એક લંબચોરસ બોક્સ ખરબચડી ઢળતી સપાટી પર પડેલું છે. સપાટી અને બોક્સ વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu$ છે. ધારો કે બોક્સનું દળ $m$ છે.
$(a)$ સમક્ષિતિજ સાથે સમતલનો કયો ઢાળનો ખૂણો $\theta$ હશે કે જેના પર બોક્સ સમતલ પર નીચે તરફ સરકવાનું શરૂ કરશે?
$(b)$ જો સમતલનો ઢાળનો ખૂણો વધારીને $\alpha > \theta$ કરવામાં આવે,તો બોક્સ પર સમતલની નીચેની દિશામાં લાગતું બળ કેટલું હશે?
$(c)$ બોક્સને સ્થિર રાખવા અથવા સમાન ઝડપ સાથે ઉપર તરફ ગતિ કરાવવા માટે સમતલ પર ઉપરની દિશામાં કેટલું બળ લગાડવું જરૂરી છે?
$(d)$ બોક્સને $a$ પ્રવેગ સાથે સમતલ પર ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવા માટે સમતલ પર ઉપરની દિશામાં કેટલું બળ લગાડવું જરૂરી છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ આકૃતિને ધ્યાનમાં લો.
$(a)$ બોક્સ ઢાળ પર નીચે સરકવાનું શરૂ કરે તે માટે:
$f = mg \sin \theta$
$N = mg \cos \theta$
કારણ કે $\mu = \frac{f}{N}$,તેથી $\mu = \frac{mg \sin \theta}{mg \cos \theta} = \tan \theta$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(\mu)$.
$(b)$ જ્યારે ઢાળનો ખૂણો વધારીને $\alpha > \theta$ કરવામાં આવે,ત્યારે સમતલ પર નીચેની દિશામાં લાગતું પરિણામી બળ $F_1$ એ ગુરુત્વાકર્ષણના ઘટક અને ગતિક ઘર્ષણનો તફાવત છે:
$F_1 = mg \sin \alpha - f_k = mg \sin \alpha - \mu N = mg \sin \alpha - \mu mg \cos \alpha = mg(\sin \alpha - \mu \cos \alpha)$.
$(c)$ બોક્સને સ્થિર રાખવા અથવા સમાન ઝડપ સાથે ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવા માટે,લાગુ પાડવામાં આવેલ બળ $F_2$ એ ગુરુત્વાકર્ષણના ઘટક અને ઘર્ષણ બળ (જે હવે નીચેની દિશામાં કાર્ય કરે છે) બંનેને દૂર કરવું આવશ્યક છે:
$F_2 = mg \sin \alpha + f_k = mg \sin \alpha + \mu mg \cos \alpha = mg(\sin \alpha + \mu \cos \alpha)$.
$(d)$ જ્યારે બોક્સને $a$ પ્રવેગ સાથે સમતલ પર ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવાનું હોય,ત્યારે પરિણામી બળ $F_3$ એ પ્રવેગને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ:
$F_3 = mg(\sin \alpha + \mu \cos \alpha) + ma$.

Explore More

Similar Questions

ક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે ઢળેલા ઢળતા સમતલ પર નીચે સરકતા એક નાના બ્લોકનો વિચાર કરો. ઘર્ષણાંક $\mu = \frac{2}{3} x$ છે, જ્યાં $x$ એ અંતર (મીટરમાં) છે જે પદાર્થ નીચે સરકે છે. પદાર્થ અટકે તે પહેલાં તેણે કાપેલું અંતર કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક ખરબચડા ઢળતા સમતલ પર રાખેલ બ્લોક,ઢળતા સમતલની નીચેની તરફ $2 \ N$ ના મહત્તમ બળ સુધી સ્થિર રહે છે. ઢળતા સમતલની ઉપરની તરફનું મહત્તમ બાહ્ય બળ જે બ્લોકને ગતિ કરતું નથી તે $10 \ N$ છે. બ્લોક અને સમતલ વચ્ચેનો સ્થિત ઘર્ષણાંક કેટલો છે? [$g = 10 \ m/s^2$ લો]

ઉપરના પ્રશ્નમાં,જ્યારે પદાર્થ મહત્તમ અંતરના અડધા અંતરે પહોંચે ત્યારે તેનો વેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

એક પદાર્થને $45^o$ ના ખરબચડા ઢળતા સમતલ પર નીચે સરકતા,સંપૂર્ણ લીસા $45^o$ ના ઢળતા સમતલ પર સરકવા માટે લાગતા સમય કરતા $n$ ગણો સમય લાગે છે. પદાર્થ અને ઢળતા સમતલ વચ્ચેનો ગતિક ઘર્ષણાંક કેટલો છે?

Difficult
View Solution

$10 \, kg$ દળનો એક બ્લોક ખરબચડા ઢળતા સમતલ પર મુકવામાં આવે છે. બ્લોક $2 \, m/s^2$ ના પ્રવેગ સાથે નીચે ઉતરવાનું શરૂ કરે છે. બ્લોક પર લાગતું ગતિક ઘર્ષણ બળ ..... $N$ છે ($g = 10 \, m/s^2$ લો).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo