અ Gujarati

Plane Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · THREE DIMENSIONAL GEOMETRY · Plane

577+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 27 of 577 questions in Gujarati

551
MediumMCQ
ધારો કે $6x - 3y + 2z - 6 = 0$ એ આપેલ સમતલ છે. જો $a, b, c$ એ અનુક્રમે $X, Y, Z$-અક્ષો પર સમતલ દ્વારા બનાવેલ અંતઃખંડો હોય; $l, m, n$ એ સમતલ પર દોરેલા અભિલંબના દિકકોસાઇન હોય અને $p$ એ ઉગમબિંદુથી સમતલનું લંબ અંતર હોય, તો $|al + bm + cn|=$
A
$p$
B
$2p$
C
$3p$
D
$4p$

Solution

(C) સમતલનું સમીકરણ $6x - 3y + 2z = 6$ છે. $6$ વડે ભાગતા, આપણને $\frac{x}{1} + \frac{y}{-2} + \frac{z}{3} = 1$ મળે છે. આમ, અંતઃખંડો $a = 1, b = -2, c = 3$ છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = 6\hat{i} - 3\hat{j} + 2\hat{k}$ છે. તેનું માન $|\vec{n}| = \sqrt{6^2 + (-3)^2 + 2^2} = \sqrt{36 + 9 + 4} = \sqrt{49} = 7$ છે.
દિકકોસાઇન $l = \frac{6}{7}, m = -\frac{3}{7}, n = \frac{2}{7}$ છે.
ઉગમબિંદુથી સમતલ $Ax + By + Cz + D = 0$ નું લંબ અંતર $p = \frac{|D|}{\sqrt{A^2 + B^2 + C^2}}$ છે. અહીં $p = \frac{|-6|}{7} = \frac{6}{7}$ છે.
હવે, $|al + bm + cn| = |(1)(\frac{6}{7}) + (-2)(-\frac{3}{7}) + (3)(\frac{2}{7})| = |\frac{6}{7} + \frac{6}{7} + \frac{6}{7}| = |\frac{18}{7}|$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $p = \frac{6}{7}$, તેથી $|al + bm + cn| = 3 \times \frac{6}{7} = 3p$ થાય.
552
MediumMCQ
એક સમતલ યામ અક્ષોને અનુક્રમે $A, B, C$ બિંદુઓમાં એવી રીતે મળે છે કે જેથી $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(1, r, r^2)$ થાય, જ્યાં $r$ કોઈ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. જો આ સમતલ $(5, 5, -12)$ બિંદુમાંથી પસાર થતું હોય, તો $r=$
A
$\frac{3}{2}$
B
$4$
C
$-4$
D
$-\frac{3}{2}$

Solution

(A) ધારો કે સમતલના યામ અક્ષો પરના અંતઃખંડો $a, b, c$ છે. તેથી, બિંદુઓ $A(a, 0, 0)$, $B(0, b, 0)$, અને $C(0, 0, c)$ છે.
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{a}{3}, \frac{b}{3}, \frac{c}{3})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે મધ્યકેન્દ્ર $(1, r, r^2)$ છે, તેથી:
$\frac{a}{3} = 1 \Rightarrow a = 3$
$\frac{b}{3} = r \Rightarrow b = 3r$
$\frac{c}{3} = r^2 \Rightarrow c = 3r^2$
સમતલનું અંતઃખંડ સ્વરૂપનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ છે.
$a, b, c$ ની કિંમતો મૂકતા, આપણને $\frac{x}{3} + \frac{y}{3r} + \frac{z}{3r^2} = 1$ મળે છે.
સમતલ $(5, 5, -12)$ બિંદુમાંથી પસાર થતું હોવાથી:
$\frac{5}{3} + \frac{5}{3r} - \frac{12}{3r^2} = 1$
$3r^2$ વડે ગુણતા, આપણને $5r^2 + 5r - 12 = 3r^2$ મળે છે, જેનું સાદું રૂપ $2r^2 + 5r - 12 = 0$ થાય છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(2r - 3)(r + 4) = 0$.
આમ, $r = \frac{3}{2}$ અથવા $r = -4$.
Solution diagram
553
MediumMCQ
બિંદુ $(2, -1, -3)$ માંથી પસાર થતા અને રેખાઓ $\frac{x-1}{3} = \frac{y+2}{2} = \frac{z}{-4}$ અને $\frac{x}{2} = \frac{y-1}{-3} = \frac{z-2}{2}$ ને સમાંતર સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$8x + 14y + 13z + 37 = 0$
B
$8x - 14y - 13z - 37 = 0$
C
$8x - 14y - 13z + 37 = 0$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) બિંદુ $(x_1, y_1, z_1)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $a(x - x_1) + b(y - y_1) + c(z - z_1) = 0$ છે. બિંદુ $(2, -1, -3)$ મૂકતા, આપણને $a(x - 2) + b(y + 1) + c(z + 3) = 0$ મળે છે.
સમતલ એ $(3, 2, -4)$ અને $(2, -3, 2)$ દિશા ગુણોત્તર ધરાવતી રેખાઓને સમાંતર હોવાથી, અભિલંબ સદિશ $(a, b, c)$ આ દિશા સદિશોને લંબ હશે.
તેથી, $3a + 2b - 4c = 0$ અને $2a - 3b + 2c = 0$.
અભિલંબ સદિશ શોધવા માટે ક્રોસ પ્રોડક્ટ લેતા, $(a, b, c) = (3, 2, -4) \times (2, -3, 2) = \begin{vmatrix} i & j & k \\ 3 & 2 & -4 \\ 2 & -3 & 2 \end{vmatrix} = i(4 - 12) - j(6 + 8) + k(-9 - 4) = -8i - 14j - 13k$.
અભિલંબ સદિશ $(8, 14, 13)$ લેતા, સમતલનું સમીકરણ $8(x - 2) + 14(y + 1) + 13(z + 3) = 0$ થાય છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા, $8x - 16 + 14y + 14 + 13z + 39 = 0$, જેનું સાદું રૂપ $8x + 14y + 13z + 37 = 0$ મળે છે.
554
EasyMCQ
જો બિંદુ $P(a, b, c)$ માંથી $YZ$ અને $ZX$ સમતલો પર અનુક્રમે લંબ $PA$ અને $PB$ દોરવામાં આવે, તો સમતલ $OAB$ નું સમીકરણ શું થાય?
A
$bcx + acy + abz = 0$
B
$bcx + acy - abz = 0$
C
$bcx - acy + abz = 0$
D
$bcx - acy - abz = 0$

Solution

(B) આપેલ બિંદુ $P(a, b, c)$ છે.
$YZ$-સમતલ પર લંબ $PA$ દોરવામાં આવે છે. તેથી $A$ ના યામ $(0, b, c)$ થાય.
$ZX$-સમતલ પર લંબ $PB$ દોરવામાં આવે છે. તેથી $B$ ના યામ $(a, 0, c)$ થાય.
ઉગમબિંદુ $O$ એ $(0, 0, 0)$ છે.
સમતલ $O(0, 0, 0)$, $A(0, b, c)$ અને $B(a, 0, c)$ માંથી પસાર થાય છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{OA} \times \vec{OB}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{OA} = 0\hat{i} + b\hat{j} + c\hat{k}$
$\vec{OB} = a\hat{i} + 0\hat{j} + c\hat{k}$
$\vec{n} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 0 & b & c \\ a & 0 & c \end{vmatrix} = \hat{i}(bc - 0) - \hat{j}(0 - ac) + \hat{k}(0 - ab) = bc\hat{i} + ac\hat{j} - ab\hat{k}$.
આમ, ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $bcx + acy - abz = 0$ થાય.
Solution diagram
555
DifficultMCQ
સમતલ $\ell x+my=0$ ને સમતલ $z=0$ સાથેની તેની છેદરેખાની આસપાસ $\alpha$ ખૂણે ફેરવવામાં આવે છે. નવા સમતલનું સમીકરણ શું થશે?
A
$\ell x+my \pm z \tan \alpha \sqrt{\ell^{2}+m^{2}}=0$
B
$\ell x+my \pm z \tan \alpha \sqrt{\ell^{2}+m^{2}+1}=0$
C
$\ell x+my \pm z \tan \alpha \sqrt{\ell^{2}+1}=0$
D
$\ell x+my \pm z \tan \alpha \sqrt{m^{2}+1}=0$

Solution

(A) ધારો કે પરિભ્રમણ પછીના સમતલનું સમીકરણ $P_{3}: \ell x+my+nz=0$ છે.
સમતલ $P_{1}: \ell x+my=0$ અને $P_{2}: z=0$ ની છેદરેખા એ રેખા છે જ્યાં $\ell x+my=0$ અને $z=0$ થાય છે.
અભિલંબ સદિશો $\vec{n}_{1} = (\ell, m, 0)$ અને $\vec{n}_{3} = (\ell, m, n)$ છે.
સમતલ $P_{1}$ અને $P_{3}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ એ $\cos \alpha = \frac{|\vec{n}_{1} \cdot \vec{n}_{3}|}{|\vec{n}_{1}| |\vec{n}_{3}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\cos \alpha = \frac{|\ell^{2}+m^{2}|}{\sqrt{\ell^{2}+m^{2}} \sqrt{\ell^{2}+m^{2}+n^{2}}} = \sqrt{\frac{\ell^{2}+m^{2}}{\ell^{2}+m^{2}+n^{2}}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, $\cos^{2} \alpha = \frac{\ell^{2}+m^{2}}{\ell^{2}+m^{2}+n^{2}}$.
$\Rightarrow \cos^{2} \alpha (\ell^{2}+m^{2}+n^{2}) = \ell^{2}+m^{2}$.
$\Rightarrow n^{2} \cos^{2} \alpha = (\ell^{2}+m^{2})(1 - \cos^{2} \alpha) = (\ell^{2}+m^{2}) \sin^{2} \alpha$.
$\Rightarrow n^{2} = (\ell^{2}+m^{2}) \tan^{2} \alpha$.
$\Rightarrow n = \pm \sqrt{\ell^{2}+m^{2}} \tan \alpha$.
$n$ ની કિંમત $P_{3}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા, આપણને $\ell x+my \pm z \sqrt{\ell^{2}+m^{2}} \tan \alpha = 0$ મળે છે.
556
MediumMCQ
બિંદુઓ $(1, 2, 3)$ અને $(3, 4, 5)$ ને જોડતી રેખાને કાટખૂણે દુભાગતા સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$x+y+z=0$
B
$x+y-z=9$
C
$x+y+z=9$
D
$x+y-z+9=0$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુઓ $A(1, 2, 3)$ અને $B(3, 4, 5)$ છે.
રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M = \left(\frac{1+3}{2}, \frac{2+4}{2}, \frac{3+5}{2}\right) = (2, 3, 4)$ છે.
રેખાખંડ $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(3-1, 4-2, 5-3) = (2, 2, 2)$ છે.
સમતલ $AB$ ને કાટખૂણે દુભાગે છે, તેથી $AB$ એ સમતલનો અભિલંબ છે. આમ, અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = 2\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$, જેને $\vec{n} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ તરીકે લખી શકાય.
બિંદુ $\vec{a}$ માંથી પસાર થતા અને અભિલંબ $\vec{n}$ ધરાવતા સમતલનું સમીકરણ $(\vec{r} - \vec{a}) \cdot \vec{n} = 0$ છે.
અહીં, $\vec{a} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\vec{n} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $((x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k}) - (2\hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k})) \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 0$.
$(x-2) + (y-3) + (z-4) = 0$.
$x + y + z - 9 = 0$, એટલે કે $x + y + z = 9$.
557
EasyMCQ
બિંદુઓ $(1, 2, -3)$ અને $(2, -2, 1)$ માંથી પસાર થતા અને $X$-અક્ષને સમાંતર સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$y - z + 1 = 0$
B
$y - z - 1 = 0$
C
$y + z - 1 = 0$
D
$y + z + 1 = 0$

Solution

(D) સમતલ $(1, 2, -3)$ અને $(2, -2, 1)$ માંથી પસાર થાય છે. આ બે બિંદુઓને જોડતો સદિશ $\vec{v} = (2-1)\hat{i} + (-2-2)\hat{j} + (1-(-3))\hat{k} = \hat{i} - 4\hat{j} + 4\hat{k}$ છે.
સમતલ $X$-અક્ષને સમાંતર હોવાથી, તેનો અભિલંબ એકમ સદિશ $\hat{i} = (1, 0, 0)$ ને લંબ છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ $\vec{v}$ અને $\hat{i}$ નો ક્રોસ ગુણાકાર છે:
$\vec{n} = \vec{v} \times \hat{i} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & -4 & 4 \\ 1 & 0 & 0 \end{vmatrix} = \hat{i}(0) - \hat{j}(0-4) + \hat{k}(0-(-4)) = 4\hat{j} + 4\hat{k}$.
અભિલંબ સદિશને $\vec{n}' = (0, 1, 1)$ તરીકે સરળ બનાવી શકાય છે.
બિંદુ $(1, 2, -3)$ માંથી પસાર થતા અને $(0, 1, 1)$ અભિલંબ ધરાવતા સમતલનું સમીકરણ:
$0(x-1) + 1(y-2) + 1(z+3) = 0$
$y - 2 + z + 3 = 0$
$y + z + 1 = 0$.
558
EasyMCQ
સમતલો $x+y+2z=6$ અને $2x-y+z=9$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{6}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) આપેલ સમતલોના સમીકરણો $x+y+2z-6=0$ અને $2x-y+z-9=0$ છે.
તેમને સામાન્ય સ્વરૂપ $a_1x+b_1y+c_1z+d_1=0$ અને $a_2x+b_2y+c_2z+d_2=0$ સાથે સરખાવતા, આપણને અભિલંબ સદિશો $\vec{n_1} = (1, 1, 2)$ અને $\vec{n_2} = (2, -1, 1)$ મળે છે.
બે સમતલો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર:
$\cos \theta = \frac{|a_1a_2 + b_1b_2 + c_1c_2|}{\sqrt{a_1^2+b_1^2+c_1^2} \sqrt{a_2^2+b_2^2+c_2^2}}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\cos \theta = \frac{|(1)(2) + (1)(-1) + (2)(1)|}{\sqrt{1^2+1^2+2^2} \sqrt{2^2+(-1)^2+1^2}}$.
$\cos \theta = \frac{|2 - 1 + 2|}{\sqrt{1+1+4} \sqrt{4+1+1}} = \frac{3}{\sqrt{6} \times \sqrt{6}} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
તેથી, $\cos \theta = \frac{1}{2}$ હોવાથી, $\theta = \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = \frac{\pi}{3}$ મળે છે.
559
EasyMCQ
સમતલ $2x - y + 2z - 1 = 0$ ના અભિલંબ અને $X$-અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\cos^{-1} \frac{2}{3}$
B
$\cos^{-1} \frac{1}{5}$
C
$\cos^{-1} \frac{3}{4}$
D
$\cos^{-1} \frac{1}{3}$

Solution

(A) સમતલનું સમીકરણ $2x - y + 2z - 1 = 0$ આપેલ છે.
આ સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = 2\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$ છે.
$X$-અક્ષની દિશાનો સદિશ $\vec{a} = 1\hat{i} + 0\hat{j} + 0\hat{k}$ છે.
અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ અને $X$-અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{|\vec{n} \cdot \vec{a}|}{|\vec{n}| |\vec{a}|}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર કરતા: $\vec{n} \cdot \vec{a} = (2)(1) + (-1)(0) + (2)(0) = 2$.
માન શોધતા: $|\vec{n}| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 1 + 4} = \sqrt{9} = 3$ અને $|\vec{a}| = 1$.
તેથી, $\cos \theta = \frac{2}{3 \times 1} = \frac{2}{3}$.
આમ, $\theta = \cos^{-1} \frac{2}{3}$.
560
DifficultMCQ
$\vec{a} + \vec{b}$, $\vec{b} + \vec{c}$ અને $\vec{c} + \vec{a}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓમાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ છે
A
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
B
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
C
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{a} \times \vec{c}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
D
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{a} \times \vec{c}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(\vec{a}+\vec{b})$, $B(\vec{b}+\vec{c})$, અને $C(\vec{c}+\vec{a})$ છે.
સમતલ પરના સદિશો $\vec{AB} = B - A = \vec{c} - \vec{a}$ અને $\vec{AC} = C - A = \vec{c} - \vec{b}$ છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{AB} \times \vec{AC} = (\vec{c} - \vec{a}) \times (\vec{c} - \vec{b}) = \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a} + \vec{a} \times \vec{b}$ છે.
સમતલનું સમીકરણ $\vec{r} \cdot \vec{n} = \vec{A} \cdot \vec{n}$ છે.
$\vec{A} \cdot \vec{n} = (\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}] + [\vec{b} \vec{c} \vec{a}] = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ છે.
આમ, સમીકરણ $\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ છે.
561
DifficultMCQ
જો બિંદુઓ $(1, 1, \mu)$ અને $(-3, 0, 1)$ એ સમતલ $\vec{r} \cdot (3\hat{i} + 4\hat{j} - 12\hat{k}) + 13 = 0$ થી સમાન અંતરે હોય, તો $\mu$ ના મૂલ્યો છે
A
$1, -\frac{7}{3}$
B
$1, \frac{7}{3}$
C
$-1, \frac{7}{3}$
D
$1, \frac{3}{7}$

Solution

(B) સમતલ $ax + by + cz + d = 0$ થી બિંદુ $(x_1, y_1, z_1)$ નું અંતર $d = \frac{|ax_1 + by_1 + cz_1 + d|}{\sqrt{a^2 + b^2 + c^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ સમતલ: $3x + 4y - 12z + 13 = 0$ છે.
બિંદુ $(1, 1, \mu)$ નું સમતલથી અંતર: $d_1 = \frac{|3(1) + 4(1) - 12(\mu) + 13|}{\sqrt{3^2 + 4^2 + (-12)^2}} = \frac{|20 - 12\mu|}{13}$ છે.
બિંદુ $(-3, 0, 1)$ નું સમતલથી અંતર: $d_2 = \frac{|3(-3) + 4(0) - 12(1) + 13|}{\sqrt{3^2 + 4^2 + (-12)^2}} = \frac{|-9 - 12 + 13|}{13} = \frac{|-8|}{13} = \frac{8}{13}$ છે.
બિંદુઓ સમાન અંતરે હોવાથી, $d_1 = d_2$, તેથી $\frac{|20 - 12\mu|}{13} = \frac{8}{13}$ છે.
$|20 - 12\mu| = 8$ છે.
કિસ્સો $1$: $20 - 12\mu = 8 \implies 12\mu = 12 \implies \mu = 1$ છે.
કિસ્સો $2$: $20 - 12\mu = -8 \implies 12\mu = 28 \implies \mu = \frac{28}{12} = \frac{7}{3}$ છે.
આમ, $\mu$ ના મૂલ્યો $1, \frac{7}{3}$ છે.
562
DifficultMCQ
બિંદુ $A(-2, 7, 5)$ માંથી પસાર થતા અને સદિશો $\vec{b} = 4\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$ તથા $\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ ને સમાંતર સમતલનું સદિશ સમીકરણ છે:
A
$\vec{r} \cdot (-4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}) = 26$
B
$\vec{r} \cdot (4\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}) = 27$
C
$\vec{r} \cdot (4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}) = 26$
D
$\vec{r} \cdot (-4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}) = -26$

Solution

(A) સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ સમાંતર સદિશો $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ નો સદિશ ગુણાકાર છે.
$\vec{n} = \vec{b} \times \vec{c} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 4 & -1 & 3 \\ 1 & 1 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(-1 - 3) - \hat{j}(4 - 3) + \hat{k}(4 + 1) = -4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}$.
બિંદુ $\vec{a}$ માંથી પસાર થતા અને અભિલંબ $\vec{n}$ ધરાવતા સમતલનું સદિશ સમીકરણ $\vec{r} \cdot \vec{n} = \vec{a} \cdot \vec{n}$ છે.
અહીં, $\vec{a} = -2\hat{i} + 7\hat{j} + 5\hat{k}$.
$\vec{a} \cdot \vec{n} = (-2\hat{i} + 7\hat{j} + 5\hat{k}) \cdot (-4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}) = (-2)(-4) + (7)(-1) + (5)(5) = 8 - 7 + 25 = 26$.
આમ, સમીકરણ $\vec{r} \cdot (-4\hat{i} - \hat{j} + 5\hat{k}) = 26$ છે.
563
DifficultMCQ
સમતલ $\frac{x}{2} + \frac{y}{3} + \frac{z}{4} = 1$ યામ અક્ષોને અનુક્રમે $A, B, C$ બિંદુઓ પર છેદે છે. તો ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ છે
A
$\sqrt{61}$ ચોરસ એકમ
B
$\frac{\sqrt{61}}{2}$ ચોરસ એકમ
C
$\frac{\sqrt{61}}{4}$ ચોરસ એકમ
D
$\frac{\sqrt{71}}{2}$ ચોરસ એકમ

Solution

(A) પગલું $1$: $A, B, C$ બિંદુઓના યામ શોધો જ્યાં સમતલ અક્ષોને છેદે છે.
$x$-અક્ષ માટે, $y=0, z=0 \implies x=2$। તેથી, $A = (2, 0, 0)$।
$y$-અક્ષ માટે, $x=0, z=0 \implies y=3$। તેથી, $B = (0, 3, 0)$।
$z$-અક્ષ માટે, $x=0, y=0 \implies z=4$। તેથી, $C = (0, 0, 4)$।
પગલું $2$: સદિશ $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ શોધો.
$\vec{AB} = (-2, 3, 0)$, $\vec{AC} = (-2, 0, 4)$।
પગલું $3$: સદિશ ગુણાકાર $\vec{AB} \times \vec{AC}$ ની ગણતરી કરો.
$\vec{AB} \times \vec{AC} = 12\hat{i} + 8\hat{j} + 6\hat{k}$।
પગલું $4$: ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\vec{AB} \times \vec{AC}|$।
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \sqrt{144 + 64 + 36} = \frac{1}{2} \sqrt{244} = \sqrt{61}$ ચોરસ એકમ।
564
DifficultMCQ
એક સમતલનું સદિશ સમીકરણ શોધો જે ઉગમબિંદુથી $5 \text{ એકમ}$ અંતરે છે અને સદિશ $\vec{n} = 2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$ ને લંબ છે.
A
$\vec{r} \cdot (2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = 12$
B
$\vec{r} \cdot (2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = 15$
C
$\vec{r} \cdot (2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = 9$
D
$\vec{r} \cdot (2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = 18$

Solution

(B) ઉગમબિંદુથી $d$ અંતરે અને સદિશ $\vec{n}$ ને લંબ સમતલનું સદિશ સમીકરણ $\vec{r} \cdot \hat{n} = d$ છે, જ્યાં $\hat{n} = \frac{\vec{n}}{|\vec{n}|}$ એ એકમ લંબ સદિશ છે.
આપેલ છે $\vec{n} = 2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$ અને $d = 5$.
$\vec{n}$ નું માન શોધો: $|\vec{n}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{4 + 1 + 4} = \sqrt{9} = 3$.
એકમ લંબ સદિશ $\hat{n} = \frac{2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}}{3}$ છે.
સમતલનું સમીકરણ $\vec{r} \cdot \left( \frac{2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}}{3} \right) = 5$ છે.
બંને બાજુ $3$ વડે ગુણતા, આપણને $\vec{r} \cdot (2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = 15$ મળે છે.
565
DifficultMCQ
બિંદુ $(1, 2, 1)$ માંથી પસાર થતા અને સમતલો $x + 2y + 2z - 7 = 0$ તથા $3x + 3y + 2z - 5 = 0$ ને લંબ હોય તેવા સમતલનું સમીકરણ છે
A
$2x - 4y + 3z + 3 = 0$
B
$2x + 4y - 5z - 5 = 0$
C
$x + 4y - 6z - 3 = 0$
D
$2x + y - 2z - 2 = 0$

Solution

(A) પગલું $1$: આપેલા સમતલોના અભિલંબ સદિશો $\vec{n_1} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{n_2} = 3\hat{i} + 3\hat{j} + 2\hat{k}$ છે.
પગલું $2$: જરૂરી સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ $\vec{n_1}$ અને $\vec{n_2}$ બંનેને લંબ છે, તેથી $\vec{n} = \vec{n_1} \times \vec{n_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & 2 \\ 3 & 3 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(4 - 6) - \hat{j}(2 - 6) + \hat{k}(3 - 6) = -2\hat{i} + 4\hat{j} - 3\hat{k}$ છે.
પગલું $3$: બિંદુ $(x_0, y_0, z_0) = (1, 2, 1)$ માંથી પસાર થતા અને અભિલંબ $\vec{n} = a\hat{i} + b\hat{j} + c\hat{k}$ ધરાવતા સમતલનું સમીકરણ $a(x - x_0) + b(y - y_0) + c(z - z_0) = 0$ છે.
પગલું $4$: કિંમતો મૂકતા: $-2(x - 1) + 4(y - 2) - 3(z - 1) = 0 \implies -2x + 2 + 4y - 8 - 3z + 3 = 0 \implies -2x + 4y - 3z - 3 = 0$, જે $2x - 4y + 3z + 3 = 0$ છે.
566
DifficultMCQ
$(1, 0, 0)$ અને $(0, 1, 0)$ માંથી પસાર થતા તે સમતલના અભિલંબના દિક્-ગુણોત્તર શું છે જે સમતલ $2x + 3y = 7$ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે?
A
$\sqrt{6}, 1, 1$
B
$1, 1, \sqrt{6}$
C
$\sqrt{13}, \sqrt{13}, \sqrt{6}$
D
$\sqrt{13}, \sqrt{13}, 2\sqrt{6}$

Solution

(D) ધારો કે સમતલનું સમીકરણ $a(x-1) + by + cz = 0$ છે, જે $ax + by + cz = a$ માં સરળ થાય છે. તે $(0, 1, 0)$ માંથી પસાર થાય છે, તેથી $a(0) + b(1) + c(0) = a$, એટલે કે $b = a$। અભિલંબ સદિશ $\vec{n_1} = (a, a, c)$ છે.
સમતલ $2x + 3y = 7$ નો અભિલંબ $\vec{n_2} = (2, 3, 0)$ છે.
સમતલો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 45^{\circ}$ સૂત્ર $\cos(45^{\circ}) = \frac{|\vec{n_1} \cdot \vec{n_2}|}{|\vec{n_1}| |\vec{n_2}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{|5a|}{\sqrt{2a^2 + c^2} \sqrt{13}}$।
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{1}{2} = \frac{25a^2}{13(2a^2 + c^2)}$।
$13(2a^2 + c^2) = 50a^2 \implies 13c^2 = 24a^2 \implies c = \pm a \frac{2\sqrt{6}}{\sqrt{13}}$।
જો $a = \sqrt{13}$ લઈએ, તો $b = \sqrt{13}$ અને $c = 2\sqrt{6}$ મળે છે. તેથી દિક્-ગુણોત્તર $\sqrt{13}, \sqrt{13}, 2\sqrt{6}$ છે.
567
DifficultMCQ
જો સમતલ $2x + 3y + z = 6$ એ યામ અક્ષોને $A, B$ અને $C$ માં છેદે, તો ચતુષ્ફલક $OABC$ (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે) નું ઘનફળ ઘન એકમોમાં કેટલું થાય?
A
$30$
B
$6$
C
$36$
D
$180$

Solution

(B) પગલું $1$: સમતલના સમીકરણને અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ માં ફેરવો.
પગલું $2$: આપેલ છે $2x + 3y + z = 6$, $6$ વડે ભાગતા $\frac{2x}{6} + \frac{3y}{6} + \frac{z}{6} = 1$ મળે, જે $\frac{x}{3} + \frac{y}{2} + \frac{z}{6} = 1$ માં સાદું રૂપ પામે છે.
પગલું $3$: અંતઃખંડો $a = 3, b = 2$ અને $c = 6$ છે. તેથી $A, B, C$ ના યામ $(3, 0, 0), (0, 2, 0)$ અને $(0, 0, 6)$ છે.
પગલું $4$: ઉગમબિંદુ અને અંતઃખંડો $a, b, c$ ધરાવતા ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ $V = \frac{1}{6} |abc|$ છે.
પગલું $5$: $V = \frac{1}{6} \times 3 \times 2 \times 6 = 6 \text{ ઘન એકમો}$.
568
DifficultMCQ
જો સમતલ $\vec{r} = (\lambda + \mu)\hat{i} + (2 + \mu)\hat{j} + (3\lambda + 2\mu)\hat{k}$, જ્યાં $\lambda$ અને $\mu$ પ્રાચલો (parameters) છે, યામ અક્ષોને બિંદુઓ $(a, 0, 0), (0, b, 0), (0, 0, c)$ પર છેદે છે, તો $a + b + c = $
A
$7/2$
B
$5$
C
$8/3$
D
$10/3$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $\vec{r} = \lambda(\hat{i} + 3\hat{k}) + \mu(\hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}) + 2\hat{j}$ છે.
ધારો કે $\vec{r} = x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k}$ છે. તો $x = \lambda + \mu$, $y = 2 + \mu$, $z = 3\lambda + 2\mu$ છે.
$y = 2 + \mu$ પરથી, આપણને $\mu = y - 2$ મળે છે.
$\mu$ ની કિંમત $x = \lambda + \mu$ માં મૂકતા: $x = \lambda + y - 2 \implies \lambda = x - y + 2$ મળે.
$\lambda$ અને $\mu$ ની કિંમત $z = 3\lambda + 2\mu$ માં મૂકતા: $z = 3(x - y + 2) + 2(y - 2) = 3x - 3y + 6 + 2y - 4 = 3x - y + 2$ મળે.
આમ, સમતલનું સમીકરણ $3x - y - z = -2$ અથવા $3x - y - z + 2 = 0$ છે.
અંતઃખંડ સ્વરૂપ માટે, $3x - y - z = -2 \implies \frac{x}{-2/3} + \frac{y}{2} + \frac{z}{2} = 1$ છે.
આથી, $a = -2/3$, $b = 2$, $c = 2$ છે.
તેથી $a + b + c = -2/3 + 2 + 2 = -2/3 + 4 = 10/3$ થાય.
569
DifficultMCQ
જો $A(1, p, 2)$ અને $B(3, 2, 4)$ માંથી પસાર થતા અને $z$-અક્ષને સમાંતર સમતલનું સમીકરણ $3x - 2y - q = 0$ હોય, તો:
A
$p = -1, q = 5$
B
$p = 1, q = -5$
C
$p = -2, q = -5$
D
$p = 2, q = -5$

Solution

(A) પગલું $1$: સમતલ $z$-અક્ષને સમાંતર હોવાથી, તેનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$, $z$-અક્ષના સદિશ $\vec{k} = (0, 0, 1)$ ને લંબ છે. તેથી, અભિલંબ સદિશનો $z$-ઘટક $0$ છે. સમતલનું સમીકરણ $3x - 2y - q = 0$ છે, જે આ શરતને સંતોષે છે.
પગલું $2$: સમતલ $A(1, p, 2)$ માંથી પસાર થાય છે. આ યામોને સમીકરણમાં મૂકતા: $3(1) - 2(p) - q = 0 \implies 3 - 2p - q = 0$।
પગલું $3$: સમતલ $B(3, 2, 4)$ માંથી પસાર થાય છે. આ યામોને સમીકરણમાં મૂકતા: $3(3) - 2(2) - q = 0 \implies 9 - 4 - q = 0 \implies 5 - q = 0 \implies q = 5$।
પગલું $4$: પગલા $2$ ના સમીકરણમાં $q = 5$ મૂકતા: $3 - 2p - 5 = 0 \implies -2p - 2 = 0 \implies p = -1$।
પગલું $5$: આમ, $p = -1$ અને $q = 5$ મળે છે.
570
DifficultMCQ
સમતલ $\frac{x}{2} + \frac{y}{3} + \frac{z}{4} = 1$, અક્ષોને બિંદુઓ $A, B, C$ માં છેદે છે. ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\sqrt{29}$
B
$\sqrt{41}$
C
$\sqrt{61}$
D
$\sqrt{51}$

Solution

(C) સમતલનું સમીકરણ $\frac{x}{2} + \frac{y}{3} + \frac{z}{4} = 1$ છે.
$y=0, z=0$ લેતા $x=2$ મળે, તેથી $A = (2, 0, 0)$।
$x=0, z=0$ લેતા $y=3$ મળે, તેથી $B = (0, 3, 0)$।
$x=0, y=0$ લેતા $z=4$ મળે, તેથી $C = (0, 0, 4)$।
સદિશ $\vec{AB} = B - A = (-2, 3, 0)$ અને $\vec{AC} = C - A = (-2, 0, 4)$ છે.
સદિશ ગુણાકાર $\vec{AB} \times \vec{AC} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -2 & 3 & 0 \\ -2 & 0 & 4 \end{vmatrix} = \hat{i}(12 - 0) - \hat{j}(-8 - 0) + \hat{k}(0 - (-6)) = 12\hat{i} + 8\hat{j} + 6\hat{k}$।
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\vec{AB} \times \vec{AC}| = \frac{1}{2} \sqrt{12^2 + 8^2 + 6^2} = \frac{1}{2} \sqrt{144 + 64 + 36} = \frac{1}{2} \sqrt{244} = \frac{1}{2} \sqrt{4 \times 61} = \sqrt{61}$ છે.
571
DifficultMCQ
બિંદુઓ $A(1, -2, 1)$, $B(2, -1, -3)$ અને $C(0, 1, 5)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું ઉગમબિંદુથી લંબ અંતર (એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{1}{\sqrt{17}}$
B
$\frac{3}{\sqrt{26}}$
C
$\frac{5}{\sqrt{17}}$
D
$\frac{7}{\sqrt{26}}$

Solution

(C) પગલું $1$: સમતલમાં બે સદિશો શોધો. ધારો કે $\vec{AB} = (2-1)\hat{i} + (-1+2)\hat{j} + (-3-1)\hat{k} = \hat{i} + \hat{j} - 4\hat{k}$ અને $\vec{AC} = (0-1)\hat{i} + (1+2)\hat{j} + (5-1)\hat{k} = -\hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}$ છે.
પગલું $2$: અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{AB} \times \vec{AC} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & -4 \\ -1 & 3 & 4 \end{vmatrix} = \hat{i}(4+12) - \hat{j}(4-4) + \hat{k}(3+1) = 16\hat{i} + 0\hat{j} + 4\hat{k}$ શોધો.
પગલું $3$: અભિલંબ સદિશને સરળ બનાવીને $\vec{n}' = 4\hat{i} + \hat{k}$ મેળવો.
પગલું $4$: સમતલનું સમીકરણ $4(x-1) + 0(y+2) + 1(z-1) = 0$ છે, જે $4x + z - 5 = 0$ માં સરળ થાય છે.
પગલું $5$: $(0,0,0)$ થી $Ax+By+Cz+D=0$ સુધીનું લંબ અંતર $d = \frac{|D|}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}} = \frac{|-5|}{\sqrt{4^2+0^2+1^2}} = \frac{5}{\sqrt{17}}$ છે.
572
DifficultMCQ
એક સમતલ યામ અક્ષોને $A, B, C$ બિંદુઓમાં એવી રીતે મળે છે કે જેથી ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(1, r, r^2)$ થાય. તો સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$x + ry + r^2z = 3r^2$
B
$r^2x + ry + z = 3r^2$
C
$x + ry + r^2z = 3$
D
$r^2x + ry + z = 3$

Solution

(B) ધારો કે સમતલ દ્વારા $x, y, z$ અક્ષો પરના અંતઃખંડો અનુક્રમે $a, b, c$ છે. બિંદુઓના યામ $A(a, 0, 0)$, $B(0, b, 0)$, અને $C(0, 0, c)$ છે.
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{a}{3}, \frac{b}{3}, \frac{c}{3})$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે મધ્યકેન્દ્ર $(1, r, r^2)$ છે, તેથી $\frac{a}{3} = 1 \implies a = 3$, $\frac{b}{3} = r \implies b = 3r$, અને $\frac{c}{3} = r^2 \implies c = 3r^2$ થાય.
સમતલના સમીકરણનું અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{x}{3} + \frac{y}{3r} + \frac{z}{3r^2} = 1$ મળે.
આખા સમીકરણને $3r^2$ વડે ગુણતા, આપણને $r^2x + ry + z = 3r^2$ મળે છે.
573
DifficultMCQ
એક સમતલ યામ અક્ષોને બિંદુઓ $A$, $B$ અને $C$ પર એવી રીતે મળે છે કે જેથી ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(2, -\frac{2}{3}, \frac{1}{2})$ થાય. ઉગમબિંદુથી આ સમતલનું લંબ અંતર છે:
A
$\frac{6}{\sqrt{26}}$
B
$\frac{5}{\sqrt{26}}$
C
$\frac{4}{\sqrt{26}}$
D
$\frac{3}{\sqrt{26}}$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A$, $B$, અને $C$ ના યામ અનુક્રમે $(a, 0, 0)$, $(0, b, 0)$, અને $(0, 0, c)$ છે.
ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{a}{3}, \frac{b}{3}, \frac{c}{3})$ છે.
આપેલ મધ્યકેન્દ્ર $(2, -\frac{2}{3}, \frac{1}{2})$ હોવાથી, $\frac{a}{3} = 2 \implies a = 6$, $\frac{b}{3} = -\frac{2}{3} \implies b = -2$, અને $\frac{c}{3} = \frac{1}{2} \implies c = \frac{3}{2}$ મળે છે.
સમતલનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ છે, જે $\frac{x}{6} + \frac{y}{-2} + \frac{z}{3/2} = 1$ અથવા $\frac{x}{6} - \frac{y}{2} + \frac{2z}{3} = 1$ થાય છે.
$6$ વડે ગુણતા, આપણને $x - 3y + 4z - 6 = 0$ મળે છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી સમતલ $Ax + By + Cz + D = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|D|}{\sqrt{A^2 + B^2 + C^2}}$ છે.
અહીં, $d = \frac{|-6|}{\sqrt{1^2 + (-3)^2 + 4^2}} = \frac{6}{\sqrt{1 + 9 + 16}} = \frac{6}{\sqrt{26}}$ છે.
574
DifficultMCQ
જો બિંદુ $(1, 2, 3)$ ના ઉગમબિંદુ અને સમતલ $2x - 3y + z + k = 0$ થી અંતરનો ગુણાકાર $7$ હોય, તો $k$ ની કિંમત શોધો
A
$8$
B
$10$
C
$7$
D
$5$

Solution

(A) પગલું $1$: બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતર $d_1 = \sqrt{(1-0)^2 + (2-0)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{1 + 4 + 9} = \sqrt{14}$ છે.
પગલું $2$: બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું સમતલ $2x - 3y + z + k = 0$ થી અંતર $d_2 = \frac{|2(1) - 3(2) + 1(3) + k|}{\sqrt{2^2 + (-3)^2 + 1^2}} = \frac{|2 - 6 + 3 + k|}{\sqrt{4 + 9 + 1}} = \frac{|k - 1|}{\sqrt{14}}$ છે.
પગલું $3$: આપેલ ગુણાકાર $d_1 \times d_2 = 7$ છે, તેથી $\sqrt{14} \times \frac{|k - 1|}{\sqrt{14}} = 7$.
પગલું $4$: $|k - 1| = 7$, જેનો અર્થ છે કે $k - 1 = 7$ અથવા $k - 1 = -7$.
પગલું $5$: આમ, $k = 8$ અથવા $k = -6$. આપેલા વિકલ્પો મુજબ, $k = 8$ સાચી કિંમત છે.
575
DifficultMCQ
જો $A$ અને $B$ એ $(1, 2, 3)$ બિંદુમાંથી $YZ$ અને $ZX$ સમતલો પર દોરેલા લંબના લંબપાદ હોય, તો $A$, $B$ અને ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$6x + 3y - 2z = 0$
B
$6x - 3y - 2z = 0$
C
$6x + 3y + 2z = 0$
D
$3x + 6y + 2z = 0$

Solution

(A) $1$. બિંદુ $P$ $(1, 2, 3)$ છે.
$2$. $P(1, 2, 3)$ માંથી $YZ$-સમતલ $(x=0)$ પરના લંબનો લંબપાદ $A(0, 2, 3)$ છે.
$3$. $P(1, 2, 3)$ માંથી $ZX$-સમતલ $(y=0)$ પરના લંબનો લંબપાદ $B(1, 0, 3)$ છે.
$4$. સમતલ ઉગમબિંદુ $O(0, 0, 0)$, $A(0, 2, 3)$, અને $B(1, 0, 3)$ માંથી પસાર થાય છે.
$5$. ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ $ax + by + cz = 0$ છે.
$6$. $A(0, 2, 3)$ મૂકતા: $2b + 3c = 0 \implies b = -\frac{3}{2}c$.
$7$. $B(1, 0, 3)$ મૂકતા: $a + 3c = 0 \implies a = -3c$.
$8$. જો $c = -2$ લઈએ, તો $a = 6$ અને $b = 3$ મળે છે.
$9$. સમીકરણ $6x + 3y - 2z = 0$ છે.
576
DifficultMCQ
બિંદુ $P(a, b, c)$ માંથી $XY$ સમતલ અને $ZX$ સમતલ પર અનુક્રમે લંબ $PA$ અને $PB$ દોરવામાં આવ્યા છે. જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય, તો સમતલ $OAB$ નું સમીકરણ છે
A
$\frac{x}{a} - \frac{y}{b} - \frac{z}{c} = 0$
B
$\frac{x}{a} - \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 0$
C
$\frac{x}{a} + \frac{y}{b} - \frac{z}{c} = 0$
D
$\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 0$

Solution

(A) $1$. બિંદુ $P$ ના યામ $(a, b, c)$ છે.
$2$. લંબ $PA$ એ $XY$ સમતલ પર દોરવામાં આવ્યો છે. $XY$ સમતલનું સમીકરણ $z = 0$ છે. તેથી, $A$ ના યામ $(a, b, 0)$ છે.
$3$. લંબ $PB$ એ $ZX$ સમતલ પર દોરવામાં આવ્યો છે. $ZX$ સમતલનું સમીકરણ $y = 0$ છે. તેથી, $B$ ના યામ $(a, 0, c)$ છે.
$4$. ઉગમબિંદુ $O$ $(0, 0, 0)$ છે.
$5$. $(0, 0, 0)$, $(a, b, 0)$, અને $(a, 0, c)$ માંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ નિશ્ચાયક સ્વરૂપમાં:
$\begin{vmatrix} x & y & z \\ a & b & 0 \\ a & 0 & c \end{vmatrix} = 0$
$6$. પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા: $x(bc - 0) - y(ac - 0) + z(0 - ab) = 0$
$7$. $xbc - yac - zab = 0$
$8$. આખા સમીકરણને $abc$ વડે ભાગતા: $\frac{xbc}{abc} - \frac{yac}{abc} - \frac{zab}{abc} = 0$
$9$. $\frac{x}{a} - \frac{y}{b} - \frac{z}{c} = 0$.
577
DifficultMCQ
જો $M$ એ $A(4, 5, -10)$ અને $B(-1, 2, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ હોય, તો $M$ માંથી પસાર થતા અને $AB$ ને લંબ સમતલનું સમીકરણ શોધો:
A
$\bar{r} \cdot (-5\hat{i} - 3\hat{j} + 11\hat{k}) + \frac{135}{2} = 0$
B
$\bar{r} \cdot (\frac{3}{2}\hat{i} + \frac{7}{2}\hat{j} - \frac{9}{2}\hat{k}) + \frac{135}{2} = 0$
C
$\bar{r} \cdot (4\hat{i} + 5\hat{j} - 10\hat{k}) + 4 = 0$
D
$\bar{r} \cdot (-\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) + 4 = 0$

Solution

(A) પગલું $1$: $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M$ શોધો. $M = (\frac{4-1}{2}, \frac{5+2}{2}, \frac{-10+1}{2}) = (\frac{3}{2}, \frac{7}{2}, -\frac{9}{2})$.
પગલું $2$: સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$, $\vec{AB} = (-1-4)\hat{i} + (2-5)\hat{j} + (1-(-10))\hat{k} = -5\hat{i} - 3\hat{j} + 11\hat{k}$ છે.
પગલું $3$: સમતલનું સમીકરણ $(\vec{r} - \vec{OM}) \cdot \vec{n} = 0$ છે, જ્યાં $\vec{OM} = \frac{3}{2}\hat{i} + \frac{7}{2}\hat{j} - \frac{9}{2}\hat{k}$ છે.
પગલું $4$: $\vec{r} \cdot \vec{n} = \vec{OM} \cdot \vec{n} = (\frac{3}{2})(-5) + (\frac{7}{2})(-3) + (-\frac{9}{2})(11) = -\frac{15}{2} - \frac{21}{2} - \frac{99}{2} = -\frac{135}{2}$.
પગલું $5$: આમ, $\vec{r} \cdot (-5\hat{i} - 3\hat{j} + 11\hat{k}) = -\frac{135}{2}$, જેને $\vec{r} \cdot (-5\hat{i} - 3\hat{j} + 11\hat{k}) + \frac{135}{2} = 0$ તરીકે લખી શકાય.

THREE DIMENSIONAL GEOMETRY — Plane · Frequently Asked Questions

1Are these THREE DIMENSIONAL GEOMETRY questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a THREE DIMENSIONAL GEOMETRY Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.