કોઈ પદાર્થ પર બળ દ્વારા થયેલા કાર્યની સંજ્ઞા સમજવી મહત્વપૂર્ણ છે. નીચેની રાશિઓ ધન છે કે ઋણ તે કાળજીપૂર્વક જણાવો:
$(a)$ ડોલ સાથે બાંધેલા દોરડા વડે માણસ દ્વારા ડોલને કૂવામાંથી બહાર કાઢવા માટે કરવામાં આવેલું કાર્ય.
$(b)$ ઉપરના કિસ્સામાં ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય.
$(c)$ ઢળતા સમતલ પર સરકતા પદાર્થ પર ઘર્ષણ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય.
$(d)$ અચળ વેગથી ખરબચડા સમક્ષિતિજ સમતલ પર ગતિ કરતા પદાર્થ પર લગાડેલા બળ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય.
$(e)$ લોલકને સ્થિર કરવામાં હવાના અવરોધક બળ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય.

(A) ધન: માણસ દ્વારા લગાડવામાં આવેલું બળ અને ડોલનું સ્થાનાંતર બંને એક જ દિશામાં (ઉપરની તરફ) છે. તેથી,થયેલું કાર્ય ધન છે.
$(b)$ ઋણ: ગુરુત્વાકર્ષણ બળ શિરોલંબ નીચેની તરફ લાગે છે,જ્યારે ડોલનું સ્થાનાંતર શિરોલંબ ઉપરની તરફ છે. બળ અને સ્થાનાંતર વચ્ચેનો ખૂણો $180^{\circ}$ હોવાથી,થયેલું કાર્ય ઋણ છે.
$(c)$ ઋણ: ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં લાગે છે. તેથી,ઘર્ષણ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય ઋણ છે.
$(d)$ ધન: ખરબચડી સપાટી પર અચળ વેગ જાળવી રાખવા માટે,લગાડેલું બળ ઘર્ષણ બળને સંતુલિત કરે છે. લગાડેલું બળ ગતિની દિશામાં હોવાથી,થયેલું કાર્ય ધન છે.
$(e)$ ઋણ: હવાના અવરોધક બળની દિશા હંમેશા લોલકના ગોળાની ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે. તેથી,આ કિસ્સામાં થયેલું કાર્ય ઋણ છે.