વેગ-સમયનો આલેખ એટલે શું? તે નીચેની બાબતો શોધવા માટે કેવી રીતે ઉપયોગી છે તે જણાવો:
$(i)$ પદાર્થનો પ્રવેગ.
$(ii)$ પદાર્થનું સ્થાનાંતર.
$(iii)$ આપેલા સમયમાં કાપેલું અંતર.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વેગ-સમયના આલેખમાં,સમયને $x$-અક્ષ પર અને વેગને $y$-અક્ષ પર લેવામાં આવે છે.
$(i)$ પ્રવેગ $=$ વેગમાં ફેરફાર $/$ સમય હોવાથી,વેગ-સમયના આલેખનો ઢાળ (slope) પ્રવેગ આપે છે. જો ઢાળ ધન હોય,તો તે પ્રવેગી ગતિ છે અને જો ઢાળ ઋણ હોય,તો તે પ્રતિપ્રવેગી ગતિ છે.
$(ii)$ વેગ $\times$ સમય $=$ સ્થાનાંતર હોવાથી,આલેખ અને સમયની અક્ષ વચ્ચે ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ સ્થાનાંતર દર્શાવે છે. સમયની અક્ષની ઉપરનું ક્ષેત્રફળ ધન સ્થાનાંતર અને નીચેનું ક્ષેત્રફળ ઋણ સ્થાનાંતર દર્શાવે છે. કુલ સ્થાનાંતર આ ક્ષેત્રફળોના બૈજિક સરવાળા દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
$(iii)$ પદાર્થ દ્વારા કાપેલું કુલ અંતર એ વેગ-સમયના આલેખ અને સમયની અક્ષ વચ્ચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળોના મૂલ્યોનો અંકગણિતીય સરવાળો (ચિહ્ન ધ્યાનમાં લીધા વગર) છે.

Explore More

Similar Questions

એક પદયાત્રી $700\, m$ ઉત્તર,$300\, m$ પૂર્વ,$400\, m$ ઉત્તર,$600\, m$ પશ્ચિમ,$1200\, m$ દક્ષિણ,$300\, m$ પૂર્વ અને અંતે $100\, m$ ઉત્તર દિશામાં ચાલે છે. પદયાત્રીના ગતિપથની આકૃતિ દોરો. તેણે કેટલું અંતર કાપ્યું? તેનું સ્થાનાંતર કેટલું હતું?

Difficult
View Solution

જ્યારે પદાર્થ સમાન ગતિમાં હોય ત્યારે સ્થાનાંતર $-$ સમયના આલેખનો ઢાળ શું હોય છે?

એક કાર સીધા રસ્તા પર સમાન પ્રવેગ સાથે ગતિ કરી રહી છે. નીચેનું કોષ્ટક વિવિધ સમયના અંતરાલો પર કારની ઝડપ દર્શાવે છે.
સમય $(s)$$0$$10$$20$$30$$40$$50$
ઝડપ $(m s^{-1})$$5$$10$$15$$20$$25$$30$

$(i)$ ઉપરના અવલોકનોના સમૂહને દર્શાવતો ઝડપ-સમયનો આલેખ દોરો.
$(ii)$ કારનો પ્રવેગ શોધો.

જ્યારે કોઈ પદાર્થ ગતિ કરે ત્યારે બદલાતી હોય તેવી ભૌતિક રાશિનું નામ આપો.

નીચે દર્શાવેલ પદાર્થના સ્થાનાંતર$-$સમયના આલેખ પરથી તમે શું નિષ્કર્ષ કાઢી શકો છો?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo