MHT CET 2026 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

806 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ501–550 of 806 questions

Page 11 of 12 · Gujarati

501
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$Glyptal$ ની બનાવટ માટે વપરાતા મોનોમર્સ ઓળખો.
A
$Styrene$ અને $phosgene$
B
$Ethylene \ glycol$ અને $phthalic \ acid$
C
$Butadiene$ અને $ethylene \ glycol$
D
$Acrylamide$ અને $urea$

Solution

(B) પગલું $1$: $Glyptal$ એ એક પોલિએસ્ટર રેઝિન છે જે $ethylene \ glycol$ અને $phthalic \ acid$ ના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન (condensation polymerization) દ્વારા બને છે.
પગલું $2$: આ પ્રક્રિયામાં પોલિમર શૃંખલા બનાવવા માટે પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.
પગલું $3$: તેના મોનોમર્સ $HO-CH_2-CH_2-OH$ $(ethylene \ glycol)$ અને $C_6H_4(COOH)_2$ $(phthalic \ acid)$ છે.
502
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા પોલિમરનો ઉપયોગ શેમ્પૂની બોટલો બનાવવા માટે થાય છે?
A
$HDPE$
B
$LDPE$
C
$PP$
D
$PS$

Solution

(A) $1$. $HDPE$ (હાઈ-ડેન્સિટી પોલિઇથિલિન) એક મજબૂત, ટકાઉ અને રાસાયણિક રીતે પ્રતિરોધક પોલિમર છે.
$2$. તેની ઉચ્ચ ઘનતા અને કઠિનતાને કારણે, તેનો ઉપયોગ શેમ્પૂની બોટલો, ડિટર્જન્ટની બોટલો અને દૂધના જગ જેવા પાત્રો બનાવવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
$3$. $LDPE$ વધુ લવચીક છે અને તેનો ઉપયોગ ફિલ્મ બનાવવા માટે થાય છે, જ્યારે $PP$ અને $PS$ ના અલગ-અલગ વિશિષ્ટ ઉપયોગો છે.
503
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું સંપૂર્ણ ફ્લોરિનેટેડ પોલિમર છે?
A
$PVC$
B
$Teflon$
C
$Neoprene$
D
$Buna-S$

Solution

(B) પગલું $1$: $Teflon$ એ પોલીટેટ્રાફ્લોરોઇથિલિન $(PTFE)$ છે.
પગલું $2$: $Teflon$ નો મોનોમર ટેટ્રાફ્લોરોઇથિન $(CF_2=CF_2)$ છે.
પગલું $3$: આ પોલિમરમાં, ઇથિન બેકબોનના તમામ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને ફ્લોરિન પરમાણુઓ દ્વારા બદલવામાં આવે છે, જે તેને સંપૂર્ણ ફ્લોરિનેટેડ પોલિમર બનાવે છે.
પગલું $4$: $PVC$ એ પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ છે, $Neoprene$ એ પોલીક્લોરોપ્રીન છે, અને $Buna-S$ એ $1,3-butadiene$ અને $styrene$ નો કો-પોલિમર છે, જેમાંથી કોઈ પણ સંપૂર્ણ ફ્લોરિનેટેડ નથી.
504
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$Buna-S$ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
ઇલાસ્ટોમર
B
રેસા (ફાઇબર)
C
થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર
D
થર્મોસેટિંગ પોલિમર

Solution

(A) $Buna-S$ એ $1,3-butadiene$ અને $styrene$ નો સહ-પોલિમર (copolymer) છે.
તેમાં પોલિમર શૃંખલાઓ વચ્ચે નિર્બળ આંતર-આણ્વીય આકર્ષણ બળો હોય છે, જે પોલિમરને ખેંચવાની ક્ષમતા આપે છે.
જે પોલિમરમાં નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ બળો હોય છે અને જેને રબરની જેમ ખેંચી શકાય છે, તેને ઇલાસ્ટોમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી, $Buna-S$ એ ઇલાસ્ટોમરનું ઉદાહરણ છે.
505
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
કુદરતી રબર કયા પ્રકારનો પોલીમર છે?
A
રેસા (Fibre)
B
ઇલાસ્ટોમર (Elastomer)
C
થર્મોપ્લાસ્ટિક (Thermoplastic)
D
થર્મોસેટિંગ પ્લાસ્ટિક (Thermosetting plastic)

Solution

(B) કુદરતી રબર એ $isoprene$ $(2-methyl-1,3-butadiene)$ નો પોલીમર છે.
તેમાં નિર્બળ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો, જેવા કે વાન્ડર વાલ્સ બળો હોય છે, જે પોલીમરની સાંકળોને ખેંચાવા દે છે.
આ નિર્બળ બળોને કારણે, તે ખેંચાયા પછી તેના મૂળ આકારમાં પાછું આવી શકે છે, જે ઇલાસ્ટોમરનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
તેથી, કુદરતી રબરને ઇલાસ્ટોમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
506
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું ચેઈન ગ્રોથ પોલીમર (chain growth polymer) છે?
A
$Nylon-6$
B
$Teflon$
C
$Nylon-66$
D
$Terylene$

Solution

(B) $1$. ચેઈન ગ્રોથ પોલીમર એવા મોનોમર એકમોના ઉમેરા દ્વારા બને છે જેમાં દ્વિ-બંધ અથવા ત્રિ-બંધ હોય છે અને આ પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી.
$2$. $Teflon$ (પોલિટેટ્રાફ્લોરોઈથીન) એ ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન $(CF_2=CF_2)$ ના યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે, જે એક ચેઈન ગ્રોથ પ્રક્રિયા છે.
$3$. $Nylon-6$, $Nylon-66$, અને $Terylene$ એ સ્ટેપ ગ્રોથ (કન્ડેન્સેશન) પોલીમર છે જે $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે.
507
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન (addition polymerization) દ્વારા મેળવવામાં આવતા પોલીમરને ઓળખો.
A
$Nylon \ 6$
B
$Dacron$
C
$Polythene$
D
$Nylon \ 6,6$

Solution

(C) પગલું $1$: યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશનમાં દ્વિ-બંધ અથવા ત્રિ-બંધ ધરાવતા મોનોમર્સનું વારંવાર જોડાણ થાય છે, જેમાં કોઈ પણ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી.
પગલું $2$: $Nylon \ 6$, $Dacron$, અને $Nylon \ 6,6$ એ સંઘનન પોલીમર છે જે $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે.
પગલું $3$: $Polythene$ એ $ethene$ $(CH_2=CH_2)$ મોનોમર્સના યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પગલું $4$: તેથી, $Polythene$ સાચો જવાબ છે.
508
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું એક પોલિએસ્ટર પોલિમર નથી?
A
ગ્લિપ્ટલ (Glyptal)
B
નોવોલેક (Novolac)
C
પીએચબીવી $(PHBV)$
D
ડેક્રોન (Dacron)

Solution

(B) પગલું $1$: દરેક પોલિમરની રાસાયણિક પ્રકૃતિ ઓળખો.
પગલું $2$: $Glyptal$ એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને થાલિક એસિડના સંઘનનથી બનતું પોલિએસ્ટર છે.
પગલું $3$: $PHBV$ (poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ એક જૈવ-વિઘટનીય (biodegradable) પોલિએસ્ટર છે.
પગલું $4$: $Dacron$ (ટેરિલીન) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડમાંથી બનતું જાણીતું પોલિએસ્ટર છે.
પગલું $5$: $Novolac$ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડના સંઘનનથી બનતું રેખીય પોલિમર છે, જે ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઈડ રેઝિન છે, પોલિએસ્ટર નથી.
પગલું $6$: તેથી, $Novolac$ એ પોલિએસ્ટર પોલિમર નથી.
509
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું પોલીમરના વર્ગીકરણનો આધાર નથી?
A
સ્ત્રોત
B
મોનોમરની સંખ્યા
C
બનાવવાની પદ્ધતિ
D
બંધારણ

Solution

(B) પોલીમરને ઘણા માપદંડોના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે જેમ કે:
$(1)$ સ્ત્રોત (કુદરતી, સંશ્લેષિત, અર્ધ-સંશ્લેષિત)
$(2)$ બંધારણ (રેખીય, શાખિત, ક્રોસ-લિંક્ડ)
$(3)$ પોલીમરાઈઝેશનની પદ્ધતિ (યોગશીલ, સંઘનન)
$(4)$ આણ્વીય બળો (ઈલાસ્ટોમર્સ, રેસા, થર્મોપ્લાસ્ટિક, થર્મોસેટિંગ પોલીમર)
$(5)$ મોનોમરની સંખ્યા એ પોલીમરના વર્ગીકરણ માટેનો પ્રમાણભૂત માપદંડ નથી. તેથી, વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે।
510
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું હોમોપોલિમર (સમબહુલક) છે?
A
પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ
B
બ્યુના-$N$
C
યુરિયા ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન
D
પોલિકાર્બોનેટ

Solution

(A) $1$. હોમોપોલિમર એ એક એવો પોલિમર છે જે માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમોમાંથી બને છે.
$2$. પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ માત્ર એક્રિલોનાઇટ્રાઇલ $(CH_2=CH-CN)$ એકમોના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બને છે, તેથી તે એક હોમોપોલિમર છે.
$3$. બ્યુના-$N$ એ $1,3$-બ્યુટાડાઇન અને એક્રિલોનાઇટ્રાઇલનો કો-પોલિમર છે.
$4$. યુરિયા ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન એ યુરિયા અને ફોર્માલ્ડિહાઇડનો કો-પોલિમર છે.
$5$. પોલિકાર્બોનેટ એ બિસ્ફેનોલ-$A$ અને ફોસજીનમાંથી બનેલો કો-પોલિમર છે.
$6$. તેથી, પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ સાચો જવાબ છે.
511
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો પોલીમર યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન (addition polymerization) દ્વારા મેળવવામાં આવે છે? $[NH - (CH_2)_5 - CO]_n$
A
ટેફલોન
B
પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ
C
$LDP$
D
$PHBV$

Solution

(A) $1$. આપેલ પોલીમર $[NH - (CH_2)_5 - CO]_n$ એ નાયલોન-$6$ છે, જે કેપ્રોલેક્ટમમાંથી બનતો સંઘનન પોલીમર (condensation polymer) છે.
$2$. ટેફલોન $(CF_2=CF_2)_n$, પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ $(CH_2=CH-CN)_n$, અને $LDP$ (લો ડેન્સિટી પોલીથીન) યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
$3$. પ્રશ્નમાં આપેલા વિકલ્પોમાંથી ટેફલોન, પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ અને $LDP$ ત્રણેય યોગશીલ પોલીમર છે. ટેફલોન એ યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશનનું મુખ્ય ઉદાહરણ છે.
512
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો પોલીમર યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન પદ્ધતિ દ્વારા મેળવવામાં આવતો નથી?
A
$Teflon$
B
$Polyacrylonitrile$
C
$LDP$
D
$PHBV$

Solution

(D) $1$. યોગશીલ પોલીમર એવા મોનોમર અણુઓના વારંવાર જોડાવાથી બને છે જેમાં દ્વિ-બંધ અથવા ત્રિ-બંધ હોય છે, અને આ પ્રક્રિયામાં કોઈ પણ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી.
$2$. $Teflon$, $Polyacrylonitrile$ અને $LDP$ $(Low Density Polyethylene)$ એ બધા યોગશીલ પોલીમર છે.
$3$. $PHBV$ $(Poly \beta-hydroxybutyrate-co-\beta-hydroxyvalerate)$ એ એક જૈવ-વિઘટનીય એલિફેટિક પોલિએસ્ટર છે, જે $3-hydroxybutanoic$ એસિડ અને $3-hydroxypentanoic$ એસિડના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
$4$. તેથી, $PHBV$ એ યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવતો નથી.
513
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
વિસ્કોસ રેયોન મેળવવા માટે કયા પ્રારંભિક પદાર્થનો ઉપયોગ થાય છે?
A
સ્ટાયરીન
B
સેલ્યુલોઝ
C
એક્રિલામાઇડ
D
બિસ્ફેનોલ

Solution

(B) વિસ્કોસ રેયોન એ પુનઃપ્રાપ્ત (regenerated) રેસો છે. તે કુદરતી રીતે મળી આવતા પોલિમરમાંથી મેળવવામાં આવે છે. વિસ્કોસ રેયોનના ઉત્પાદન માટે વપરાતો પ્રારંભિક પદાર્થ શુદ્ધ સેલ્યુલોઝ છે, જે સામાન્ય રીતે લાકડાના માવા (wood pulp) અથવા કપાસના લિન્ટરમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
514
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો આલ્કોહોલ લ્યુકાસ પ્રક્રિયક (Lucas reagent) સાથે સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે અને દ્રાવણને તરત જ ધૂંધળું (turbid) બનાવે છે?
A
$n$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
B
sec-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
C
iso-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
D
tert-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ

Solution

(D) $1$. લ્યુકાસ પ્રક્રિયક એ સાંદ્ર $HCl$ અને નિર્જળ $ZnCl_2$ નું મિશ્રણ છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા $S_N1$ ક્રિયાવિધિને અનુસરે છે, જેમાં પ્રક્રિયાનો વેગ બનતા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$3$. લ્યુકાસ પ્રક્રિયક સાથે આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ છે: $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ$.
$4$. $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ એ તૃતીયક $(3^\circ)$ આલ્કોહોલ છે, જે સ્થિર તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે, જેના પરિણામે ત્વરિત પ્રક્રિયા થાય છે અને દ્રાવણ ધૂંધળું બને છે.
$5$. તેથી, $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે.
515
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચે આપેલા સંયોજનો માટે એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ઉતરતો ક્રમ પસંદ કરો: $(a)$ $Ethanol$ $(b)$ $2-Methylpropan-2-ol$ $(c)$ $Phenol$ $(d)$ $p-Nitrophenol$।
A
$a > b > c > d$
B
$c > d > b > a$
C
$d > c > a > b$
D
$d > b > c > a$

Solution

(C) $1$. એસિડિક પ્રબળતા પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર થયા પછી બનતા સંયુગ્મી બેઇઝ (conjugate base) ની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$2$. $p-Nitrophenol$ $(d)$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે કારણ કે $-NO_2$ સમૂહ $-I$ અને $-M$ અસર દર્શાવે છે, જે ફિનોક્સાઇડ આયનને નોંધપાત્ર રીતે સ્થિર કરે છે.
$3$. $Phenol$ $(c)$ એ આલ્કોહોલ કરતા વધુ એસિડિક છે કારણ કે ફિનોક્સાઇડ આયન સંસ્પંદન (resonance) દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$4$. આલ્કોહોલમાં, $Ethanol$ $(a)$ એ $2-Methylpropan-2-ol$ $(b)$ કરતા વધુ એસિડિક છે કારણ કે $2-Methylpropan-2-ol$ માં ત્રણ મિથાઇલ સમૂહોની ઇલેક્ટ્રોન-દાતા પ્રેરક અસર $(+I)$ આલ્કોક્સાઇડ આયનને $Ethanol$ કરતા વધુ અસ્થિર બનાવે છે.
$5$. આમ, એસિડિક પ્રબળતાનો ઉતરતો ક્રમ $d > c > a > b$ છે।
516
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
નીચેની પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાં નીપજ '$B$' ઓળખો: $2-methylpropan-2-ol \xrightarrow{20\% H_2SO_4, 363 K} A \xrightarrow{H_2O, \Delta, Conc. H_2SO_4} B$
A
$n-Butyl alcohol$
B
$sec-Butyl alcohol$
C
$Iso-butyl alcohol$
D
$tert-Butyl alcohol$

Solution

(D) પગલું $1$: $363 \ K$ તાપમાને $20\% H_2SO_4$ સાથે $2-methylpropan-2-ol$ નું નિર્જલીકરણ $E1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા મુખ્ય નીપજ તરીકે $2-methylprop-1-ene$ $(A)$ આપે છે.
$(CH_3)_3C-OH \xrightarrow{H^+} (CH_3)_3C^+ \xrightarrow{-H^+} CH_2=C(CH_3)_2$ $(A)$.
પગલું $2$: $2-methylprop-1-ene$ $(A)$ નું એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરીને મુખ્ય નીપજ તરીકે $2-methylpropan-2-ol$ $(B)$ આપે છે.
$CH_2=C(CH_3)_2 + H_2O \xrightarrow{H^+} (CH_3)_3C-OH$ $(B)$.
આમ, નીપજ '$B$' એ $tert-Butyl alcohol$ છે.
517
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા અણુનું ઉત્કલનબિંદુ (boiling point) મહત્તમ છે?
A
$CH_3 - CH(OH) - CH_2 - CH_2 - OH$
B
$CH_3 - CH_2 - Br$
C
$CH_3 - CH_2 - CH_2 - Br$
D
$CH_3 - C(CH_3)(Cl) - OH$

Solution

(A) $1$. ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વિય બળો (intermolecular forces) પર આધાર રાખે છે. હાઇડ્રોજન બંધન એ દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આંતરક્રિયા અથવા લંડન ડિસ્પર્ઝન બળોની તુલનામાં ઉત્કલનબિંદુમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
$2$. વિકલ્પ $(A)$ એક ડાયોલ $(CH_3 - CH(OH) - CH_2 - CH_2 - OH)$ છે, જે બે $-OH$ સમૂહોની હાજરીને કારણે વ્યાપક આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન બંધન બનાવી શકે છે.
$3$. વિકલ્પ $(B)$ અને $(C)$ આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે, જે દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આંતરક્રિયા દર્શાવે છે.
$4$. વિકલ્પ $(D)$ એક ક્લોરોહાઇડ્રિન છે, જેમાં માત્ર એક $-OH$ સમૂહ હોય છે અને તે ડાયોલની સરખામણીમાં હાઇડ્રોજન બંધન માટે ઓછું અસરકારક છે.
$5$. તેથી, વિકલ્પ $(A)$ માં રહેલા ડાયોલનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે।
518
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
આણ્વિક સૂત્ર $C_4H_{10}O$ ધરાવતા પ્રાથમિક સમઘટકીય આલ્કોહોલની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) પગલું $1$: આણ્વિક સૂત્ર $C_4H_{10}O$ માટે શક્ય બંધારણો ઓળખો. આ સૂત્ર સંતૃપ્ત આલ્કોહોલ અથવા ઈથરને અનુરૂપ છે. આપણે પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(R-CH_2OH)$ શોધવાના છે.
પગલું $2$: સમઘટકો દોરો:
$(i)$ $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2OH$ (બ્યુટેન$-1-$ઓલ) - આ એક પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે.
(ii) $(CH_3)_2CH-CH_2OH$ ($2$-મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ) - આ એક પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે.
(iii) $CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3$ (બ્યુટેન$-2-$ઓલ) - આ એક દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે.
(iv) $(CH_3)_3C-OH$ ($2$-મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ) - આ એક તૃતીયક આલ્કોહોલ છે.
પગલું $3$: પ્રાથમિક આલ્કોહોલની ગણતરી કરો. અહીં બે છે: બ્યુટેન$-1-$ઓલ અને $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ.
તેથી, પ્રાથમિક સમઘટકીય આલ્કોહોલની સંખ્યા $2$ છે.
519
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
જ્યારે ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ સિવાયના આલ્ડિહાઈડની પ્રક્રિયા ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(RMgX)$ સાથે કરવામાં આવે અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે મળતા આલ્કોહોલને ઓળખો.
A
પ્રાથમિક આલ્કોહોલ
B
દ્વિતીયક આલ્કોહોલ
C
તૃતીયક આલ્કોહોલ
D
કીટોન

Solution

(B) $1$. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(R'MgX)$ સાથે આલ્ડિહાઈડની સામાન્ય પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $RCHO + R'MgX \rightarrow RCH(OMgX)R'$।
$2$. ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી, મધ્યવર્તી સંયોજન દ્વિતીયક આલ્કોહોલ બનાવે છે: $RCH(OMgX)R' + H_2O \rightarrow RCH(OH)R' + Mg(OH)X$।
$3$. ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રાથમિક આલ્કોહોલ બનાવે છે, તેથી અન્ય તમામ આલ્ડિહાઈડ ($RCHO$ જ્યાં $R \neq H$) દ્વિતીયક આલ્કોહોલ આપે છે।
520
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજ $A$ ની રચના શોધો:
$\text{સાયક્લોહેક્સેનકાર્બોક્સિલિક એસિડ} \xrightarrow{LiAlH_4} A$
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) આ પ્રક્રિયા $LiAlH_4$ (લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ) નો ઉપયોગ કરીને કાર્બોક્સિલિક એસિડના રિડક્શનને દર્શાવે છે.
$LiAlH_4$ એક શક્તિશાળી રિડક્શન કર્તા છે જે કાર્બોક્સિલિક એસિડને પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં રિડ્યુસ કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_{11}COOH + 4[H] \xrightarrow{LiAlH_4} C_6H_{11}CH_2OH + H_2O$
અહીં, કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ ગ્રુપ $(-CH_2OH)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી, નીપજ $A$ સાયક્લોહેક્સિલમેથેનોલ છે, જે વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ રચનાને અનુરૂપ છે।
521
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ આપેલા કાર્બનિક સંયોજનો માટે ઉત્કલનબિંદુનો સાચો ઉતરતો ક્રમ છે?
A
$Aldehyde > Ketone > Alcohol > Carboxylic acid$
B
$Carboxylic acid > Alcohol > Ketone > Aldehyde$
C
$Ketone > Aldehyde > Carboxylic acid > Alcohol$
D
$Alcohol > Aldehyde > Ketone > Carboxylic acid$

Solution

(B) $1$. ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વિય બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
$2$. $Carboxylic \ acids$ માં સ્થાયી આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન-બંધિત ડાયમર બનવાને કારણે તેમનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.
$3$. $Alcohols$ માં આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન બંધને કારણે ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું હોય છે, પરંતુ તે $carboxylic \ acids$ માં બનતા ડાયમર કરતા નબળું હોય છે.
$4$. $Aldehydes$ અને $Ketones$ માં દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ હોય છે, જે હાઇડ્રોજન બંધ કરતા નબળું હોય છે.
$5$. $Aldehydes$ અને $Ketones$ ની સરખામણીમાં, ઊંચા દ્વિધ્રુવ આઘૂર્ણને કારણે $Ketones$ નું ઉત્કલનબિંદુ સામાન્ય રીતે વધારે હોય છે.
$6$. આમ, સાચો ઉતરતો ક્રમ છે: $Carboxylic \ acid > Alcohol > Ketone > Aldehyde$।
522
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કોનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે?
A
$n$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
B
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
C
$sec$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
D
$tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ

Solution

(D) $1$. આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન અને અણુના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.
$2$. જેમ આલ્કાઇલ શૃંખલામાં શાખાઓ (branching) વધે છે, તેમ અણુનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે, જે વાન ડર વાલ્સ બળોના મૂલ્યમાં ઘટાડો કરે છે.
$3$. આપેલા સમઘટકોમાં, $n$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ સીધી શૃંખલા ધરાવે છે (મહત્તમ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ), જ્યારે $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ વધુ શાખિત છે (ન્યૂનતમ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ).
$4$. તેથી, $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલમાં સૌથી નબળા આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે અને તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું હોય છે.
523
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$C_4H_9OH$ ના નીચેનામાંથી કયા સમઘટક (isomer) નું ઉત્કલનબિંદુ (boiling point) સૌથી ઓછું છે?
A
$n$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
B
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
C
$sec$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
D
$tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ

Solution

(D) $1$. આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ અણુના પૃષ્ઠભૂમિ ક્ષેત્રફળ અને આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન પર આધાર રાખે છે.
$2$. જેમ આલ્કાઇલ શૃંખલામાં શાખાઓ (branching) વધે છે, તેમ અણુનું પૃષ્ઠભૂમિ ક્ષેત્રફળ ઘટે છે, જે વાન ડર વાલ્સ બળોની તીવ્રતા ઘટાડે છે.
$3$. આપેલા સમઘટકોમાં, $n$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ સીધી શૃંખલા ધરાવે છે, જ્યારે $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ વધુ શાખિત છે.
$4$. મહત્તમ શાખાઓને કારણે, $tert$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલનું પૃષ્ઠભૂમિ ક્ષેત્રફળ સૌથી ઓછું હોય છે અને આંતરઆણ્વીય બળો સૌથી નબળા હોય છે, જેના પરિણામે તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું હોય છે.
524
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જ્યારે ઇથાઇલ મિથાઇલ કીટોનની પ્રક્રિયા $CH_3MgBr$ સાથે કરવામાં આવે અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે મળતા સંયોજનને ઓળખો.
A
$(CH_3)_3C - OH$
B
$C_2H_5 - C(CH_3)_2 - OH$
C
$(C_2H_5)_3C - OH$
D
$CH_3 - C(C_2H_5)_2 - OH$

Solution

(B) પગલું $1$: ઇથાઇલ મિથાઇલ કીટોન $CH_3-CO-C_2H_5$ છે.
પગલું $2$: ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $CH_3MgBr$ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે, જેમાં $CH_3^-$ કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
પગલું $3$: પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CH_3-CO-C_2H_5 + CH_3MgBr \rightarrow CH_3-C(OMgBr)(CH_3)-C_2H_5$.
પગલું $4$: જળવિભાજન પર, મધ્યવર્તી સંયોજન $CH_3-C(OH)(CH_3)-C_2H_5$ બનાવે છે, જે $2-\text{મિથાઇલબ્યુટેન}-2-\text{ઓલ}$ અથવા $C_2H_5-C(CH_3)_2-OH$ છે.
525
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા હાઇડ્રોક્સી સંયોજનના એક અણુમાં માત્ર એક જ $-OH$ સમૂહ હોય છે?
A
ક્રોટોનિલ આલ્કોહોલ
B
ઇથિલીન ગ્લાયકોલ
C
પાયરોગેલૉલ
D
હાઇડ્રોક્વિનોન

Solution

(A) $1$. ક્રોટોનિલ આલ્કોહોલ $CH_3-CH=CH-CH_2OH$ છે, જેમાં માત્ર એક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$2$. ઇથિલીન ગ્લાયકોલ $HO-CH_2-CH_2-OH$ છે, જેમાં બે $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$3$. પાયરોગેલૉલ $1,2,3-\text{ટ્રાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝિન}$ છે, જેમાં ત્રણ $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$4$. હાઇડ્રોક્વિનોન $1,4-\text{ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝિન}$ છે, જેમાં બે $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$5$. તેથી, માત્ર ક્રોટોનિલ આલ્કોહોલમાં એક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
526
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
કાર્બોક્સિલિક એસિડનું પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં રૂપાંતર કરવા માટે નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયક જોડીનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$LiAlH_4 / H_3O^+$
B
$H_2 / Ni - \text{heat}$
C
$B_2H_6 / H_2O_2, OH^-$
D
$H_2 / Pd$

Solution

(A) પગલું $1$: કાર્બોક્સિલિક એસિડ ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન ($H_2/Ni$ અથવા $H_2/Pd$) દ્વારા રિડક્શન સામે પ્રતિરોધક હોય છે કારણ કે કાર્બોક્સિલ સમૂહમાં $C=O$ બંધ એલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન કરતા ઓછો સક્રિય હોય છે.
પગલું $2$: $LiAlH_4$ (લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ) એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે જે કાર્બોક્સિલિક એસિડનું પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરવા માટે સક્ષમ છે.
પગલું $3$: પ્રક્રિયા આ મુજબ થાય છે: $RCOOH \xrightarrow{LiAlH_4 / H_3O^+} RCH_2OH$।
પગલું $4$: તેથી, આ રૂપાંતરણ માટે $LiAlH_4$ યોગ્ય પ્રક્રિયક છે।
527
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા આલ્કોહોલમાં હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ, એરોમેટિક વલયની પાર્શ્વ શૃંખલા (side chain) પર આવેલો હોય છે?
A
એલાઈલિક આલ્કોહોલ
B
વિનાઈલિક આલ્કોહોલ
C
એરોમેટિક આલ્કોહોલ
D
એલિફેટિક આલ્કોહોલ

Solution

(C) $1$. એરોમેટિક આલ્કોહોલમાં, હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ એરોમેટિક વલયની પાર્શ્વ શૃંખલાના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$2$. તેનું એક ઉદાહરણ બેન્ઝિલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$ છે, જેમાં $-OH$ સમૂહ પાર્શ્વ શૃંખલાના કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે, સીધા બેન્ઝીન વલય સાથે નહીં.
$3$. ફિનોલમાં $-OH$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ હોય છે, જ્યારે એરોમેટિક આલ્કોહોલમાં તે પાર્શ્વ શૃંખલા પર હોય છે.
$4$. તેથી, સાચું વર્ગીકરણ એરોમેટિક આલ્કોહોલ છે.
528
ChemistryEasyMHT CET · 2026
529
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$A$) પ્રોટીનમાં હાજર $\alpha$-એમિનો એસિડ $L$-એમિનો એસિડ હોય છે.
$B$) એમિનો એસિડમાં $-NH_2$ અને $-COOH$ બંને સમૂહો હોય છે.
$C$) એમિનો એસિડમાં એમિનો સમૂહ અને કાર્બોક્સિલિક સમૂહની સંખ્યા હંમેશા સમાન હોય છે.
$D$) ટાયરોસિન (Tyrosine) સૌપ્રથમ ચીઝમાંથી મેળવવામાં આવ્યું હતું.
નીચે આપેલા સાચા વિકલ્પો પસંદ કરો:
A
$A$ અને $B$
B
$A$, $B$ અને $D$
C
$B$ અને $C$
D
$A$, $B$ અને $C$

Solution

(B) પગલું $1$: વિધાન $A$ સાચું છે. પ્રોટીનમાં કુદરતી રીતે જોવા મળતા $\alpha$-એમિનો એસિડ $L$-વિન્યાસ ધરાવે છે.
પગલું $2$: વિધાન $B$ સાચું છે. વ્યાખ્યા મુજબ, એમિનો એસિડમાં ઓછામાં ઓછો એક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ હોય છે.
પગલું $3$: વિધાન $C$ ખોટું છે. એમિનો એસિડ એસિડિક ($-NH_2$ કરતા વધુ $-COOH$, દા.ત., એસ્પાર્ટિક એસિડ) અથવા બેઝિક ($-COOH$ કરતા વધુ $-NH_2$, દા.ત., લાયસિન) હોઈ શકે છે.
પગલું $4$: વિધાન $D$ સાચું છે. 'ટાયરોસિન' નામ ગ્રીક શબ્દ 'tyros' પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેનો અર્થ ચીઝ થાય છે, કારણ કે તે સૌપ્રથમ ચીઝના કેસીનમાંથી અલગ કરવામાં આવ્યું હતું.
પગલું $5$: તેથી, વિધાન $A$, $B$ અને $D$ સાચા છે.
530
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો અણુ ઝ્વિટર આયન (Zwitter ion) બનાવવા માટે સક્ષમ છે?
A
$NH_2CH_2COOH$
B
$CH_3CH_2NH_2$
C
$C_2Cl_3NO_2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $1$. ઝ્વિટર આયન એવો અણુ છે જેમાં ધન અને ઋણ બંને વીજભાર હોય છે, જે તેને એકંદરે વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ બનાવે છે.
$2$. એમિનો એસિડ, જેમાં એસિડિક કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ $(-COOH)$ અને બેઝિક એમિનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ બંને હોય છે, તે આંતરિક પ્રોટોન સ્થાનાંતરણ કરવા માટે સક્ષમ હોય છે.
$3$. $NH_2CH_2COOH$ (ગ્લાયસીન) માં, $-COOH$ ગ્રુપમાંથી પ્રોટોન $-NH_2$ ગ્રુપમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે, જેનાથી $^+NH_3CH_2COO^-$ બને છે, જે એક ઝ્વિટર આયન છે.
$4$. $CH_3CH_2NH_2$ એ એક સાદું એમાઈન છે અને $C_2Cl_3NO_2$ માં ઝ્વિટર આયન બનાવવા માટે જરૂરી એસિડિક અને બેઝિક ક્રિયાશીલ સમૂહો હોતા નથી.
531
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા એમિનો એસિડમાં કાયરલ કાર્બન હોતો નથી?
A
વેલિન
B
એલેનાઈન
C
ગ્લાયસીન
D
આઈસોલ્યુસીન

Solution

(C) $1$. કાયરલ કાર્બન એ કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$2$. એમિનો એસિડનું સામાન્ય બંધારણ $R-CH(NH_2)-COOH$ છે.
$3$. $Glycine$ માટે, સાઇડ ચેઇન $R$ એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(-H)$ છે.
$4$. આમ, $Glycine$ નું બંધારણ $H-CH(NH_2)-COOH$ છે, જેનો અર્થ છે કે મધ્યવર્તી કાર્બન બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
$5$. કારણ કે તેના મધ્યવર્તી કાર્બન સાથે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો જોડાયેલા નથી, તેથી $Glycine$ અકાયરલ (achiral) છે.
532
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા એમિનો એસિડની રચના અજોડ છે કે જેથી તેની સાઇડ ચેઇન એમિનો એસિડના બેકબોન સાથે બે બિંદુઓ પર જોડાય છે?
A
હિસ્ટિડિન
B
પ્રોલીન
C
ટ્રિપ્ટોફેન
D
ટાયરોસિન

Solution

(B) પગલું $1$: એમિનો એસિડની રચનાનું વિશ્લેષણ કરો. મોટાભાગના એમિનો એસિડમાં $\alpha$-કાર્બન સાથે જોડાયેલ પ્રાથમિક એમાઇન જૂથ $(-NH_2)$ હોય છે.
પગલું $2$: $Proline$ ની રચના ઓળખો. $Proline$ એક ચક્રીય એમિનો એસિડ છે જ્યાં સાઇડ ચેઇન (alkyl જૂથ) $\alpha$-કાર્બન અને એમિનો જૂથના નાઇટ્રોજન પરમાણુ બંને સાથે જોડાયેલ હોય છે.
પગલું $3$: આ એક પાંચ-સભ્યવાળી પાયરોલિડિન રિંગ બનાવે છે, જે અસરકારક રીતે સાઇડ ચેઇનને બેકબોન સાથે બે બિંદુઓ ($\alpha$-કાર્બન અને નાઇટ્રોજન પરમાણુ) પર જોડે છે.
પગલું $4$: તેથી, $Proline$ એ વર્ણવેલ અજોડ એમિનો એસિડ છે.
533
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો એમિનો એસિડ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે?
A
ફિનાઇલએલેનાઇન
B
ટાયરોસિન
C
ગ્લુટામાઇન
D
એલેનાઇન

Solution

(A) આવશ્યક એમિનો એસિડ તે છે જે માનવ શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત કરી શકાતા નથી અને તેને આહાર દ્વારા મેળવવા પડે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Phenylalanine$ એ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે. $Tyrosine$, $Glutamine$, અને $Alanine$ બિન-આવશ્યક એમિનો એસિડ છે કારણ કે તે શરીર દ્વારા સંશ્લેષિત થઈ શકે છે.
534
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો ઉત્સેચક $sucrose$ માં ગ્લાયકોસિડિક બંધ તોડે છે?
A
$Amylose$
B
$Trypsin$
C
$Invertase$
D
$Maltase$

Solution

(C) $1$. $Sucrose$ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $glucose$ અને $fructose$ એકમોનું બનેલું છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$2$. $Invertase$ ઉત્સેચક (જેને $sucrase$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ખાસ કરીને $sucrose$ માં ગ્લાયકોસિડિક બંધના જળવિભાજનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે જેથી $glucose$ અને $fructose$ મળે છે.
$3$. $Amylose$ એ એક પોલિસેકેરાઇડ છે, $Trypsin$ એક પ્રોટીએઝ છે, અને $Maltase$ એ $maltose$ પર કાર્ય કરે છે.
$4$. તેથી, સાચો ઉત્સેચક $Invertase$ છે.
535
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
લેક્ટોઝમાં રહેલા ગ્લાયકોસિડિક બંધ (linkage) ને ઓળખો.
A
$\alpha - 1, 4$
B
$\beta - 1, 4$
C
$\alpha - 1, 6$
D
$\beta - 2, 6$

Solution

(B) લેક્ટોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $D-(+)$-ગેલેક્ટોઝના એક અણુ અને $D-(+)$-ગ્લુકોઝના એક અણુનો બનેલો છે.
આ બંને મોનોસેકેરાઇડ એકમો $\beta - 1, 4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે ગેલેક્ટોઝ એકમનો $C-1$ એ ગ્લુકોઝ એકમના $C-4$ સાથે $\beta$-વિન્યાસમાં એક ઓક્સિજન પરમાણુ દ્વારા જોડાયેલ છે.
536
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
માલ્ટોઝમાં કયા પ્રકારનો ગ્લાયકોસિડિક બંધ હાજર હોય છે?
A
$\beta - 1, 4$
B
$\alpha - 1, 4$
C
$\alpha - 1, 6$
D
$\beta - 2, 4$

Solution

(B) માલ્ટોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $\alpha - D - \text{ગ્લુકોઝ}$ ના બે અણુઓના સંઘનનથી બને છે.
ગ્લાયકોસિડિક બંધ એક ગ્લુકોઝ એકમના $C1$ અને બીજા ગ્લુકોઝ એકમના $C4$ વચ્ચે રચાય છે.
બંને ગ્લુકોઝ એકમો $\alpha$ વિન્યાસમાં હોવાથી, આ બંધ $\alpha - 1, 4 - \text{ગ્લાયકોસિડિક બંધ}$ છે.
537
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
ગ્લુકોઝની એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા શેની પુષ્ટિ કરે છે?
A
ગ્લુકોઝની સીધી શૃંખલા બંધારણની
B
કાર્બોનિલ સમૂહની હાજરીની
C
કીટો સમૂહની હાજરીની
D
પાંચ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહોની હાજરીની

Solution

(D) $1$. ગ્લુકોઝ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લુકોઝ પેન્ટાએસીટેટ બનાવે છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા સૂચવે છે કે ગ્લુકોઝના અણુમાં $5$ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો હાજર છે.
$3$. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 5(CH_3CO)_2O \rightarrow C_6H_7O(OCOCH_3)_5 + 5CH_3COOH$।
538
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
ગ્લુકોઝની હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા નીચેનામાંથી શેની પુષ્ટિ થાય છે?
A
છ કાર્બન પરમાણુઓની સીધી શૃંખલા
B
કાર્બોનિલ સમૂહની હાજરી
C
પ્રાથમિક આલ્કોહોલિક સમૂહની હાજરી
D
દ્વિતીયક આલ્કોહોલિક સમૂહની હાજરી

Solution

(B) ગ્લુકોઝ હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સાઇમ બનાવે છે. ઓક્સાઇમનું નિર્માણ ગ્લુકોઝના અણુમાં કાર્બોનિલ સમૂહ (આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન) ની હાજરી સૂચવે છે.
પ્રક્રિયા: $CHO(CHOH)_4CH_2OH + NH_2OH \rightarrow CH=NOH(CHOH)_4CH_2OH + H_2O$.
539
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
જ્યારે $D-(+)-glucose$ ની પ્રક્રિયા બ્રોમીન જળ ($Br_2$ જળ) સાથે કરવામાં આવે ત્યારે બનતી નીપજ ઓળખો.
A
સેકેરિક એસિડ
B
સાયનોહાઈડ્રિન
C
ગ્લુકોનિક એસિડ
D
ન્યુક્લિક એસિડ

Solution

(C) પગલું $1$: બ્રોમીન જળ ($Br_2$ જળ) એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
પગલું $2$: તે ખાસ કરીને $glucose$ ના આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ નું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
પગલું $3$: પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $CHO(CHOH)_4CH_2OH + [O] \xrightarrow{Br_2/H_2O} COOH(CHOH)_4CH_2OH$।
પગલું $4$: મળતી નીપજ $Gluconic \ acid$ (ગ્લુકોનિક એસિડ) છે.
540
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$Maltose$ એ કેવા પ્રકારનું $saccharide$ છે?
A
Polysaccharide
B
Disaccharide
C
Trisaccharide
D
Monosaccharide

Solution

(B) $Maltose$ એ $D-glucose$ ના બે અણુઓના સંઘનનથી બનતો કાર્બોહાઇડ્રેટ છે. જળવિભાજન પર તે મોનોસેકેરાઇડના બે અણુઓ આપે છે, તેથી તેને $disaccharide$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
541
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$1$ થી $6$ સુધી ક્રમાંકિત ગ્લુકોઝનો કયો કાર્બન પરમાણુ $-CHO$ સમૂહ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હેમીએસીટલ બંધારણ બનાવે છે?
A
$C-2$
B
$C-3$
C
$C-4$
D
$C-5$

Solution

(D) $1$. ગ્લુકોઝના ખુલ્લી શૃંખલાવાળા બંધારણમાં, આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $C-1$ પર હોય છે.
$2$. $C-5$ પર રહેલો હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ કાર્બોનિલ કાર્બન $(C-1)$ પર હુમલો કરે છે, જેનાથી છ-સભ્યોવાળી સ્થાયી પાયરાનોઝ રીંગ બને છે.
$3$. $C-1$ પરના આલ્ડિહાઈડ સમૂહ અને $C-5$ પરના હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ વચ્ચેની આ આંતર-આણ્વીય પ્રક્રિયાને કારણે હેમીએસીટલ બંધારણ રચાય છે.
$4$. તેથી, $C-5$ કાર્બન પરમાણુ રીંગ બંધ કરવામાં ભાગ લે છે.
542
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા સ્ટાર્ચ બનાવે છે?
A
$\alpha-D-glucose$
B
$\beta-D-glucose$
C
$\alpha-L-glucose$
D
$\beta-L-glucose$

Solution

(A) પગલું $1$: સ્ટાર્ચ એ એક પોલીસેકેરાઈડ છે જે ગ્લુકોઝના એકમોથી બનેલું છે.
પગલું $2$: સ્ટાર્ચ બે ઘટકો ધરાવે છે, એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન, જે બંને $\alpha-D-glucose$ ના પોલીમર છે.
પગલું $3$: આ એકમો $\alpha-glycosidic$ બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
પગલું $4$: તેથી, સ્ટાર્ચનો મોનોમર એકમ $\alpha-D-glucose$ છે.
543
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં અક્ષર '$D$' શું સૂચવે છે?
A
ડેક્સટ્રોરોટેટરી (dextrorotatory)
B
વિન્યાસ (configuration)
C
ડાયમેગ્નેટિક પ્રકૃતિ (diamagnetic nature)
D
સંશ્લેષણની પદ્ધતિ (mode of synthesis)

Solution

(B) કાર્બોહાઇડ્રેટ્સના નામકરણમાં, '$D$' અથવા '$L$' ઉપસર્ગનો ઉપયોગ કાર્બોનિલ સમૂહથી સૌથી દૂર રહેલા કાયરલ કાર્બન પરમાણુના વિન્યાસને દર્શાવવા માટે થાય છે. તે ગ્લિસરાલ્ડિહાઈડના વિન્યાસ પર આધારિત છે. તેથી, '$D$' એ અણુના વિન્યાસને સૂચવે છે.
544
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
રાઈબોઝનો કયો કાર્બન પરમાણુ ($1'$ થી $5'$ સુધી ક્રમાંકિત) ડીઓક્સીરાઈબોઝ બનાવવા માટે ઓક્સિજન ધરાવતો નથી ?
A
$5'$
B
$3'$
C
$2'$
D
$1'$

Solution

(C) $1$. રાઈબોઝ એ $C_5H_{10}O_5$ સૂત્ર ધરાવતી પેન્ટોઝ શર્કરા છે, જેમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$2$. ડીઓક્સીરાઈબોઝ એ રાઈબોઝનું વ્યુત્પન્ન છે જેનું સૂત્ર $C_5H_{10}O_4$ છે.
$3$. 'ડીઓક્સી' પૂર્વગ એક ઓક્સિજન પરમાણુ દૂર થવાને સૂચવે છે.
$4$. ડીઓક્સીરાઈબોઝમાં, રાઈબોઝ શર્કરાના $2'$ સ્થાન પર રહેલા હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહને હાઈડ્રોજન પરમાણુ દ્વારા બદલવામાં આવે છે, જેનો અર્થ છે કે $2'$ કાર્બન પર ઓક્સિજન પરમાણુ ગેરહાજર છે.
$5$. તેથી, $2'$ કાર્બન પરમાણુમાં ઓક્સિજન પરમાણુનો અભાવ હોય છે.
545
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$Darth$ અને $Frost$ દ્વારા વિકસિત ગ્રીન ટેકનોલોજીમાં એડિપિક એસિડને એન્ઝાઇમેટિકલી તૈયાર કરવા માટે નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનો ઉપયોગ થાય છે?
A
સુક્રોઝ
B
ગ્લુકોઝ
C
લેક્ટોઝ
D
માલ્ટોઝ

Solution

(B) પગલું $1$: $Darth$ અને $Frost$ એ પુનઃપ્રાપ્ય સંસાધનોમાંથી એડિપિક એસિડનું સંશ્લેષણ કરવા માટે એક ગ્રીન કેમિકલ પ્રક્રિયા વિકસાવી.
પગલું $2$: આ પ્રક્રિયા જિનેટિકલી એન્જિનિયર્ડ $Escherichia \ coli$ નો ઉપયોગ કરીને $D-glucose$ નું મ્યુકોનિક એસિડમાં બાયોકેટાલિટિક રૂપાંતરણ કરે છે.
પગલું $3$: પરિણામી મ્યુકોનિક એસિડને ત્યારબાદ એડિપિક એસિડ બનાવવા માટે હાઇડ્રોજનેટેડ કરવામાં આવે છે.
પગલું $4$: તેથી, ઉપયોગમાં લેવાતી શરૂઆતની સામગ્રી ગ્લુકોઝ છે.
546
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જ્યારે સુક્રોઝના એક ગ્રામ મોલનું જળવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે મળતા નીપજોનું કુલ દળ કેટલું હોય છે ($\text{ g}$ માં)?
A
$180$
B
$342$
C
$170$
D
$360$

Solution

(D) સુક્રોઝની જળવિભાજન પ્રક્રિયા છે: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 (\text{ગ્લુકોઝ}) + C_6H_{12}O_6 (\text{ફ્રુક્ટોઝ})$।
સુક્રોઝનો એક મોલ $(342 \text{ g})$ પાણીના એક મોલ $(18 \text{ g})$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લુકોઝનો એક મોલ $(180 \text{ g})$ અને ફ્રુક્ટોઝનો એક મોલ $(180 \text{ g})$ બનાવે છે.
નીપજોનું કુલ દળ = ગ્લુકોઝનું દળ + ફ્રુક્ટોઝનું દળ = $180 \text{ g} + 180 \text{ g} = 360 \text{ g}$।
547
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કઈ શર્કરા એલ્ડોહેક્સોઝ (aldohexose) છે?
A
રાઈબોઝ (Ribose)
B
ફ્રુક્ટોઝ (Fructose)
C
લેક્ટોઝ (Lactose)
D
ગ્લુકોઝ (Glucose)

Solution

(D) $1$. એલ્ડોહેક્સોઝ એ મોનોસેકેરાઈડ છે જેમાં છ કાર્બન પરમાણુ અને એક એલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
$2$. $Ribose$ એ એલ્ડોપેન્ટોઝ ($5$ કાર્બન) છે.
$3$. $Fructose$ એ કીટોહેક્સોઝ (કીટોન સમૂહ સાથે $6$ કાર્બન) છે.
$4$. $Lactose$ એ ડાયસેકેરાઈડ છે.
$5$. $Glucose$ $(C_6H_{12}O_6)$ માં છ કાર્બન પરમાણુ અને એક એલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે, તેથી તે એક એલ્ડોહેક્સોઝ છે.
548
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનને ઓલિગોસેકેરાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
રાઇબોઝ
B
સુક્રોઝ
C
ફ્રુક્ટોઝ
D
ગ્લુકોઝ

Solution

(B) $1$. કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું વર્ગીકરણ જળવિભાજન પર મળતા શર્કરાના એકમોની સંખ્યાના આધારે કરવામાં આવે છે.
$2$. મોનોસેકેરાઇડ્સ જેવા કે $Ribose$, $Fructose$ અને $Glucose$ નું વધુ સરળ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં જળવિભાજન થઈ શકતું નથી.
$3$. ઓલિગોસેકેરાઇડ્સ એવા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ છે જે જળવિભાજન પર $2$ થી $10$ મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે.
$4$. $Sucrose$ એ ડાયસેકેરાઇડ (ઓલિગોસેકેરાઇડનો એક પ્રકાર) છે જે જળવિભાજન પર $Glucose$ નો એક અણુ અને $Fructose$ નો એક અણુ આપે છે $(C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 + C_6H_{12}O_6)$.
549
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કાર્બોહાઇડ્રેટ્સની કઈ જોડીમાં બંનેમાં ઘટક તરીકે $galactose$ રહેલું છે?
A
$Sucrose$ અને $maltose$
B
$Maltose$ અને $lactose$
C
$Lactose$ અને $Raffinose$
D
$Sucrose$ અને $lactose$

Solution

(C) $1$. $Sucrose$ એ $glucose$ અને $fructose$ થી બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
$2$. $Maltose$ એ $glucose$ ના બે એકમોથી બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
$3$. $Lactose$ એ $glucose$ અને $galactose$ થી બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
$4$. $Raffinose$ એ $galactose$, $glucose$ અને $fructose$ થી બનેલો ટ્રાયસેકેરાઇડ છે.
$5$. $lactose$ અને $raffinose$ બંનેમાં $galactose$ ઘટક તરીકે હોવાથી, સાચી જોડી $Lactose$ અને $Raffinose$ છે.
550
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા પોલિમરને $Dacron$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે?
A
$Teflon$
B
$PVC$
C
$Bakelite$
D
$Terylene$

Solution

(D) $Terylene$ એ એક પોલિએસ્ટર ફાઇબર છે જે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. તેને $Dacron$ અથવા $Mylar$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in MHT CET 2026?

There are 806 Chemistry questions from the MHT CET 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are MHT CET 2026 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice MHT CET 2026 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick MHT CET 2026 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.