વિધેય $f : N \rightarrow N$ માટે $f(x) = x^{3}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેયની એક-એક (injectivity) અને વ્યાપ્ત (surjectivity) ચકાસો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ વિધેય $f : N \rightarrow N$ છે,જે $f(x) = x^{3}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
એક-એક (injective) માટે:
ધારો કે $x, y \in N$ માટે $f(x) = f(y)$.
તેથી $x^{3} = y^{3}$.
અહીં $x$ અને $y$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ હોવાથી,બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા $x = y$ મળે છે.
તેથી,$f$ એ એક-એક વિધેય છે.
વ્યાપ્ત (surjective) માટે:
વિધેય વ્યાપ્ત ત્યારે કહેવાય જો દરેક $y \in N$ માટે કોઈક $x \in N$ એવું મળે કે જેથી $f(x) = y$.
ધારો કે $y = 2 \in N$.
આપણે $x^{3} = 2$ ઉકેલવું પડે,જેનો અર્થ છે કે $x = \sqrt[3]{2}$.
અહીં $\sqrt[3]{2}$ એ પ્રાકૃતિક સંખ્યા નથી $(\sqrt[3]{2} \notin N)$,તેથી એવું કોઈ $x \in N$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી કે જેથી $f(x) = 2$.
તેથી,$f$ એ વ્યાપ્ત વિધેય નથી.
નિષ્કર્ષ: વિધેય $f$ એ એક-એક છે પરંતુ વ્યાપ્ત નથી.

Explore More

Similar Questions

જો $A = \{x \mid x \in N, x \leq 5\}$ અને $B = \{x \mid x \in Z, x^{2} - 5x + 6 = 0\}$ હોય,તો $A$ થી $B$ પરના વ્યાપ્ત વિધેયોની સંખ્યા શોધો.

ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x) = x^{2} - \frac{x^{2}}{1+x^{2}}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે, જ્યાં $x \in R$. તો,

ધારો કે $f : R \to R$ એ $f(x) = \frac{|x| - 1}{|x| + 1}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો $f$ એ

$f: N \rightarrow N$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય $f(x)=x^{2}$ ની એક-એક (injectivity) અને વ્યાપ્ત (surjectivity) ચકાસો.

નીચેનાને જોડો:
$(A)$ $f: R \rightarrow R$ એવું છે કે $f(x)=px+q$ $(p \neq 0)$,$\forall x \in R$ $I.$ $f$ એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી
$(B)$ $f: R \rightarrow R^{+} \cup\{0\}$ એવું છે કે $f(x)=x^2$,$\forall x \in R$ $II.$ $f$ એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે
$(C)$ $f: N \rightarrow N$ એવું છે કે $f(n)=n^2+2n+3$,$\forall n \in N$ $III.$ $f$ એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
$(D)$ $f: R \rightarrow R$ એવું છે કે $f(x)=2(\cos ^2 5x+\sin ^2 5x)$ $\forall x \in R$ $IV.$ $f$ વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી
$V.$ $f$ અચળ વિધેય છે અને બાયજેક્શન પણ છે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo