$ માં પ્રવેશતી વખતે વક્રીભૂત કિરણ લંબથી દૂર જશે. જ્યારે કિરણ સ્લેબમાંથી બહાર નીકળીને ફરીથી માધ્યમ $A$ માં પ્રવેશે છે,ત્યારે તે લંબ તરફ વળશે. કિરણનો માર્ગ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ રહેશે.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે $A$ અને $B$ એમ બે રંગોના પ્રકાશને એક સમતલ સીમામાંથી પસાર કરવામાં આવે છે; ત્યારે $A$ એ $B$ કરતા વધુ વળે છે. કયો રંગ બીજા માધ્યમમાં વધુ ધીમી ગતિએ મુસાફરી કરે છે?

કોઈપણ માધ્યમનો નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક હંમેશા $.....$ હોય છે.

આભાસી પ્રતિબિંબને પડદા પર ઝીલી શકાતું નથી. છતાં જ્યારે આપણે આભાસી પ્રતિબિંબ જોઈએ છીએ,ત્યારે આપણે તેને આપણી આંખના પડદા એટલે કે નેત્રપટલ (retina) પર લાવીએ છીએ. શું આ વિરોધાભાસ છે?

ગોલીય અરીસાનું વર્ણન કરો.

જો ગોલીય અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \ cm$ હોય,તો તેની વક્રતાત્રિજ્યા કેટલી હોય ($cm$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo