કુલ વિદ્યુતભાર $-Q$ એ $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી રીંગની લંબાઈ પર સમાન રીતે પથરાયેલ છે. $m$ દળ ધરાવતો એક નાનો પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર $+q$ રીંગના કેન્દ્ર પર રાખેલ છે અને તેને રીંગની અક્ષ પર હળવો ધક્કો આપવામાં આવે છે.
$(a)$ દર્શાવો કે કણ સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે.
$(b)$ તેનો આવર્તકાળ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી રીંગના કેન્દ્રથી તેની અક્ષ પર $x$ અંતરે રહેલા બિંદુ $P$ પરના વિદ્યુતભાર $q$ પર રીંગના બિંદુ $A$ પરના વિદ્યુતભારના અંશ $(-dQ)$ ને કારણે લાગતું બળ:
$dF = k \frac{(-dQ)q}{R^2 + x^2}$
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$dF \sin \theta$ ઘટકો મૂલ્યમાં સમાન અને દિશામાં પરસ્પર વિરુદ્ધ હોવાથી એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે. પરિણામી બળ $F$ એ $dF \cos \theta$ ઘટકોનો સરવાળો છે,જે કેન્દ્ર $O$ તરફ લાગે છે:
$F = \oint dF \cos \theta = \oint -k \frac{(dQ)q}{R^2 + x^2} \cdot \frac{x}{\sqrt{R^2 + x^2}} = -\frac{kQqx}{(R^2 + x^2)^{3/2}}$
જ્યારે $x \ll R$ હોય,ત્યારે $R^2 + x^2 \approx R^2$,તેથી $F \approx -\frac{kQq}{R^3} x$. અહીં $F \propto -x$ હોવાથી,ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ છે.
$F = -m \omega^2 x$ સાથે સરખાવતા,$\omega^2 = \frac{kQq}{mR^3} = \frac{Qq}{4 \pi \epsilon_0 m R^3}$ મળે છે.
આવર્તકાળ $T = \frac{2 \pi}{\omega} = 2 \pi \sqrt{\frac{4 \pi \epsilon_0 m R^3}{Qq}}$ થાય.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિ વિદ્યુતક્ષેત્રને અનુરૂપ કેટલીક વિદ્યુતક્ષેત્ર રેખાઓ દર્શાવે છે. તો:

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $5 \, cm$ બાજુવાળા ચોરસના ખૂણાઓ પર ચાર વિદ્યુતભારો મૂકવામાં આવ્યા છે. જો $Q = 1 \, \mu C$ હોય,તો કેન્દ્ર પર વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

$2q, -q, -q$ જેટલા વિદ્યુતભારો એક સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકેલા છે. ત્રિકોણના કેન્દ્ર પર:

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક ધાતુની રીંગ સમાન રીતે વિદ્યુતભારીત છે. $AC$ અને $BD$ એ બે પરસ્પર લંબ વ્યાસ છે. ચાપ $AB$ ને કારણે $O$ પર વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય $E$ છે. ચાપ $ABC$ ને કારણે $O$ પર વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય શું હશે?

બે અનંત લાંબા પાતળા અને સમાંતર તારની રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા $4 \ Cm^{-1}$ અને $8 \ Cm^{-1}$ છે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $4 \ cm$ છે. તેમને જોડતી રેખાના મધ્યબિંદુ પર વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo