Alkene Questions in Gujarati

(C) $Y$ નું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નીચે મુજબ ગણી શકાય:

તત્વ	$\%$ પ્રમાણ	પરમાણ્વીય દળ	મોલ	ગુણોત્તર
$C$	$22.22$	$12$	$1.85$	$2$
$H$	$3.71$	$1$	$3.71$	$4$
$Br$	$74.07$	$80$	$0.92$	$1$

પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_2H_4Br$ છે. પ્રક્રિયા $X + Br_2 \rightarrow Y$ હોવાથી,$Y$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_8Br_2$ થાય.
એલ્કીન $X$ એ $C_4H_8$ છે. $X$ નું ઓઝોનોલિસિસ માત્ર એક જ નીપજ આપે છે,જેનો અર્થ છે કે $X$ સંમિત છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$2$-બ્યુટીન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ સંમિત છે અને ઓઝોનોલિસિસ પર એસીટાલ્ડિહાઈડના બે અણુઓ આપે છે.

(B) $but-2-ene$ $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ ની $O_3$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ $Zn / H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયાને રિડક્ટિવ ઓઝોનોલિસિસ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દ્વિબંધનું વિભાજન થઈને એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ ના બે અણુઓ બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3-CH=CH-CH_3 + O_3 \rightarrow \text{ઓઝોનાઈડ મધ્યવર્તી}$
$\text{ઓઝોનાઈડ} + Zn / H_2O \rightarrow 2CH_3CHO + ZnO + H_2O$
તેથી,મુખ્ય નીપજ એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ છે.

(D) but$-2-$ene $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ ની એસિડિક $KMnO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજ (oxidative cleavage) પ્રક્રિયા છે.
એસિડિક $KMnO_4$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધને તોડે છે.
કારણ કે but$-2-$ene એક સંમિત આલ્કીન છે,દ્વિબંધના ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજથી એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ ના બે અણુઓ મળે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-CH=CH-CH_3 + [O] \xrightarrow{KMnO_4/H^+} 2CH_3COOH$.

(A) પગલું $1$: ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ નું $170^{\circ} C$ તાપમાને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની હાજરીમાં નિર્જલીકરણ થતા ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
$CH_3CH_2OH \xrightarrow{Conc. H_2SO_4, 170^{\circ} C} CH_2=CH_2 + H_2O$
પગલું $2$: ત્યારબાદ ઇથિન વાયુની કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(CCl_4)$ માં બ્રોમીન $(Br_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે,જેના પરિણામે $1,2$-ડાયબ્રોમોઇથેન બને છે.
$CH_2=CH_2 + Br_2 \xrightarrow{CCl_4} CH_2Br-CH_2Br$
તેથી,મુખ્ય નીપજ $1,2$-ડાયબ્રોમોઇથેન છે.

(A) આ પ્રક્રિયા $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનના એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ (hydration) ને દર્શાવે છે.
એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં,પાણી આલ્કીનના દ્વિબંધ પર ઉમેરાય છે.
આ પ્રક્રિયા ઈલેક્ટ્રોન-અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા આગળ વધે છે,જેમાં પ્રોટોન $(H^+)$ સૌપ્રથમ દ્વિબંધના ઓછા વિસ્થાપિત કાર્બન પર ઉમેરાઈને વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બનાવે છે.
$1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન માટે,પ્રોટોન $CH$ સમૂહ પર ઉમેરાય છે,જેના પરિણામે મિથાઈલ સમૂહ ધરાવતા કાર્બન પર તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
ત્યારબાદ,પાણીનો અણુ આ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન પર હુમલો કરે છે,અને ત્યારબાદ પ્રોટોન દૂર થવાથી $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન-$1$-ઓલ મળે છે.
આ માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જે જણાવે છે કે ન્યુક્લિયોફાઈલ $(-OH)$ વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પર જોડાય છે.
તેથી,મુખ્ય નીપજ બંધારણ $I$ છે.

(D) $2$-બ્યુટીન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ ની ઠંડા,મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયા એ સિન-હાઇડ્રોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા દ્વિબંધ પર બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો ઉમેરીને વિસીનલ ગ્લાયકોલ બનાવે છે.
બનતી નીપજ બ્યુટેન-$2,3$-ડાયોલ છે.

(C) પ્રક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$X$ $\xrightarrow{\Delta, Zn} Y$ $\xrightarrow{O_3, Zn/H_2O} 2 CH_3CH_2CHO$ (પ્રોપિયોનાલ્ડિહાઈડ)
ઓઝોનોલિસિસની નીપજ બે મોલ પ્રોપિયોનાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CH_2CHO)$ હોવાથી,આલ્કીન $Y$ એ હેક્સ-$3$-ઈન $(CH_3CH_2CH=CHCH_2CH_3)$ હોવું જોઈએ.
વિસીનલ ડાયબ્રોમાઈડને $Zn$ ડસ્ટ સાથે ગરમ કરવાથી ડીબ્રોમિનેશન થઈને આલ્કીન બને છે.
તેથી,$X$ એ $3,4$-ડાયબ્રોમોહેક્ઝેન $(CH_3CH_2CH(Br)CH(Br)CH_2CH_3)$ હોવું જોઈએ.

(B) $2,3$-dimethylbut-$2$-ene ની $CCl_4$ માં બ્રોમીન $(Br_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે,જે $2,3$-dibromo-$2,3$-dimethylbutane આપે છે.
$CH_3-C(CH_3)=C(CH_3)-CH_3 + Br_2 \rightarrow CH_3-C(CH_3)(Br)-C(CH_3)(Br)-CH_3$
જ્યારે $2,3$-dibromo-$2,3$-dimethylbutane ને આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વિહાઈડ્રોહેલોજિનેશન પ્રક્રિયા (બે અણુ $HBr$ નું દૂર થવું) અનુભવે છે અને સંયુગ્મિત ડાયિન,$2,3$-dimethylbuta-$1,3$-diene બનાવે છે.
$CH_3-C(CH_3)(Br)-C(CH_3)(Br)-CH_3 \xrightarrow{\text{alc. } KOH, \Delta} CH_2=C(CH_3)-C(CH_3)=CH_2 + 2HBr$
આમ,મુખ્ય નીપજ $2,3$-dimethylbuta-$1,3$-diene છે.

(D) $1-$ઈથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનની $BH_3 / THF$ અને ત્યારબાદ $H_2O_2 / NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા એ હાઈડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા દ્વિબંધ પર $H$ અને $OH$ ના સિં-ઉમેરણ (syn-addition) દ્વારા આગળ વધે છે.
ઉમેરણ સિં હોવાથી,$H$ પરમાણુ અને $OH$ સમૂહ દ્વિબંધની એક જ બાજુએ જોડાય છે.
આના પરિણામે એનાન્શિયોમર્સનું મિશ્રણ બને છે જેમાં $OH$ સમૂહ અને ઈથાઈલ સમૂહ એકબીજાની સિસ (cis) સ્થિતિમાં હોય છે.
ચોક્કસ રીતે,નીપજ $2-$ઈથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન-$1-$ઓલ છે,જેમાં $OH$ અને ઈથાઈલ સમૂહ એકબીજાની સાપેક્ષમાં સિસ છે.

(C) $C_5H_{10}$ અણુસૂત્ર ધરાવતો હાઇડ્રોકાર્બન એક આલ્કીન છે.
$2$-મિથાઈલ$-2$-બ્યુટીન $(CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3)$ નું એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થઈને $2$-મિથાઈલ$-2$-બ્યુટેનોલ બનાવે છે,જે એક તૃતીયક $(3^{\circ})$ આલ્કોહોલ છે.
એસિડિક $KMnO_4$ સાથે $2$-મિથાઈલ$-2$-બ્યુટીનનું ઓક્સિડેટીવ વિભાજન થવાથી દ્વિબંધ તૂટીને એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ અને એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ મળે છે,જે અનુક્રમે કીટોન અને કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
તેથી,સાચો હાઇડ્રોકાર્બન $2$-મિથાઈલ$-2$-બ્યુટીન છે.

(C) આ પ્રક્રિયામાં $1$-સાયક્લોબ્યુટાઈલ-$1$-મિથાઈલઈથીન સાથે $HBr$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા થાય છે.
પગલું $1$: $HBr$ માંથી $H^+$ દ્વારા દ્વિબંધનું પ્રોટોનેશન થતા વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
પગલું $2$: સાયક્લોબ્યુટાઈલ વલયનું વિસ્તરણ થઈને વધુ સ્થાયી $5$-સભ્યયુક્ત સાયક્લોપેન્ટાઈલ વલય કાર્બોકેટાયન બને છે.
પગલું $3$: $Br^-$ આયન કાર્બોકેટાયન પર હુમલો કરીને અંતિમ મુખ્ય નીપજ $1$-બ્રોમો-$1,2$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન બનાવે છે.

(A) $2$-મિથાઈલબ્યુટ-$1$-ઈન ની $BH_3, THF$ અને ત્યારબાદ $H_2O_2/OH^-$ સાથેની પ્રક્રિયા હાઈડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે,જે દ્વિબંધ પર પાણીના એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરણને અનુસરે છે. આ નીપજ $A$ તરીકે $2$-મિથાઈલબ્યુટેન-$1$-ઓલ આપે છે.
$2$-મિથાઈલબ્યુટ-$1$-ઈન ની $Hg(OAc)_2, H_2O$ અને ત્યારબાદ $NaBH_4$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિમર્ક્યુરેશન-ડીમર્ક્યુરેશન પ્રક્રિયા છે,જે દ્વિબંધ પર પાણીના માર્કોવનીકોવ ઉમેરણને અનુસરે છે. આ નીપજ $B$ તરીકે $2$-મિથાઈલબ્યુટેન-$2$-ઓલ આપે છે.

(A) $1$. હાઇડ્રોકાર્બનના મોલની ગણતરી: $C_{10}H_{16}$ નું આણ્વીય દળ $= (10 \times 12) + (16 \times 1) = 136 \, g/mol$. હાઇડ્રોકાર્બનના મોલ $= \frac{17 \times 10^{-3} \, g}{136 \, g/mol} = 1.25 \times 10^{-4} \, mol$.
$2$. $H_2$ વાયુના મોલની ગણતરી: $STP$ ($0^{\circ}C$,$760 \, mm \, Hg$) પર,$22400 \, mL$ એટલે $1 \, mol$. $H_2$ ના મોલ $= \frac{8.40 \, mL}{22400 \, mL/mol} = 3.75 \times 10^{-4} \, mol$.
$3$. દ્વિબંધની સંખ્યા નક્કી કરો: દરેક દ્વિબંધ હાઇડ્રોજનેશન માટે $1 \, mol$ $H_2$ વાપરે છે. દ્વિબંધની સંખ્યા $= \frac{H_2 \text{ ના મોલ}}{\text{હાઇડ્રોકાર્બનના મોલ}} = \frac{3.75 \times 10^{-4}}{1.25 \times 10^{-4}} = 3$.

(A) $2$-મિથાઈલપ્રોપીનની ઠંડા $H_2SO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે,જેમાં પ્રોટોન $H^+$ ટર્મિનલ કાર્બન પર જોડાઈને સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ બનાવે છે. આ કાર્બોકેટાયન ત્યારબાદ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ આયન $HSO_4^-$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કાઈલ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ,$2$-મિથાઈલ$-2-$પ્રોપાઈલ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ બનાવે છે,જે નીપજ '$A$' છે.
ઊંચા તાપમાને $(80^{\circ}C)$,પ્રક્રિયામાં આલ્કીનનું ડાયમરાઈઝેશન થાય છે. શરૂઆતમાં બનેલ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ અન્ય $2$-મિથાઈલપ્રોપીનના અણુ પર હુમલો કરીને વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે ત્યારબાદ ડીપ્રોટોનેશન દ્વારા ડાયમર,$2,4,4$-ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટ-$2$-ઈન આપે છે,જે નીપજ '$B$' છે.

(D) $1$. હાઇડ્રોકાર્બન '$X$' નું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_8$ છે.
$2$. તે ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન પર બે મોલ $H_2$ વાપરે છે,જે બે દ્વિબંધની હાજરી સૂચવે છે.
$3$. '$X$' નું ઓઝોનોલિસિસ બે મોલ મિથેન ડાયકાર્બાલ્ડિહાઇડ $(OHC-CH_2-CHO)$ આપે છે.
$4$. મિથેન ડાયકાર્બાલ્ડિહાઇડને મેલોનાલ્ડિહાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
$5$. સાયક્લોહેક્સા$-1, 4-$ડાયનનું ઓઝોનોલિસિસ થવાથી બે દ્વિબંધ તૂટે છે,જેના પરિણામે $OHC-CH_2-CHO$ ના બે અણુઓ મળે છે.
$6$. તેથી,હાઇડ્રોકાર્બન '$X$' સાયક્લોહેક્સા$-1, 4-$ડાયન છે.

(C, D) $but-2-yne$ ની $Na/liq. NH_3$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $trans-but-2-ene$ $(B)$ મળે છે.
$but-2-yne$ ની $Pd/C$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $cis-but-2-ene$ $(A)$ મળે છે.
$A$ $(cis-but-2-ene)$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ $\mu \neq 0$ છે,જ્યારે $B$ $(trans-but-2-ene)$ ની $\mu = 0$ છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે કારણ કે $A$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય નથી.
વિધાન $D$ પણ ખોટું છે કારણ કે બંને આલ્કીન છે અને $Br_2$ સાથે સમાન રીતે પ્રક્રિયા કરે છે.

(C) આલ્કીન્સનું સંશ્લેષણ વિલોપન પ્રક્રિયાઓ દ્વારા થાય છે.
$(A)$ આલ્કાઈન્સની પ્રવાહી $NH_3$ માં $Na$ સાથેની પ્રક્રિયા (બર્ચ રિડક્શન) ટ્રાન્સ-આલ્કીન્સ બનાવે છે.
$(B)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડને આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે ગરમ કરતા ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન દ્વારા આલ્કીન્સ બને છે.
$(C)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડની જલીય $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન છે,જે આલ્કોહોલ $(R-X + KOH_{(aq)} \rightarrow R-OH + KX)$ બનાવે છે,આલ્કીન્સ નહીં.
$(D)$ વિસીનલ ડાયહેલાઈડની $Zn$ ધાતુ સાથેની પ્રક્રિયા ડીહેલોજનેશન દ્વારા આલ્કીન્સ બનાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ આલ્કીન સંશ્લેષણ માટેની ખોટી પદ્ધતિ છે.

(B) આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ $C=C$ દ્વિબંધના વિભાજન દ્વારા કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
ઇથેનાલ $CH_3CHO$ છે અને પ્રોપેનોન $(CH_3)_2CO$ છે.
આ બે ટુકડાઓને કાર્બોનિલ કાર્બન પર જોડવાથી,આપણને આલ્કીન $(X)$ નું બંધારણ મળે છે:
$CH_3-CH=C(CH_3)_2$.
આ હાઇડ્રોકાર્બનનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_5H_{10}$ છે.
$C_5H_{10}$ નું મોલર દળ $= (5 \times 12) + (10 \times 1) = 60 + 10 = 70 \ g\ mol^{-1}$.

(B) આ પ્રક્રિયામાં પેન્ટ$-4-$ઈનોઈક એસિડના આલ્કીન સમૂહમાં $Br_2$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ થાય છે.
$1$. $Br_2$ દ્વિ-બંધ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ચક્રીય બ્રોમોનિયમ આયન મધ્યવર્તી બનાવે છે.
$2$. બેઝ $NaHCO_3$ કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહનું પ્રોટોન દૂર કરીને કાર્બોક્સિલેટ આયન $(R-COO^-)$ બનાવે છે.
$3$. આ કાર્બોક્સિલેટ આયન આંતરિક ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને બ્રોમોનિયમ આયનના વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેનાથી આંતરિક ચક્રીયકરણ (હેલોલેક્ટોનાઈઝેશન) થાય છે.
$4$. આના પરિણામે પાંચ-સભ્યવાળી લેક્ટોન રીંગ બને છે જેમાં બ્રોમોમિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલ હોય છે,જે મુખ્ય નીપજ $P$ છે.

(A) $2-$હેક્સીન $(CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-CH_3)$ ની $O_3$ અને ત્યારબાદ $H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેટિવ ઓઝોનોલિસિસ છે.
ઓક્સિડેટિવ ઓઝોનોલિસિસમાં,દ્વિબંધ તૂટે છે અને બનતા આલ્ડિહાઈડનું વધુ ઓક્સિડેશન થઈને કાર્બોક્સિલિક એસિડ મળે છે.
$CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-CH_3 \xrightarrow[(i) O_3]{(ii) H_2O} CH_3COOH + CH_3CH_2CH_2COOH$
બનતી નીપજો એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ અને બ્યુટેનોઈક એસિડ $(CH_3CH_2CH_2COOH)$ છે.

(A) $3-$methylhex$-2-$ene ની પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયા એન્ટી-માર્કોવનીકોવ યોગશીલ પ્રક્રિયાને અનુસરે છે.
બનતી નીપજ $(A)$ એ $2-$bromo$-3-$methylhexane છે.
$2-$bromo$-3-$methylhexane નું બંધારણ $CH_3-CH(Br)-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$ છે.
આ અણુમાં $C-2$ અને $C-3$ પર $2$ કાઈરલ કેન્દ્રો છે.
બે કાઈરલ કેન્દ્રો સમાન ન હોવાથી (તેની સાથે જોડાયેલા સમૂહો અલગ છે),સ્ટીરિયોઆઈસોમર્સની સંખ્યા $2^n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ કાઈરલ કેન્દ્રોની સંખ્યા છે.
સ્ટીરિયોઆઈસોમર્સની સંખ્યા $= 2^2 = 4$.

(D) $1$. $h\nu$ (અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ) ની હાજરીમાં,$Cl_2$ ક્લોરિન મુક્ત મુલકો બનાવવા માટે હોમોલિટીક વિભાજન પામે છે. આ મુલકો સાયક્લોહેક્ઝીન પર એલાઈલિક વિસ્થાપન કરીને નીપજ $A$ તરીકે $1,4-\text{ડાયક્લોરોસાયક્લોહેક્સ-2-ઈન}$ બનાવે છે.
$2$. $CCl_4$ (નિષ્ક્રિય દ્રાવક) ની હાજરીમાં,$Cl_2$ સાયક્લોહેક્ઝીનના દ્વિબંધ પર ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા કરીને નીપજ $B$ તરીકે $1,2-\text{ડાયક્લોરોસાયક્લોહેક્ઝેન}$ બનાવે છે.

(B) આ પ્રક્રિયા બ્યુટ$-2-$ઈનનું ઓઝોનોલિસિસ છે.
$CH_3-CH=CH-CH_3 \xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3} 2CH_3CHO$
અહીં,નીપજ $(P)$ એ એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ છે.
એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ ના એક અણુમાં $1$ ઓક્સિજન પરમાણુ હોય છે.
તેથી,નીપજના પ્રતિ અણુમાં હાજર ઓક્સિજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $1$ છે.

(A) વિકલ્પ $A$ સાચો છે. $1-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્સિનની $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે,જ્યાં ન્યુક્લિયોફાઈલ $(I^-)$ દ્વિબંધના વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે,જેના પરિણામે $1-$આયોડો$-1-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્સિન બને છે.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે $UV$ પ્રકાશ/ગરમીની હાજરીમાં સાયક્લોહેક્સિનની $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે એલાઈલિક બ્રોમિનેશન તરફ દોરી જાય છે,ઉમેરણ તરફ નહીં.
વિકલ્પ $C$ હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે,જે સંતુલિત છે: $CH_3CH_2CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3CH_2NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$.
વિકલ્પ $D$ કાર્બાઈલેમાઈન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે,જે પણ સાચી રીતે લખાયેલ છે.

(C) $1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન}$ ની $H^+/H_2O$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ પ્રતિક્રિયા છે,જે માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે. બનતો કાર્બોકેટાયન તૃતીયક સ્થાન પર વધુ સ્થિર હોય છે,જેના પરિણામે નીપજ $A$ તરીકે $1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ}$ બને છે.
$1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન}$ ની $B_2H_6$ અને ત્યારબાદ $H_2O_2/NaOH$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રતિક્રિયા છે,જે દ્વિ-બંધ પર પાણીનો એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો છે. આનાથી નીપજ $B$ તરીકે $2\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ}$ બને છે.

(D) આ પ્રક્રિયા $1-methylcyclopentene$ માં $D-Cl$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
પ્રથમ,ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી $D^+$ દ્વિબંધ પર હુમલો કરીને વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$D^+$ એ $CH$ સમૂહ (વધુ હાઇડ્રોજન ધરાવતો કાર્બન) પર જોડાય છે,જેથી $CH_3$ સમૂહ ધરાવતા કાર્બન પર તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
ત્યારબાદ,ન્યુક્લિયોફાઇલ $Cl^-$ સમતલીય કાર્બોકેટાયન પર ઉપર અથવા નીચેની બાજુથી હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે $1-chloro-1-methyl-2-deuteriocyclopentane$ નું રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોના આધારે,દ્વિબંધ પર $D$ અને $Cl$ ના ઉમેરાને દર્શાવતી રચના એ સાચી નીપજ છે.

(A) આ પ્રક્રિયામાં ડાયમિથાઈલએમાઈન $(Me_2NH)$ દ્વારા બ્રોમીન પરમાણુઓનું ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન થાય છે.
પ્રથમ,એક $Me_2NH$ અણુ એલાઈલિક સ્થાન પર હુમલો કરે છે અને એક $Br^-$ આયન દૂર થાય છે.
ત્યારબાદ,નવા જોડાયેલા ડાયમિથાઈલએમિનો ગ્રુપના નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર રહેલી અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બીજા $Br^-$ આયનને દૂર કરીને એઝિરિડિનિયમ આયન મધ્યવર્તી બનાવે છે.
અંતે,$Me_2NH$ નો બીજો અણુ એઝિરિડિનિયમ રિંગ પર હુમલો કરે છે,જે તેને ખોલીને અંતિમ નીપજ $3,4$-બિસ(ડાયમિથાઈલએમિનો)સાયક્લોપેન્ટ-$1$-ઈન બનાવે છે.

(C) ડાયપોલ મોમેન્ટ એ સદિશ રાશિ છે. $cis$-આઈસોમરમાં,બે $C-CH_3$ બંધની ડાયપોલ એક જ દિશામાં હોય છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોતી નથી.
$trans$-આઈસોમરમાં,બે $C-CH_3$ બંધની ડાયપોલ સમાન મૂલ્યની અને વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે,જે એકબીજાને નાબૂદ કરે છે,પરિણામે ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય થાય છે.
$cis$-આઈસોમરની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય નથી અને $trans$-આઈસોમરની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોવાથી,$cis$-આઈસોમર વધુ ધ્રુવીય છે.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) સાયક્લોહેક્સિનની ગરમ એસિડિક પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4, H_2SO_4)$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેટીવ ક્લીવેજ (ઓક્સિડેટિવ વિભાજન) પ્રક્રિયા છે.
ચક્રીય આલ્કીનમાં રહેલો દ્વિબંધ તૂટે છે અને દ્વિબંધ પરના કાર્બન પરમાણુઓનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન થાય છે.
સાયક્લોહેક્સિન $(C_6H_{10})$ ઓક્સિડેટીવ ક્લીવેજ દ્વારા હેક્ઝેનડાયોઇક એસિડ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે એડિપિક એસિડ $(HOOC-(CH_2)_4-COOH)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) $(1)$ પ્રોપીનનું એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જેમાં ઇલેક્ટ્રોફાઇલ $H^+$ ટર્મિનલ કાર્બન પર ઉમેરાઈને વધુ સ્થાયી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3-CH^+-CH_3)$ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ $H_2O$ દ્વારા હુમલો પામીને મુખ્ય નીપજ $A$ તરીકે પ્રોપેન-$2$-ઓલ બનાવે છે.
$(2)$ પ્રોપીનનું હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન એન્ટી-માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જેમાં બોરોન પરમાણુ ટર્મિનલ કાર્બન પર ઉમેરાય છે અને ત્યારબાદ $H_2O_2/OH^-$ સાથેના ઓક્સિડેશન દ્વારા બોરોનનું સ્થાન $-OH$ સમૂહ લે છે,પરિણામે મુખ્ય નીપજ $B$ તરીકે પ્રોપેન-$1$-ઓલ મળે છે.

(A) આલ્કીનની ગરમ એસિડિક $KMnO_4$ (ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજ) સાથેની પ્રક્રિયા $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન કરે છે.
આપેલ પ્રક્રિયક,$1,2$-ડાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલઈથેન માટે,દ્વિબંધનું ઓક્સિડેટિવ વિભાજન મુખ્ય નીપજ તરીકે સાયક્લોહેક્ઝેનકાર્બોક્સિલિક એસિડના બે અણુઓ આપે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$(C_6H_{11})CH=CH(C_6H_{11}) \xrightarrow{KMnO_4/H^+} 2 C_6H_{11}COOH$
આમ,મુખ્ય નીપજ '$P$' એ સાયક્લોહેક્ઝેનકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(A) આલ્કીન સાથે $NOCl$ ની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે.
$NOCl$ એ $NO^{+}$ અને $Cl^{-}$ તરીકે વિયોજન પામે છે.
ઇલેક્ટ્રોફાઇલ $NO^{+}$ એ વધુ હાઇડ્રોજન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ (ટર્મિનલ $CH_2$ ગ્રુપ) પર હુમલો કરે છે જેથી વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને.
ત્યારબાદ ન્યુક્લિયોફાઇલ $Cl^{-}$ એ વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ ($CH$ ગ્રુપ) પર હુમલો કરે છે.
આમ,નીપજ $P$ એ $CH_3-CH(Cl)-CH_2(NO)$ છે.

(B) $1$. $P$ ($4$-methyloct$-1-$ene) ના મોલ = $\frac{2.52 \ g}{126 \ g \ mol^{-1}} = 0.02 \ mol$.
$2$. પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયા એન્ટી-માર્કોવનીકોવ યોગશીલ પ્રક્રિયાને અનુસરે છે. સંયુક્ત નીપજ $50 \% $ છે,તેથી બનેલા બ્રોમાઇડના કુલ મોલ = $0.02 \times 0.50 = 0.01 \ mol$.
$3$. બ્રોમાઇડ $9:1$ ના ગુણોત્તરમાં બને છે. પ્રાથમિક આલ્કાઇલ બ્રોમાઇડ મુખ્ય નીપજ છે ($10$ માંથી $9$ ભાગ).
$4$. પ્રાથમિક આલ્કાઇલ બ્રોમાઇડના મોલ = $\frac{9}{10} \times 0.01 \ mol = 0.009 \ mol$.
$5$. પ્રાથમિક આલ્કાઇલ બ્રોમાઇડ ડાયઇથાઇલએમાઇન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્વાટર્નરી એમોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે,જે જલીય $K_2CO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બિન-આયનીય એમાઇન ઉત્પાદન $S$ આપે છે.
$6$. $S$ ($N,N$-diethyl$-4$-methyloctan$-1-$amine) નું મોલર દળ $199 \ g \ mol^{-1}$ છે.
$7$. $S$ નું દળ = $\text{મોલ} \times \text{મોલર દળ} = 0.009 \ mol \times 199 \ g \ mol^{-1} = 1.791 \ g = 1791 \ mg$.

(C) આલ્કીનનું બ્રોમિનેશન $Br_2$ ના એન્ટી-એડિશન (ટ્રાન્સ-એડિશન) દ્વારા થાય છે.
$(i)$ $trans-but-2-ene$ એ $(2R, 3R)$-$2,3-dibromobutane$ $(M)$ અને $(2S, 3S)$-$2,3-dibromobutane$ $(N)$ નું રેસેમિક મિશ્રણ આપે છે.
(ii) $cis-but-2-ene$ એ મેસો સંયોજન $(2R, 3S)$-$2,3-dibromobutane$ આપે છે. મેસો સંયોજન અકાયરલ હોવાથી,$O$ અને $P$ એક જ અણુ (મેસો સ્વરૂપ) દર્શાવે છે.
વિધાન [$B$] સાચું છે કારણ કે બ્રોમિનેશન એ સ્ટીરિયોસ્પેસિફિક એન્ટી-એડિશન છે.
વિધાન [$C$] સાચું છે કારણ કે $O$ અને $P$ એક જ મેસો સંયોજન છે.
તેથી,સાચા વિધાનો [$B$] અને [$C$] છે.

(A) $3$-bromo-$3$-cyclopentylhexane માં ત્રણ પ્રકારના $\beta$-હાઇડ્રોજન હોય છે.
ડિહાઇડ્રોબ્રોમિનેશનથી ત્રણ બંધારણીય સમઘટક આલ્કીન્સ મળે છે:
$1$. $\beta$-હાઇડ્રોજન $(a)$ થી: $CH_3CH_2CH=C(cyclopentyl)CH_2CH_3$ ($E$ અને $Z$ સમઘટકો).
$2$. $\beta$-હાઇડ્રોજન $(b)$ થી: $CH_3CH_2CH_2C(cyclopentyl)=CHCH_3$ ($E$ અને $Z$ સમઘટકો).
$3$. $\beta$-હાઇડ્રોજન $(c)$ થી: $CH_3CH_2CH_2C(cyclopentyl)=C(CH_2CH_3)_2$ (માત્ર એક સમઘટક).
કુલ આલ્કીન્સ = $2 + 2 + 1 = 5$.

(D) આપેલા સંયોજનોનું હાઇડ્રોજનેશન નીચે મુજબની નીપજો આપે છે:
$(A)$ $CH_3-CH=CH-CH(Br)CH_3 \xrightarrow{H_2/Pt} CH_3-CH_2-CH_2-CH(Br)CH_3$. નીપજમાં કાયરલ કેન્દ્ર છે અને તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય છે.
$(B)$ $H_2C=CH-CH(Br)CH_2CH_3 \xrightarrow{H_2/Pt} CH_3-CH_2-CH(Br)CH_2CH_3$. નીપજ $3$-બ્રોમોપેન્ટેન છે,જે સમતલ સંમિતિ ધરાવે છે અને પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
$(C)$ $H_2C=C(CH_3)-CH(Br)CH_3 \xrightarrow{H_2/Pt} CH_3-CH(CH_3)-CH(Br)CH_3$. નીપજમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો છે અને તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય છે.
$(D)$ $H_2C=CH-C(Br)(H)CH_2CH_3 \xrightarrow{H_2/Pt} CH_3-CH_2-CH(Br)CH_2CH_3$. નીપજ $3$-બ્રોમોપેન્ટેન છે,જે પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
આમ,સંયોજન $(B)$ અને $(D)$ હાઇડ્રોજનેશન પર પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય સંયોજનો આપે છે.

(D) પગલું $1$: શરૂઆતના આલ્કોહોલનું એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણ કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે પુનઃરચના અને વિલોપન દ્વારા ડાયિન $P$ (બે દ્વિબંધ ધરાવતું ડેકાલિન વ્યુત્પન્ન) બનાવે છે.
પગલું $2$: ડાયિન $P$ એ $0^{\circ}C$ તાપમાને જલીય મંદ $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે. આ પ્રક્રિયક દ્વિબંધોનું સિન-ડાયહાઈડ્રોક્સિલેશન કરે છે.
પગલું $3$: $P$ માં બે દ્વિબંધ હોવાથી,બંનેનું ડાયોલમાં રૂપાંતર થાય છે. પરિણામી નીપજ $Q$ માં ચાર હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો (દરેક દ્વિબંધમાંથી બે) હોય છે.
આમ,$Q$ માં હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહોની સંખ્યા $4$ છે.

(B) ઓઝોનોલિસિસમાં દ્વિબંધનું વિભાજન થઈને કાર્બોનિલ સંયોજનો બને છે. સૂચિ-$I$ માંના દરેક સમઘટકનું બંધારણ તપાસી અને દ્વિબંધનું ઓક્સિડેટિવ વિભાજન કરવાથી,આપણે સૂચિ-$II$ માંના અનુરૂપ ઉત્પાદનો નક્કી કરી શકીએ છીએ.
$(A)$ આ સમઘટકમાં બે દ્વિબંધ છે,જે ઓઝોનોલિસિસ પર મિથાઈલ વિસ્થાપિત ડાયાલ્ડિહાઈડ આપે છે. આ ઉત્પાદન $(III)$ સાથે મેળ ખાય છે.
$(B)$ આ સમઘટકમાં બે દ્વિબંધ છે,જે ઓઝોનોલિસિસ પર કીટો-આલ્ડિહાઈડ આપે છે. આ ઉત્પાદન $(IV)$ સાથે મેળ ખાય છે.
$(C)$ આ સમઘટકમાં બે દ્વિબંધ છે,જે ઓઝોનોલિસિસ પર ડાયાલ્ડિહાઈડ આપે છે. આ ઉત્પાદન $(I)$ સાથે મેળ ખાય છે.
$(D)$ આ સમઘટકમાં બે દ્વિબંધ છે,જે ઓઝોનોલિસિસ પર કીટો-આલ્ડિહાઈડ આપે છે. આ ઉત્પાદન $(II)$ સાથે મેળ ખાય છે.
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(A) ઓક્સિડેશન નીપજો $CH_3-CO-CH_3$,$CH_3-COOH$,અને $CH_3-CO-CH_2-CH_2-COOH$ છે.
વિભાજન નીપજોનું વિશ્લેષણ કરતા,સંયોજન $X$ નું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)=CH-CH_2-CH_2-CH=C(CH_3)_2$ હોવાનું નક્કી થાય છે.
આ બંધારણમાં $2$ દ્વિબંધ છે,જે $2$ મોલ હાઇડ્રોજનના શોષણ સાથે સુસંગત છે.
$\sigma$ બંધોની ગણતરી કરવા માટે:
- કાર્બન માળખામાં $10$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,જેનો અર્થ છે કે $9$ $C$-$C$ $\sigma$ બંધો છે.
- હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા $3+3+1+2+2+1+3+3 = 18$ છે.
- આમ,$18$ $C$-$H$ $\sigma$ બંધો છે.
- કુલ $\sigma$ બંધો = $9$ ($C$-$C$) + $18$ ($C$-$H$) = $27$.

(B) $HBr_{(aq)}$ સાથે આલ્કીનની પ્રક્રિયા ઇલેક્ટ્રોફિલિક એડિશન મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે,જેમાં દર-નિર્ધારક તબક્કામાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે.
કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની વધુ સ્થિરતા પ્રક્રિયાના ઝડપી દર તરફ દોરી જાય છે.
અણુ $Q$ માં,દ્વિબંધના પ્રોટોનેશનથી બનતો કાર્બોકેટાયન બાજુના ઓક્સિજન પરમાણુના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) દ્વારા રેઝોનન્સ સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરે છે (ઓક્સોકાર્બેનિયમ આયન બનાવે છે).
આ રેઝોનન્સ સ્થિરતાને કારણે $Q$ માંથી બનતો કાર્બોકેટાયન,$P$,$R$ અથવા $S$ માંથી બનતા આલ્કાઇલ કાર્બોકેટાયન કરતા ઘણો વધારે સ્થિર હોય છે.
તેથી,અણુ $Q$ સૌથી ઝડપી દરે પ્રક્રિયા કરશે.

(B) પગલું $(i)$: $Hg^{2+}$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં પ્રોપાઇન $(CH_3-C \equiv CH)$ નું જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થઈને એસિટોન $(CH_3-CO-CH_3)$ બનાવે છે.
પગલું $(ii)$: એસિટોન સાથે $HCN$ નું ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા સાયનોહાઇડ્રિન $(CH_3-C(OH)(CN)-CH_3)$ બને છે.
પગલું $(iii)$: $H_2/Ni$ નો ઉપયોગ કરીને સાયનોહાઇડ્રિનનું ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન $-CN$ સમૂહનું પ્રાથમિક એમાઇન સમૂહ $(-CH_2NH_2)$ માં રિડક્શન કરે છે.
અંતિમ નીપજ $(A)$ એ $2-hydroxy-2-methylpropan-1-amine$ છે,જે વિકલ્પ $(B)$ માં દર્શાવેલ બંધારણને અનુરૂપ છે.

(A) પગલું $1$: પ્રોપાઇન $(CH_3-C \equiv CH)$ નું $H_2$ અને $Pd/C$ નો ઉપયોગ કરીને આંશિક હાઇડ્રોજનેશન કરવાથી પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ નીપજ $[A]$ તરીકે મળે છે.
પગલું $2$: પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ નું ઓઝોનોલિસિસ અને ત્યારબાદ $Zn/H_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી દ્વિબંધ તૂટીને એસિટાલડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ નીપજ $[B]$ તરીકે અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ નીપજ $[C]$ તરીકે મળે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $[A]: CH_3-CH=CH_2, [B]: CH_3CHO, [C]: HCHO$ છે.

(D) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કોહોલિક $KOH$ (પ્રબળ બેઈઝ) ના વધારા સાથે ગરમ કરીને વિસીનલ ડાયબ્રોમાઈડનું ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન કરવામાં આવે છે. આ એક $E2$ વિલોપન પ્રક્રિયા છે જે સંયુગ્મિત ડાઈઈન બનાવવા માટે બે વાર થાય છે. વિલોપન સૌથી વધુ સ્થાયી,વધુ વિસ્થાપિત અને સંયુગ્મિત નીપજ બનાવવા માટે થાય છે. બનતી રચના $2-$ફિનાઈલહેપ્ટા$-2,4-$ડાઈઈન છે,જે ફિનાઈલ રિંગ અને દ્વિબંધો સાથેના સંયુગ્મન દ્વારા સ્થાયી થાય છે.

(A) ચક્રીય આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ દ્વિબંધના વિભાજન દ્વારા ડાયકાર્બોનિલ સંયોજન બનાવે છે.
$3-$મિથાઈલ$-6-$ઓક્સોહેપ્ટેનાલ માટે પ્રારંભિક પદાર્થ નક્કી કરવા માટે,આપણે કાર્બોનિલ કાર્બનને દ્વિબંધ સાથે જોડીને પ્રક્રિયાને ઉલટાવી શકીએ છીએ.
નીપજ $3-$મિથાઈલ$-6-$ઓક્સોહેપ્ટેનાલમાં $7$ કાર્બનની શૃંખલા છે.
આલ્ડિહાઈડ કાર્બન $(C_1)$ અને કીટોન કાર્બન $(C_6)$ ને દ્વિબંધ સાથે જોડવાથી $6-$સભ્યની રીંગ બને છે જેમાં દ્વિબંધની સાપેક્ષે $4-$સ્થાન પર મિથાઈલ સમૂહ હોય છે ($1,4-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્સ$-1-$ઈન).
આમ,$1,4-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્સ$-1-$ઈનનું ઓઝોનોલિસિસ કરવાથી $3-$મિથાઈલ$-6-$ઓક્સોહેપ્ટેનાલ મળે છે.

(B) હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન એન્ટી-માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે ($H$ અને $OH$ નું સિન-યોગ),જ્યારે એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે અને તેમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે,જે પુનઃરચના પામી શકે છે.
$CH_2=CH_2$ અથવા $CH_3-CH=CH-CH_3$ જેવા સંમિત આલ્કીન માટે,બંને પ્રક્રિયાઓ સમાન નીપજ આપે છે.
સાયક્લોહેક્સિન જેવા ચક્રીય આલ્કીન માટે,નીપજો સમાન (સાયક્લોહેક્ઝેનોલ) હોય છે.
જોકે,$1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્સિન જેવા અસંમિત આલ્કીન માટે,એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જેના પરિણામે $1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ મળે છે,જ્યારે હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન ઓછા વિસ્થાપિત કાર્બન પર $OH$ ઉમેરે છે,જેના પરિણામે $2$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ મળે છે. આમ,તેઓ અલગ નીપજો આપે છે.

(C) વિધાન-$I$ સાચું છે કારણ કે ઓઝોનોલિસિસમાં $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન થઈને કાર્બોનિલ સંયોજનો બને છે,જે દ્વિબંધનું સ્થાન નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે કારણ કે $but-1-ene$ $(CH_3CH_2CH=CH_2)$ ના ઓઝોનોલિસિસથી પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ અને મિથેનાલ $(HCHO)$ મળે છે,જ્યારે $but-2-ene$ $(CH_3CH=CHCH_3)$ ના ઓઝોનોલિસિસથી બે મોલ ઈથેનાલ $(CH_3CHO)$ મળે છે.
તેથી,વિધાન-$I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે.

(B) $CH_3-CH=CH-CH=CH_2$ નું ઓઝોનોલિસિસ બંને દ્વિબંધોનું વિભાજન કરે છે.
પગલું $1$: પ્રથમ દ્વિબંધ $(CH_3-CH=CH-)$ તૂટીને $CH_3-CHO$ અને $OHC-$ બનાવે છે.
પગલું $2$: બીજો દ્વિબંધ $(-CH=CH_2)$ તૂટીને $OHC-$ અને $HCHO$ બનાવે છે.
પગલું $3$: આ રીતે મળતી નીપજો $CH_3-CHO$,$OHC-CHO$ (ગ્લાયોક્સલ) અને $HCHO$ છે.
તેથી,$CH_3-CH_2-CHO$ બનશે નહીં.

(C) $2-$મિથાઈલ$-2-$બ્યુટીનનું બંધારણ $(CH_3)_2C=CH-CH_3$ છે.
ઓઝોનોલિસિસમાં કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવવા માટે $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન થાય છે.
જ્યારે $2-$મિથાઈલ$-2-$બ્યુટીન $O_3$ સાથે અને ત્યારબાદ $Zn/H_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે દ્વિબંધ તૂટીને એસિટોન $(CH_3)_2C=O$ અને એસિટાલડિહાઈડ $CH_3CHO$ બનાવે છે.
આમ,નીપજ તરીકે આલ્ડિહાઈડ અને કીટોન બંને મળે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.