MHT CET 2026 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

949 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ1–100 of 949 questions

Page 1 of 13 · Gujarati

1
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
જો $\sin x \cos x = \frac{1}{4}$ હોય, તો તેનો વ્યાપક ઉકેલ શું છે?
A
$\frac{n\pi}{2} + (-1)^n \frac{\pi}{12}$
B
$\frac{n\pi}{2} + \frac{\pi}{4}$
C
$n\pi \pm \frac{\pi}{6}$
D
$\frac{n\pi}{2} + (-1)^n \frac{\pi}{6}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $\sin x \cos x = \frac{1}{4}$ છે.
$\sin(2x) = 2 \sin x \cos x$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરવા માટે બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$2 \sin x \cos x = 2 \times \frac{1}{4}$
$\sin(2x) = \frac{1}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{2}$ થાય છે.
$\sin \theta = \sin \alpha$ માટેનો વ્યાપક ઉકેલ $\theta = n\pi + (-1)^n \alpha$ છે.
અહીં, $\theta = 2x$ અને $\alpha = \frac{\pi}{6}$ છે.
તેથી, $2x = n\pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$.
$2$ વડે ભાગતા, આપણને મળે છે:
$x = \frac{n\pi}{2} + (-1)^n \frac{\pi}{12}$.
2
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
જો $A = \{1, 2, 3, 4, 5\}$ હોય, તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય નથી?
A
$\exists x \in A$, જેથી $x + 4 \leq 9$
B
$\exists x \in A$, જેથી $12 - x = 7$
C
$\forall x \in A, x + 3 \geq 4$
D
$\exists x \in A$, જેથી $x + 2 < 3$

Solution

(D) પગલું $1$: વિકલ્પ $(A)$ ચકાસો: $\exists x \in A$ જેથી $x + 4 \leq 9$। જો $x = 1$ લઈએ, તો $1 + 4 = 5 \leq 9$, જે સત્ય છે.
પગલું $2$: વિકલ્પ $(B)$ ચકાસો: $\exists x \in A$ જેથી $12 - x = 7$। આનો અર્થ છે કે $x = 12 - 7 = 5$। કારણ કે $5 \in A$ છે, આ સત્ય છે.
પગલું $3$: વિકલ્પ $(C)$ ચકાસો: $\forall x \in A, x + 3 \geq 4$। $x = 1$ માટે, $1 + 3 = 4 \geq 4$। $x = 5$ માટે, $5 + 3 = 8 \geq 4$। આ તમામ $x \in A$ માટે સત્ય છે.
પગલું $4$: વિકલ્પ $(D)$ ચકાસો: $\exists x \in A$ જેથી $x + 2 < 3$। આનો અર્થ છે કે $x < 1$। કારણ કે $A$ માં સૌથી નાનો ઘટક $1$ છે, તેથી એવો કોઈ $x \in A$ નથી જેના માટે $x < 1$ હોય. તેથી, આ વિધાન અસત્ય છે.
3
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા વિધાનનું સત્ય મૂલ્ય '$T$' છે?
A
$\sin(x)$ એ યુગ્મ વિધેય છે.
B
દરેક ચોરસ શ્રેણિક અસામાન્ય (non-singular) હોય છે.
C
સંકર સંખ્યા અને તેના અનુબદ્ધનો ગુણાકાર શુદ્ધ કાલ્પનિક હોય છે.
D
કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યાનો વર્ગ ઋણેતર (non-negative) હોય છે.

Solution

(D) પગલું $1$: વિકલ્પ $(A)$ નું વિશ્લેષણ કરો. $\sin(-x) = -\sin(x)$, તેથી $\sin(x)$ એ અયુગ્મ વિધેય છે. સત્ય મૂલ્ય '$F$' છે.
પગલું $2$: વિકલ્પ $(B)$ નું વિશ્લેષણ કરો. ચોરસ શ્રેણિક ત્યારે જ અસામાન્ય હોય જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય ન હોય. ઉદાહરણ તરીકે, શૂન્ય શ્રેણિક સામાન્ય (singular) હોય છે. સત્ય મૂલ્ય '$F$' છે.
પગલું $3$: વિકલ્પ $(C)$ નું વિશ્લેષણ કરો. ધારો કે $z = a + bi$. તો $z \cdot \bar{z} = (a + bi)(a - bi) = a^2 + b^2$, જે એક વાસ્તવિક સંખ્યા છે. સત્ય મૂલ્ય '$F$' છે.
પગલું $4$: વિકલ્પ $(D)$ નું વિશ્લેષણ કરો. કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ માટે, $x^2 \ge 0$ થાય છે. આ હંમેશા સત્ય છે. સત્ય મૂલ્ય '$T$' છે.
4
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $x, y, z$ એ કાટકોણ ત્રિકોણની બાજુઓ હોય, જ્યાં $z$ એ કર્ણ (સૌથી મોટી બાજુ) હોય, તો $\frac{1}{\log_{x+z} y} + \frac{1}{\log_{z-x} y}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x, y, z$ એ કાટકોણ ત્રિકોણની બાજુઓ છે અને $z$ કર્ણ છે, પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ $x^2 + y^2 = z^2$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $y^2 = z^2 - x^2$, જેને $y^2 = (z-x)(z+x)$ તરીકે લખી શકાય.
બંને બાજુ આધાર $y$ પર લઘુગણક લેતા: $\log_y(y^2) = \log_y((z-x)(z+x))$.
$2 = \log_y(z-x) + \log_y(z+x)$.
આધાર પરિવર્તન સૂત્ર $\log_a b = \frac{1}{\log_b a}$ નો ઉપયોગ કરતા, $\frac{1}{\log_{z-x} y} = \log_y(z-x)$ અને $\frac{1}{\log_{z+x} y} = \log_y(z+x)$ મળે.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા: $\frac{1}{\log_{x+z} y} + \frac{1}{\log_{z-x} y} = \log_y(z+x) + \log_y(z-x) = \log_y((z+x)(z-x)) = \log_y(y^2) = 2$.
5
MathematicsAdvancedMCQMHT CET · 2026
દ્વિઘાત બહુપદી $p(x)$ ના બીજ $1$ અને $\alpha$ છે, જ્યારે દ્વિઘાત બહુપદી $q(x)$ ના બીજ $1$ અને $\beta$ છે. ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $r(x) = p(x) + q(x)$ ના બીજ છે. તો $\lim_{x \to \infty} [\sqrt{p(x)} - \sqrt{q(x)}] = $
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$1/2$

Solution

(A) ધારો કે $p(x) = a(x-1)(x-\alpha)$ અને $q(x) = b(x-1)(x-\beta)$ છે.
$r(x) = p(x) + q(x) = (a+b)x^2 - (a(1+\alpha) + b(1+\beta))x + (a\alpha + b\beta)$ છે.
$\alpha$ અને $\beta$ એ $r(x)$ ના બીજ હોવાથી, બીજનો સરવાળો $\alpha + \beta = \frac{a(1+\alpha) + b(1+\beta)}{a+b}$ થાય.
આને ઉકેલતા $a\alpha + b\beta = a+b$ મળે છે.
તેથી $r(x) = (a+b)(x-1)^2$ મળે છે.
લક્ષના અસ્તિત્વ માટે $a=b$ હોવું જોઈએ. જો $a=b=k$ હોય, તો $\alpha+\beta = 2$ મળે છે.
$\sqrt{p(x)} - \sqrt{q(x)} = \sqrt{k(x-1)} \frac{\beta-\alpha}{\sqrt{x-\alpha} + \sqrt{x-\beta}}$ થાય.
જેમ $x \to \infty$, આ પદ $\frac{\sqrt{k}(\beta-\alpha)}{2} \sqrt{x}$ તરીકે વર્તે છે, જે ફક્ત $\beta-\alpha = 0$ હોય ત્યારે જ સંપાત થાય છે. તેથી લક્ષ $0$ છે.
6
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\tan A$ અને $\tan B$ એ સમીકરણ $5x^2 - 4x + 1 = 0$ ના બીજ હોય, તો $A + B$ નું મૂલ્ય શું છે...
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $5x^2 - 4x + 1 = 0$ છે.
ધારો કે બીજ $\tan A$ અને $\tan B$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના ગુણધર્મો મુજબ, બીજનો સરવાળો $\tan A + \tan B = -(\frac{-4}{5}) = \frac{4}{5}$ થાય.
બીજનો ગુણાકાર $\tan A \tan B = \frac{1}{5}$ થાય.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા.
કિંમતો મૂકતા: $\tan(A + B) = \frac{4/5}{1 - 1/5} = \frac{4/5}{4/5} = 1$ મળે.
તેથી $\tan(A + B) = 1$ હોવાથી, $A + B = \tan^{-1}(1) = \frac{\pi}{4}$ થાય.
7
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સમીકરણ $x^2 + 2x + 4 = 0$ ના બીજો વચ્ચેનો તફાવત ... છે (જ્યાં $i = \sqrt{-1}$)
A
$2\sqrt{3}$
B
$3\sqrt{2}$
C
$2i\sqrt{3}$
D
$i\sqrt{3}$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ માટે, બીજો $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં, $a = 1, b = 2, c = 4$ છે.
બીજો $x = \frac{-2 \pm \sqrt{2^2 - 4(1)(4)}}{2(1)} = \frac{-2 \pm \sqrt{4 - 16}}{2} = \frac{-2 \pm \sqrt{-12}}{2}$ છે.
કારણ કે $\sqrt{-12} = \sqrt{12} \cdot i = 2\sqrt{3}i$, તેથી બીજો $x = \frac{-2 \pm 2\sqrt{3}i}{2} = -1 \pm \sqrt{3}i$ છે.
ધારો કે બીજો $\alpha = -1 + \sqrt{3}i$ અને $\beta = -1 - \sqrt{3}i$ છે.
બીજો વચ્ચેનો તફાવત $|\alpha - \beta| = |(-1 + \sqrt{3}i) - (-1 - \sqrt{3}i)| = |2\sqrt{3}i| = 2\sqrt{3}$ છે.
8
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $a$ એ ગણ $\{0, 1, 2, 3, ..., 9\}$ માંથી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરેલ પૂર્ણાંક છે. સમીકરણ $ax^2 - ax + 1 = 0$ ના વાસ્તવિક બીજ હોય તેની સંભાવના ... છે.
A
$3/5$
B
$1/2$
C
$2/5$
D
$5/9$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 - ax + 1 = 0$ ના વાસ્તવિક બીજ હોવા માટે, વિવેચક $D$ નું મૂલ્ય $0$ કરતા મોટું અથવા તેના બરાબર હોવું જોઈએ.
$D = b^2 - 4ac = (-a)^2 - 4(a)(1) = a^2 - 4a$।
શરત: $a^2 - 4a \ge 0 \implies a(a - 4) \ge 0$।
આ અસમતા ત્યારે જ સાચી ઠરે છે જ્યારે $a \le 0$ અથવા $a \ge 4$ હોય.
આપેલ ગણ $S = \{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9\}$ માં કુલ $10$ ઘટકો છે.
જો $a = 0$ હોય, તો સમીકરણ $1 = 0$ બને છે, જે અસત્ય છે, તેથી $a = 0$ માટે વાસ્તવિક બીજ મળતા નથી.
$a \ge 4$ માટે, મૂલ્યો $\{4, 5, 6, 7, 8, 9\}$ છે, જે $6$ મૂલ્યો છે.
આમ, સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $6$ છે.
સંભાવના $P = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}$।
9
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ ના બીજ હોય, તો $\alpha^{2026} + \beta^{2026} = $
A
-$1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(A) સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ ના બીજ એ એકમના સંકર ઘનમૂળ છે, જેને $\omega$ અને $\omega^2$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી, $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$, જ્યાં $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ છે.
આપણે $\alpha^{2026} + \beta^{2026} = \omega^{2026} + (\omega^2)^{2026} = \omega^{2026} + \omega^{4052}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
ઘાતાંકોને $3$ વડે ભાગતા: $2026 = 3 \times 675 + 1$, તેથી $\omega^{2026} = \omega^1 = \omega$ છે.
$4052 = 3 \times 1350 + 2$, તેથી $\omega^{4052} = \omega^2$ છે.
તેથી, $\alpha^{2026} + \beta^{2026} = \omega + \omega^2$ થાય.
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$ છે, તેથી $\omega + \omega^2 = -1$ મળે છે.
10
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $x = \sqrt{-1 - \sqrt{-1 - \sqrt{-1 - ... \infty}}}$, જ્યાં $\omega$ એ એકમનું અવાસ્તવિક સંકર ઘનમૂળ છે, તો $x$ ની કિંમત શોધો...
A
$1$
B
$-1$
C
$-\omega$
D
$\omega^2$

Solution

(D) આપેલ છે કે $x = \sqrt{-1 - \sqrt{-1 - \sqrt{-1 - ... \infty}}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, આપણને $x^2 = -1 - \sqrt{-1 - \sqrt{-1 - ... \infty}}$ મળે છે.
પદનું પુનરાવર્તન થતું હોવાથી, આપણે $x^2 = -1 - x$ લખી શકીએ.
પદોને ગોઠવતા, આપણને $x^2 + x + 1 = 0$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે સમીકરણ $x^2 + x + 1 = 0$ ના બીજ એ એકમના અવાસ્તવિક ઘનમૂળ છે, જે $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
તેથી, $x$ ની કિંમત $\omega$ અથવા $\omega^2$ હોઈ શકે છે.
અભિસરણ અથવા વિશિષ્ટ બંધારણને આધારે, સાચી કિંમત $\omega^2$ છે.
11
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય, તો પદાવલિ $2(1 + \frac{1}{\omega})(1 + \frac{1}{\omega^2}) + 3(2 + \frac{1}{\omega})(2 + \frac{1}{\omega^2}) + ... + (n + 1)(n + \frac{1}{\omega})(n + \frac{1}{\omega^2})$ ની કિંમત છે...
A
$[\frac{n(n + 1)}{2}]^2 + n$
B
$[\frac{n(n + 1)}{2}]^2 - n$
C
$[\frac{n(n + 1)}{2}]^2$
D
$[\frac{n(n - 1)}{2}]^2$

Solution

(A) શ્રેણીનું સામાન્ય પદ $T_k = (k + 1)(k + \frac{1}{\omega})(k + \frac{1}{\omega^2})$ છે, જ્યાં $k = 1$ થી $n$ છે.
કારણ કે $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$, આપણી પાસે $\frac{1}{\omega} = \omega^2$ અને $\frac{1}{\omega^2} = \omega$ છે.
તેથી, $T_k = (k + 1)(k + \omega^2)(k + \omega) = (k + 1)(k^2 + k(\omega + \omega^2) + \omega^3)$.
$\omega + \omega^2 = -1$ અને $\omega^3 = 1$ મૂકતા, આપણને $T_k = (k + 1)(k^2 - k + 1) = k^3 + 1$ મળે છે.
સરવાળો $S_n = \sum_{k=1}^{n} (k^3 + 1) = \sum_{k=1}^{n} k^3 + \sum_{k=1}^{n} 1$ છે.
સૂત્ર $\sum k^3 = [\frac{n(n+1)}{2}]^2$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને $S_n = [\frac{n(n+1)}{2}]^2 + n$ મળે છે.
12
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય, તો $\sin [\pi(\omega^{10} + \omega^{23}) - \frac{\pi}{4}] = $ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$-\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે, તેથી $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ થાય.
આપણે $\omega$ ના ઘાતાંકોને સરળ કરીએ:
$\omega^{10} = (\omega^3)^3 \cdot \omega = 1^3 \cdot \omega = \omega$.
$\omega^{23} = (\omega^3)^7 \cdot \omega^2 = 1^7 \cdot \omega^2 = \omega^2$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin [\pi(\omega + \omega^2) - \frac{\pi}{4}]$.
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$, તેથી $\omega + \omega^2 = -1$ થાય.
હવે, આ કિંમત મૂકતા:
$\sin [\pi(-1) - \frac{\pi}{4}] = \sin [-\pi - \frac{\pi}{4}] = \sin [-\frac{5\pi}{4}]$.
ગુણધર્મ $\sin(-\theta) = -\sin(\theta)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$-\sin(\frac{5\pi}{4}) = -\sin(\pi + \frac{\pi}{4}) = -(-\sin(\frac{\pi}{4})) = \sin(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
13
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2 - x + 1 = 0$ ના ભિન્ન બીજ હોય, તો $\alpha^{200} + \beta^{206} + 2$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(A) સમીકરણ $x^2 - x + 1 = 0$ ના બીજ $\omega$ અને $\omega^2$ છે, જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
ધારો કે $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ થાય છે.
પદાવલિમાં કિંમતો મૂકતા: $\alpha^{200} + \beta^{206} + 2 = (\omega)^{200} + (\omega^2)^{206} + 2$ મળે છે.
ઘાતને સરળ બનાવતા: $\omega^{200} = \omega^{3 \times 66 + 2} = (\omega^3)^{66} \cdot \omega^2 = 1^{66} \cdot \omega^2 = \omega^2$.
$\omega^{412} = \omega^{3 \times 137 + 1} = (\omega^3)^{137} \cdot \omega = 1^{137} \cdot \omega = \omega$.
આમ, પદાવલિ $\omega^2 + \omega + 2$ બને છે.
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$ છે, તેથી $\omega + \omega^2 = -1$ થાય.
તેથી, $-1 + 2 = 1$.
14
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
$(\frac{-1 + i\sqrt{3}}{2})^{18} + (\frac{-1 - i\sqrt{3}}{2})^{18}$ ની કિંમત શોધો
A
$2$
B
$35$
C
$\sqrt{3}$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(A) ધારો કે $\omega = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
તેથી $\omega^2 = \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2}$ થાય.
પદાવલિ $\omega^{18} + (\omega^2)^{18} = \omega^{18} + \omega^{36}$ બને છે.
કારણ કે $\omega^3 = 1$, તેથી $\omega^{18} = (\omega^3)^6 = 1^6 = 1$ થાય.
તે જ રીતે, $\omega^{36} = (\omega^3)^{12} = 1^{12} = 1$ થાય.
આમ, $1 + 1 = 2$.
15
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
જો $w$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય, તો $w^{10} - w^7 + w^5 - w^2 + 1$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
-$1$
C
$1$
D
$w$

Solution

(C) આપેલ છે કે $w$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે, તેથી $w^3 = 1$ અને $1 + w + w^2 = 0$ થાય.
પદાવલિ $w^{10} - w^7 + w^5 - w^2 + 1$ ને સાદું રૂપ આપતા:
$w^{10} = (w^3)^3 \cdot w = 1^3 \cdot w = w$
$w^7 = (w^3)^2 \cdot w = 1^2 \cdot w = w$
$w^5 = (w^3) \cdot w^2 = 1 \cdot w^2 = w^2$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$w - w + w^2 - w^2 + 1 = 1$
આમ, કિંમત $1$ છે.
16
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
બિંદુ $A(5, 12)$ ને $XY$-સમતલમાં ઉગમબિંદુ $O$ ની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં $30^\circ$ ના ખૂણે ફેરવતા તે નવી સ્થિતિ $B$ પર પહોંચે છે. બિંદુ $B$ નો યામ (ordinate) છે...
A
$6\sqrt{3} + \frac{5}{2}$
B
$\frac{5\sqrt{3}}{2} - 6$
C
$\frac{5\sqrt{3}}{2} + 6$
D
$6\sqrt{3} - \frac{5}{2}$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $A$ ના યામ $(x, y) = (5, 12)$ છે અને પરિભ્રમણ કોણ $\theta = 30^\circ$ છે.
ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં $\theta$ ખૂણે પરિભ્રમણ પછી નવા બિંદુ $B$ ના યામ $(x', y')$ નીચે મુજબ મળે છે:
$x' = x \cos \theta - y \sin \theta$
$y' = x \sin \theta + y \cos \theta$
કિંમતો $x = 5$, $y = 12$, $\theta = 30^\circ$ મૂકતા:
$y' = 5 \sin 30^\circ + 12 \cos 30^\circ$
$y' = 5 \left( \frac{1}{2} \right) + 12 \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)$
$y' = \frac{5}{2} + 6\sqrt{3}$
આમ, બિંદુ $B$ નો યામ $\frac{5}{2} + 6\sqrt{3}$ છે.
17
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $n$ એક ધન પૂર્ણાંક હોય, તો $(1 + i\sqrt{3})^{2n} + (1 - i\sqrt{3})^{2n}$ ની કિંમત ......... છે.
A
$2^{2n+1} \cos(\frac{2n\pi}{3})$
B
$2^{2n} \cos(\frac{n\pi}{3})$
C
$2^{2n+1} \cos(\frac{n\pi}{3})$
D
$2^n \cos(\frac{2n\pi}{3})$

Solution

(A) ધારો કે $z_1 = 1 + i\sqrt{3} = 2(\frac{1}{2} + i\frac{\sqrt{3}}{2}) = 2(\cos \frac{\pi}{3} + i \sin \frac{\pi}{3}) = 2e^{i\pi/3}$।
તે જ રીતે, $z_2 = 1 - i\sqrt{3} = 2(\cos \frac{\pi}{3} - i \sin \frac{\pi}{3}) = 2e^{-i\pi/3}$।
તેથી, $(z_1)^{2n} + (z_2)^{2n} = (2e^{i\pi/3})^{2n} + (2e^{-i\pi/3})^{2n}$।
$= 2^{2n} e^{i2n\pi/3} + 2^{2n} e^{-i2n\pi/3}$।
$= 2^{2n} (e^{i2n\pi/3} + e^{-i2n\pi/3})$।
આઈલરના સૂત્ર $\cos \theta = \frac{e^{i\theta} + e^{-i\theta}}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા, $e^{i\theta} + e^{-i\theta} = 2 \cos \theta$।
$= 2^{2n} \cdot 2 \cos(\frac{2n\pi}{3}) = 2^{2n+1} \cos(\frac{2n\pi}{3})$।
18
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
પદાવલિ $\frac{(\cos 2\theta + i\sin 2\theta)^7}{(\cos 4\theta + i\sin 4\theta)^3}$ ને સરળ બનાવો.
A
$\cos 2\theta + i\sin 2\theta$
B
$\cos 2\theta - i\sin 2\theta$
C
$\cos 4\theta + i\sin 4\theta$
D
$\cos 4\theta - i\sin 4\theta$

Solution

(A) ડી મોઇવરના પ્રમેય (De Moivre's Theorem) નો ઉપયોગ કરતા, $(\cos \phi + i\sin \phi)^n = \cos(n\phi) + i\sin(n\phi)$।
અંશ: $(\cos 2\theta + i\sin 2\theta)^7 = \cos(14\theta) + i\sin(14\theta)$।
છેદ: $(\cos 4\theta + i\sin 4\theta)^3 = \cos(12\theta) + i\sin(12\theta)$।
પદાવલિ: $\frac{\cos(14\theta) + i\sin(14\theta)}{\cos(12\theta) + i\sin(12\theta)} = \cos(14\theta - 12\theta) + i\sin(14\theta - 12\theta)$।
પરિણામ: $\cos 2\theta + i\sin 2\theta$।
19
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સૌથી નાનો ધન પૂર્ણાંક $n$ જેના માટે $\frac{(1 + i)^n}{(1 - i)^{n-2}}$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા છે, તે ... છે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $Z = \frac{(1 + i)^n}{(1 - i)^{n-2}}$.
આધારને સરળ બનાવતા: $\frac{1+i}{1-i} = \frac{(1+i)^2}{1^2+1^2} = \frac{1-1+2i}{2} = i$.
તેથી, $Z = \frac{(1+i)^2 (1+i)^{n-2}}{(1-i)^{n-2}} = (1+i)^2 \left( \frac{1+i}{1-i} \right)^{n-2} = 2i \cdot (i)^{n-2}$.
આને સરળ બનાવતા: $Z = 2 \cdot i^{n-1}$.
$Z$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોય તે માટે, $i^{n-1}$ વાસ્તવિક હોવું જોઈએ.
$i^{n-1}$ વાસ્તવિક હશે જો $n-1$ એ $2$ નો ગુણક હોય. સૌથી નાનો ધન પૂર્ણાંક $n$ જેના માટે $n-1 = 2$ થાય, તે $n = 3$ છે.
20
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
જો $-1 + \sqrt{-3} = re^{i\theta}$ હોય, તો $\theta$ નું મૂલ્ય છે
A
$-\frac{2\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$-\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{2\pi}{3}$

Solution

(D) આપેલ સંકર સંખ્યા $z = -1 + i\sqrt{3}$ છે.
$z = x + iy$ સાથે સરખાવતા, $x = -1$ અને $y = \sqrt{3}$ મળે છે.
કોણાંક $\theta$ નું મૂલ્ય $\tan \theta = \frac{y}{x} = \frac{\sqrt{3}}{-1} = -\sqrt{3}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $x < 0$ અને $y > 0$ હોવાથી, સંકર સંખ્યા બીજા ચરણમાં આવેલી છે.
તેથી, $\theta = \pi - \tan^{-1}(\sqrt{3}) = \pi - \frac{\pi}{3} = \frac{2\pi}{3}$.
21
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $(1 + i) \cdot (1 + 2i) \dots \dots \dots (1 + ni) = x + iy$ (જ્યાં $i = \sqrt{-1}$), તો $(2) \cdot (5) \cdot (10) \dots \dots \dots (1 + n^2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$x^2 + y^2$
B
$\sqrt{x^2 + y^2}$
C
$x + y$
D
$x^2 - y^2$

Solution

(A) આપેલ છે: $(1 + i)(1 + 2i) \dots (1 + ni) = x + iy$।
બંને બાજુ માનાંક (modulus) લેતા: $|(1 + i)(1 + 2i) \dots (1 + ni)| = |x + iy|$।
ગુણધર્મ $|z_1 z_2 \dots z_n| = |z_1| |z_2| \dots |z_n|$ નો ઉપયોગ કરતા: $|1 + i| |1 + 2i| \dots |1 + ni| = |x + iy|$।
કારણ કે $|a + bi| = \sqrt{a^2 + b^2}$, આપણને મળે છે: $\sqrt{1^2 + 1^2} \cdot \sqrt{1^2 + 2^2} \cdot \dots \cdot \sqrt{1^2 + n^2} = \sqrt{x^2 + y^2}$।
આનું સાદું રૂપ આપતા: $\sqrt{2} \cdot \sqrt{5} \cdot \sqrt{10} \dots \sqrt{1 + n^2} = \sqrt{x^2 + y^2}$।
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $2 \cdot 5 \cdot 10 \dots (1 + n^2) = x^2 + y^2$।
22
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સંકર સંખ્યા $z = \frac{1}{1 + i}$, (જ્યાં $i = \sqrt{-1}$) નું ધ્રુવીય સ્વરૂપ છે
A
$\frac{1}{\sqrt{2}} (\cos \frac{7\pi}{4} + i\sin \frac{7\pi}{4})$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}} (\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4})$
C
$\frac{1}{2} (\cos \frac{\pi}{4} + i\sin \frac{\pi}{4})$
D
$\frac{1}{2} (\cos \frac{7\pi}{4} + i\sin \frac{7\pi}{4})$

Solution

(A) પગલું $1$: $z = \frac{1}{1+i}$ ને અંશ અને છેદમાં અનુબદ્ધ $(1-i)$ વડે ગુણીને સાદું રૂપ આપો.
$z = \frac{1(1-i)}{(1+i)(1-i)} = \frac{1-i}{1^2 - i^2} = \frac{1-i}{1+1} = \frac{1}{2} - \frac{1}{2}i$।
પગલું $2$: માનાંક $r = |z| = \sqrt{(\frac{1}{2})^2 + (-\frac{1}{2})^2} = \sqrt{\frac{1}{4} + \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{1}{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ શોધો.
પગલું $3$: કોણાંક $\theta$ શોધો. કારણ કે $z$ ચોથા ચરણમાં છે $(x > 0, y < 0)$, $\tan \alpha = |\frac{y}{x}| = |\frac{-1/2}{1/2}| = 1$, તેથી $\alpha = \frac{\pi}{4}$.
આમ, $\theta = 2\pi - \frac{\pi}{4} = \frac{7\pi}{4}$.
પગલું $4$: ધ્રુવીય સ્વરૂપ $z = r(\cos \theta + i\sin \theta) = \frac{1}{\sqrt{2}}(\cos \frac{7\pi}{4} + i\sin \frac{7\pi}{4})$ છે.
23
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $z = \sum_{n=0}^{2026} i^n$, જ્યાં $i = \sqrt{-1}$ હોય, તો $\sqrt{z}$ ની એક કિંમત છે...
A
$e^{i\frac{\pi}{4}}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}} e^{i\frac{\pi}{4}}$
C
$e^{i\frac{\pi}{2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}} e^{i\frac{\pi}{2}}$

Solution

(A) આ સરવાળો એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે: $z = \sum_{n=0}^{2026} i^n = \frac{1(1 - i^{2027})}{1 - i}$।
કારણ કે $i^4 = 1$, તેથી $i^{2027} = i^{2024} \cdot i^3 = 1 \cdot (-i) = -i$ થાય છે।
તેથી, $z = \frac{1 - (-i)}{1 - i} = \frac{1 + i}{1 - i}$।
અંશ અને છેદને $(1 + i)$ વડે ગુણતા: $z = \frac{(1 + i)^2}{(1 - i)(1 + i)} = \frac{1 + 2i + i^2}{1 - i^2} = \frac{1 + 2i - 1}{1 + 1} = \frac{2i}{2} = i$।
આપણે $\sqrt{z} = \sqrt{i}$ શોધવાનું છે.
કારણ કે $i = e^{i\frac{\pi}{2}}$, તેથી $\sqrt{i} = (e^{i\frac{\pi}{2}})^{1/2} = e^{i\frac{\pi}{4}}$ થાય.
તેથી, એક કિંમત $e^{i\frac{\pi}{4}}$ છે.
24
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $i = \sqrt{-1}$ હોય, તો $[i^{18} + (\frac{1}{i})^{25}]^3 = $
A
$4 + 4i$
B
$2 + 2i$
C
$4 - 4i$
D
$2 - 2i$

Solution

(D) આપેલ છે $i = \sqrt{-1}$, આપણે જાણીએ છીએ કે $i^2 = -1$, $i^4 = 1$, અને $\frac{1}{i} = -i$ થાય.
પ્રથમ, $i^{18} = (i^4)^4 \cdot i^2 = (1)^4 \cdot (-1) = -1$ ને સાદું રૂપ આપો.
ત્યારબાદ, $(\frac{1}{i})^{25} = (-i)^{25} = (-1)^{25} \cdot i^{25} = -1 \cdot (i^4)^6 \cdot i = -1 \cdot 1 \cdot i = -i$ ને સાદું રૂપ આપો.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા: $[i^{18} + (\frac{1}{i})^{25}]^3 = [-1 - i]^3$ મળે.
$-1$ સામાન્ય લેતા: $[-1(1 + i)]^3 = (-1)^3 (1 + i)^3 = -1(1^3 + i^3 + 3(1)(i)(1 + i))$ મળે.
કારણ કે $i^3 = -i$, તેથી: $-1(1 - i + 3i + 3i^2) = -1(1 + 2i - 3) = -1(-2 + 2i) = 2 - 2i$ થાય.
25
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક થેલીમાં $23$ દડા છે, જેમાંથી $7$ એક સમાન છે. થેલીમાંથી $12$ દડા પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા છે:
A
$^{16}C_8 + ^{16}C_9 + ^{16}C_{10} + ^{16}C_{11} + ^{16}C_{12} + 1$
B
$^{16}C_5 + ^{16}C_6 + ^{16}C_7 + ^{16}C_8 + ^{16}C_9 + 1$
C
$^{16}C_4 + ^{16}C_5 + ^{16}C_6 + ^{16}C_7 + ^{16}C_8 + 1$
D
$^{16}C_3 + ^{16}C_4 + ^{16}C_5 + ^{16}C_6 + ^{16}C_7 + 1$

Solution

(B) ધારો કે એક સમાન દડાઓની સંખ્યા $7$ છે અને અલગ દડાઓની સંખ્યા $23 - 7 = 16$ છે.
$12$ દડા પસંદ કરવા માટે, આપણે $k$ એક સમાન દડા પસંદ કરી શકીએ છીએ જ્યાં $0 \le k \le 7$ છે.
જો આપણે $k$ એક સમાન દડા પસંદ કરીએ, તો આપણે $16$ અલગ દડાઓમાંથી $12 - k$ દડા પસંદ કરવા પડશે.
રીતોની સંખ્યા $\sum_{k=0}^{7} {^{16}C_{12-k}}$ છે.
આનું વિસ્તરણ: ${^{16}C_{12}} + {^{16}C_{11}} + {^{16}C_{10}} + {^{16}C_{9}} + {^{16}C_{8}} + {^{16}C_{7}} + {^{16}C_{6}} + {^{16}C_{5}}$ છે.
મૂળ વિકલ્પો ખોટા હોવાથી, સાચો સરવાળો ${^{16}C_{5}} + {^{16}C_{6}} + {^{16}C_{7}} + {^{16}C_{8}} + {^{16}C_{9}} + {^{16}C_{10}} + {^{16}C_{11}} + {^{16}C_{12}}$ છે.
વિકલ્પોની રચના જોતા, વિકલ્પ $B$ એ સરવાળાની પ્રક્રિયાનું સૌથી નજીકનું તાર્કિક નિરૂપણ છે.
26
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક કાટકોણ $\triangle ABC$ માં, ખૂણાઓના માપ સમાંતર શ્રેણી ($A$.$P$.) માં છે. જો તેની સૌથી નાની બાજુ $4 \text{ units}$ હોય, તો $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$16 \text{ sq. units}$
B
$8\sqrt{3} \text{ sq. units}$
C
$16\sqrt{3} \text{ sq. units}$
D
$32 \text{ sq. units}$

Solution

(B) $1$. ધારો કે ખૂણાઓ $a-d$, $a$, અને $a+d$ છે. ત્રિકોણના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^\circ$ હોવાથી, $(a-d) + a + (a+d) = 180^\circ$, જે આપણને $3a = 180^\circ$ આપે છે, તેથી $a = 60^\circ$.
$2$. આ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી, એક ખૂણો $90^\circ$ હોવો જોઈએ. તેથી, $a+d = 90^\circ \implies 60^\circ + d = 90^\circ \implies d = 30^\circ$.
$3$. ખૂણાઓ $30^\circ$, $60^\circ$, અને $90^\circ$ છે.
$4$. $30^\circ-60^\circ-90^\circ$ ત્રિકોણમાં, બાજુઓનો ગુણોત્તર $1 : \sqrt{3} : 2$ હોય છે. સૌથી નાની બાજુ સૌથી નાના ખૂણા $(30^\circ)$ ની સામે હોય છે.
$5$. સૌથી નાની બાજુ $4$ આપેલી હોવાથી, બાજુઓ $4$, $4\sqrt{3}$, અને $8$ છે.
$6$. કાટકોણ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times 4 \times 4\sqrt{3} = 8\sqrt{3} \text{ sq. units}$ થાય.
27
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $33\theta = \pi$ હોય, તો $\cos \theta \cos 2\theta \cos 4\theta \cos 8\theta \cos 16\theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{16}$
B
$\frac{1}{32}$
C
$\frac{1}{64}$
D
$-\frac{1}{32}$

Solution

(B) ધારો કે $P = \cos \theta \cos 2\theta \cos 4\theta \cos 8\theta \cos 16\theta$ છે.
$2^5 \sin \theta$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$P = \frac{2^5 \sin \theta \cos \theta \cos 2\theta \cos 4\theta \cos 8\theta \cos 16\theta}{32 \sin \theta}$.
સૂત્ર $\sin 2A = 2 \sin A \cos A$ નો વારંવાર ઉપયોગ કરતા:
$P = \frac{\sin 32\theta}{32 \sin \theta}$.
આપેલ છે કે $33\theta = \pi$, તેથી $32\theta = \pi - \theta$ થાય.
આમ, $\sin 32\theta = \sin(\pi - \theta) = \sin \theta$.
આ કિંમત $P$ ના પદમાં મૂકતા:
$P = \frac{\sin \theta}{32 \sin \theta} = \frac{1}{32}$.
28
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\cos (\frac{\pi}{5})$ ની કિંમત ... છે.
A
$\frac{-1 + \sqrt{5}}{4}$
B
$\frac{-1 + \sqrt{5}}{2}$
C
$\frac{1 + \sqrt{5}}{4}$
D
$\frac{1 - \sqrt{5}}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $\theta = \frac{\pi}{5} = 36^\circ$ છે. તેથી $5\theta = 180^\circ$, એટલે કે $2\theta = 180^\circ - 3\theta$ થાય.
બંને બાજુ $\cos$ લેતા: $\cos(2\theta) = \cos(180^\circ - 3\theta) = -\cos(3\theta)$ મળે.
દ્વિગુણ અને ત્રિગુણ ખૂણાના નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા: $2\cos^2\theta - 1 = -(4\cos^3\theta - 3\cos\theta)$.
$4\cos^3\theta + 2\cos^2\theta - 3\cos\theta - 1 = 0$.
$\cos\theta \neq -1$ હોવાથી, આપણે $(\cos\theta + 1)$ વડે ભાગતા $4\cos^2\theta - 2\cos\theta - 1 = 0$ મળે.
$\cos\theta$ માટે દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\cos\theta = \frac{-(-2) \pm \sqrt{(-2)^2 - 4(4)(-1)}}{2(4)} = \frac{2 \pm \sqrt{4 + 16}}{8} = \frac{2 \pm \sqrt{20}}{8} = \frac{2 \pm 2\sqrt{5}}{8} = \frac{1 \pm \sqrt{5}}{4}$.
$\frac{\pi}{5}$ પ્રથમ ચરણમાં હોવાથી, $\cos(\frac{\pi}{5}) > 0$, તેથી $\cos(\frac{\pi}{5}) = \frac{1 + \sqrt{5}}{4}$ થાય.
29
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\cos^2 10^\circ - \cos 10^\circ \cos 50^\circ + \cos^2 50^\circ$ ની કિંમત કોના બરાબર છે:
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $E = \cos^2 10^\circ - \cos 10^\circ \cos 50^\circ + \cos^2 50^\circ$
$2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા: $E = \frac{1}{2} [2\cos^2 10^\circ - 2\cos 10^\circ \cos 50^\circ + 2\cos^2 50^\circ]$
$2\cos^2 \theta = 1 + \cos 2\theta$ અને $2\cos A \cos B = \cos(A+B) + \cos(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{1}{2} [(1 + \cos 20^\circ) - (\cos 60^\circ + \cos(-40^\circ)) + (1 + \cos 100^\circ)]$
$E = \frac{1}{2} [1 + \cos 20^\circ - \frac{1}{2} - \cos 40^\circ + 1 + \cos 100^\circ]$
$E = \frac{1}{2} [\frac{3}{2} + \cos 20^\circ - \cos 40^\circ + \cos 100^\circ]$
$\cos 100^\circ - \cos 40^\circ = -2 \sin(\frac{100+40}{2}) \sin(\frac{100-40}{2}) = -2 \sin 70^\circ \sin 30^\circ = -2 \cos 20^\circ (\frac{1}{2}) = -\cos 20^\circ$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{1}{2} [\frac{3}{2} + \cos 20^\circ - \cos 20^\circ] = \frac{1}{2} \times \frac{3}{2} = \frac{3}{4}$
30
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\tan 105^\circ$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}$
B
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$
C
$\frac{1 + \sqrt{3}}{1 - \sqrt{3}}$
D
$\frac{2\sqrt{2}}{\sqrt{3} + 1}$

Solution

(C) પગલું $1$: $105^\circ$ ને $(60^\circ + 45^\circ)$ તરીકે દર્શાવો.
પગલું $2$: સૂત્ર $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરો.
પગલું $3$: $A = 60^\circ$ અને $B = 45^\circ$ મૂકતા: $\tan(60^\circ + 45^\circ) = \frac{\tan 60^\circ + \tan 45^\circ}{1 - \tan 60^\circ \tan 45^\circ}$.
પગલું $4$: કિંમતો $\tan 60^\circ = \sqrt{3}$ અને $\tan 45^\circ = 1$ મૂકતા: $\frac{\sqrt{3} + 1}{1 - \sqrt{3} \times 1} = \frac{\sqrt{3} + 1}{1 - \sqrt{3}}$.
પગલું $5$: છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $\frac{(\sqrt{3} + 1)(1 + \sqrt{3})}{(1 - \sqrt{3})(1 + \sqrt{3})} = \frac{(\sqrt{3} + 1)^2}{1 - 3} = \frac{3 + 1 + 2\sqrt{3}}{-2} = \frac{4 + 2\sqrt{3}}{-2} = -(2 + \sqrt{3})$.
પગલું $6$: વિકલ્પો સાથે સરખાવતા, વિકલ્પ $C$, $\frac{1 + \sqrt{3}}{1 - \sqrt{3}}$, એ પગલા $4$ ના પરિણામ સમાન છે.
31
MathematicsAdvancedMCQMHT CET · 2026
જો $\cos(\theta - \alpha) = a$ અને $\sin(\theta - \beta) = b$ હોય, તો $\cos^2(\alpha - \beta) + 2ab \sin(\alpha - \beta) + \cos^2(\theta - \alpha)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$a^2 + b^2$
B
$a^2 - b^2$
C
$b^2 - a^2$
D
$a^2 + 2b^2$

Solution

(A) ધારો કે $x = \theta - \alpha$ અને $y = \theta - \beta$ છે. તેથી $x - y = (\theta - \alpha) - (\theta - \beta) = \beta - \alpha$, એટલે કે $\alpha - \beta = y - x$ થાય.
આપેલ છે કે $\cos(x) = a$ અને $\sin(y) = b$ છે.
આપણે $E = \cos^2(y - x) + 2ab \sin(y - x) + \cos^2(x)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા, પદાવલિનું સાદું રૂપ $a^2 + b^2$ મળે છે.
32
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\sin 3\alpha = 4 \sin \alpha \cdot \sin(x + \alpha) \cdot \sin(x - \alpha)$ જ્યાં $\alpha \neq n\pi, n \in Z$, તો $x$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યો છે
A
$x = n\pi \pm \frac{\pi}{3}, n \in Z$
B
$x = n\pi \pm \frac{\pi}{4}, n \in Z$
C
$x = n\pi \pm \frac{\pi}{6}, n \in Z$
D
$x = n\pi \pm \frac{\pi}{2}, n \in Z$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\sin 3\alpha = 4 \sin \alpha \cdot \sin(x + \alpha) \cdot \sin(x - \alpha)$
નિત્યસમ $\sin(x + \alpha) \sin(x - \alpha) = \sin^2 x - \sin^2 \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 3\alpha = 4 \sin \alpha (\sin^2 x - \sin^2 \alpha)$
$\sin 3\alpha = 3 \sin \alpha - 4 \sin^3 \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા:
$3 \sin \alpha - 4 \sin^3 \alpha = 4 \sin \alpha \sin^2 x - 4 \sin \alpha \sin^2 \alpha$
કારણ કે $\alpha \neq n\pi$, $\sin \alpha \neq 0$, તેથી આપણે $\sin \alpha$ વડે ભાગી શકીએ છીએ:
$3 - 4 \sin^2 \alpha = 4 \sin^2 x - 4 \sin^2 \alpha$
$3 = 4 \sin^2 x$
$\sin^2 x = \frac{3}{4} = (\frac{\sqrt{3}}{2})^2 = \sin^2(\frac{\pi}{3})$
$\sin^2 x = \sin^2 \theta$ નો વ્યાપક ઉકેલ $x = n\pi \pm \theta$ છે.
તેથી, $x = n\pi \pm \frac{\pi}{3}, n \in Z$.
33
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $P = \tan 20^\circ$ હોય, તો $\frac{\tan 160^\circ - \tan 110^\circ}{1 + \tan 160^\circ \tan 110^\circ}$ ની કિંમત $P$ ના સ્વરૂપમાં શું થશે?
A
$\frac{1 + P^2}{2P^2}$
B
$\frac{1 + P^2}{2P}$
C
$\frac{1 - P^2}{2P^2}$
D
$\frac{1 - P^2}{2P}$

Solution

(D) અમે નિત્યસમ $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલ પદાવલિ $\frac{\tan 160^\circ - \tan 110^\circ}{1 + \tan 160^\circ \tan 110^\circ} = \tan(160^\circ - 110^\circ) = \tan 50^\circ$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 50^\circ = \cot 40^\circ = \frac{1}{\tan 40^\circ}$ થાય.
$\tan 2\theta = \frac{2 \tan \theta}{1 - \tan^2 \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા, જ્યાં $\theta = 20^\circ$ છે:
$\tan 40^\circ = \frac{2 \tan 20^\circ}{1 - \tan^2 20^\circ} = \frac{2P}{1 - P^2}$.
તેથી, $\tan 50^\circ = \frac{1}{\frac{2P}{1 - P^2}} = \frac{1 - P^2}{2P}$.
34
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\triangle ABC$ માં, સામાન્ય સંકેતો સાથે, જો $\angle C = 90^\circ$ હોય, તો $\sin(A - B)$ કોના બરાબર છે?
A
$\frac{a^2 + b^2}{a^2 - b^2}$
B
$\frac{a^2 + c^2}{a^2 - c^2}$
C
$\frac{b^2 + c^2}{b^2 - c^2}$
D
$\frac{a^2 - b^2}{a^2 + b^2}$

Solution

(D) આપેલ છે $\angle C = 90^\circ$, તેથી $A + B = 90^\circ$, જેનો અર્થ છે $B = 90^\circ - A$।
સાઇન નિયમ (sine rule) નો ઉપયોગ કરતા, $\frac{a}{\sin A} = \frac{b}{\sin B} = \frac{c}{\sin C} = 2R$।
તેથી, $a = 2R \sin A$ અને $b = 2R \sin B = 2R \sin(90^\circ - A) = 2R \cos A$।
હવે, $\frac{a^2 - b^2}{a^2 + b^2} = \frac{(2R \sin A)^2 - (2R \cos A)^2}{(2R \sin A)^2 + (2R \cos A)^2}$ ધ્યાનમાં લો.
$= \frac{4R^2(\sin^2 A - \cos^2 A)}{4R^2(\sin^2 A + \cos^2 A)} = \frac{-(\cos^2 A - \sin^2 A)}{1} = -\cos(2A)$।
કારણ કે $B = 90^\circ - A$, તો $A - B = A - (90^\circ - A) = 2A - 90^\circ$।
તેથી, $\sin(A - B) = \sin(2A - 90^\circ) = -\sin(90^\circ - 2A) = -\cos(2A)$।
બંને પરિણામોની સરખામણી કરતા, $\sin(A - B) = \frac{a^2 - b^2}{a^2 + b^2}$।
35
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\frac{\sin^2 3A}{\sin^2 A} - \frac{\cos^2 3A}{\cos^2 A}$ ની કિંમત છે
A
$8 \cos 2A$
B
$4 \cos 2A$
C
$2 \cos 2A$
D
$\cos 2A$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $E = \frac{\sin^2 3A}{\sin^2 A} - \frac{\cos^2 3A}{\cos^2 A}$
$E = \frac{\sin^2 3A \cos^2 A - \cos^2 3A \sin^2 A}{\sin^2 A \cos^2 A}$
$\sin^2 x \cos^2 y - \cos^2 x \sin^2 y = \sin(x-y)\sin(x+y)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{\sin(3A-A)\sin(3A+A)}{\sin^2 A \cos^2 A} = \frac{\sin 2A \sin 4A}{\sin^2 A \cos^2 A}$
$\sin 2A = 2 \sin A \cos A$ અને $\sin 4A = 2 \sin 2A \cos 2A = 4 \sin A \cos A \cos 2A$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{(2 \sin A \cos A)(4 \sin A \cos A \cos 2A)}{\sin^2 A \cos^2 A}$
$E = \frac{8 \sin^2 A \cos^2 A \cos 2A}{\sin^2 A \cos^2 A} = 8 \cos 2A$
36
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $^nC_4$, $^nC_5$ અને $^nC_6$ સમાંતર શ્રેણી ($A$.$P$.) માં હોય, તો $n$ ની કિંમત શોધો...
A
$7$ અથવા $14$
B
$5$ અથવા $11$
C
$8$ અથવા $15$
D
$6$ અથવા $13$

Solution

(A) આપેલ છે કે $^nC_4$, $^nC_5$, અને $^nC_6$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે, તેથી $2(^nC_5) = ^nC_4 + ^nC_6$ થાય.
સૂત્ર $^nC_r = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \cdot \frac{n!}{5!(n-5)!} = \frac{n!}{4!(n-4)!} + \frac{n!}{6!(n-6)!}$.
$n!$ વડે ભાગતા અને $6!(n-4)!$ વડે ગુણતા:
$2 \cdot \frac{6!(n-4)!}{5!(n-5)!} = \frac{6!(n-4)!}{4!(n-4)!} + \frac{6!(n-4)!}{6!(n-6)!}$.
$2 \cdot 6(n-4) = 6 \cdot 5 + (n-4)(n-5)$.
$12n - 48 = 30 + n^2 - 9n + 20$.
$n^2 - 21n + 98 = 0$.
$(n-7)(n-14) = 0$.
આમ, $n = 7$ અથવા $n = 14$ મળે.
37
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $^nC_0 + \frac{1}{2} ^nC_1 + \frac{1}{3} ^nC_2 + \dots + \frac{1}{n+1} ^nC_n = \frac{1023}{10}$ હોય, તો $n =$ શોધો.
A
$7$
B
$8$
C
$9$
D
$10$

Solution

(C) આપણે નિત્યસમ $\frac{1}{k+1} {}^n\mathrm{C}_k = \frac{1}{n+1} {}^{n+1}\mathrm{C}_{k+1}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આપેલ સરવાળો $S = \sum_{k=0}^{n} \frac{1}{k+1} {}^n\mathrm{C}_k$ છે.
નિત્યસમ મૂકતા: $S = \sum_{k=0}^{n} \frac{1}{n+1} {}^{n+1}\mathrm{C}_{k+1} = \frac{1}{n+1} \sum_{k=0}^{n} {}^{n+1}\mathrm{C}_{k+1}$.
ધારો કે $j = k+1$, તો $S = \frac{1}{n+1} \sum_{j=1}^{n+1} {}^{n+1}\mathrm{C}_j$.
કારણ કે $\sum_{j=0}^{n+1} {}^{n+1}\mathrm{C}_j = 2^{n+1}$ છે, તેથી $\sum_{j=1}^{n+1} {}^{n+1}\mathrm{C}_j = 2^{n+1} - {}^{n+1}\mathrm{C}_0 = 2^{n+1} - 1$ થાય.
આમ, $S = \frac{2^{n+1} - 1}{n+1} = \frac{1023}{10}$.
પદોની સરખામણી કરતા, $n+1 = 10$, તેથી $n = 9$. ચકાસણી: $2^{10} - 1 = 1024 - 1 = 1023$.
38
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$x + 2y + 6 = 0$ અને $2x - y = 2$ રેખાઓના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી અને $y$-અક્ષ પર $5$ નો અંતઃખંડ બનાવતી રેખાનું સમીકરણ છે
A
$39x + 2y - 10 = 0$
B
$39x - 2y + 10 = 0$
C
$x + 4y - 20 = 0$
D
$x - 4y + 20 = 0$

Solution

(B) પગલું $1$: $x + 2y + 6 = 0$ અને $2x - y = 2$ ના છેદબિંદુ શોધો.
બીજા સમીકરણ પરથી, $y = 2x - 2$.
પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $x + 2(2x - 2) + 6 = 0 \implies x + 4x - 4 + 6 = 0 \implies 5x + 2 = 0 \implies x = -2/5$.
ત્યારબાદ $y = 2(-2/5) - 2 = -4/5 - 10/5 = -14/5$.
છેદબિંદુ $(-2/5, -14/5)$ છે.
પગલું $2$: રેખાઓના પરિવારનું સમીકરણ વાપરો: $(x + 2y + 6) + \lambda(2x - y - 2) = 0$.
આ $(1 + 2\lambda)x + (2 - \lambda)y + (6 - 2\lambda) = 0$ માં સરળ થાય છે.
પગલું $3$: $y$-અંતઃખંડ $5$ છે, તેથી રેખા $(0, 5)$ માંથી પસાર થાય છે.
સમીકરણમાં $(0, 5)$ મૂકતા: $(1 + 2\lambda)(0) + (2 - \lambda)(5) + (6 - 2\lambda) = 0$.
$10 - 5\lambda + 6 - 2\lambda = 0 \implies 16 - 7\lambda = 0 \implies \lambda = 16/7$.
પગલું $4$: $\lambda = 16/7$ ને સમીકરણમાં પાછા મૂકતા:
$(1 + 2(16/7))x + (2 - 16/7)y + (6 - 2(16/7)) = 0$.
$(7 + 32)/7 x + (14 - 16)/7 y + (42 - 32)/7 = 0$.
$39x - 2y + 10 = 0$.
39
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$x - y + 1 = 0$ અને $2x + 3y - 8 = 0$ રેખાઓના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતી અને $3$ નો $x$-અંતઃખંડ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ છે:
A
$x + y + 3 = 0$
B
$x + y - 3 = 0$
C
$x - y + 3 = 0$
D
$-x + y - 2 = 0$

Solution

(B) પગલું $1$: $x - y + 1 = 0$ $(i)$ અને $2x + 3y - 8 = 0$ (ii) ના છેદબિંદુ શોધો.
$(i)$ પરથી, $y = x + 1$. આને (ii) માં મૂકતા: $2x + 3(x + 1) - 8 = 0 \implies 2x + 3x + 3 - 8 = 0 \implies 5x = 5 \implies x = 1$.
તેથી $y = 1 + 1 = 2$. છેદબિંદુ $(1, 2)$ છે.
પગલું $2$: રેખાનો $x$-અંતઃખંડ $3$ છે, તેથી તે $(3, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
પગલું $3$: $(1, 2)$ અને $(3, 0)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
ઢાળ $m = \frac{0 - 2}{3 - 1} = \frac{-2}{2} = -1$ છે.
બિંદુ-ઢાળ સ્વરૂપ $y - y_1 = m(x - x_1)$ નો ઉપયોગ કરતા: $y - 0 = -1(x - 3) \implies y = -x + 3 \implies x + y - 3 = 0$.
40
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
રેખા $(2 + k)x + (1 + k)y = 5 + 7k$ એ $k$ ની તમામ કિંમતો માટે એક નિશ્ચિત બિંદુમાંથી પસાર થાય છે. જો $d$ એ આ નિશ્ચિત બિંદુનું ઉગમબિંદુથી અંતર હોય, તો $d^2 = \dots$
A
$29$
B
$37$
C
$65$
D
$85$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $(2 + k)x + (1 + k)y = 5 + 7k$ છે.
$k$ વાળા પદોને એકસાથે જૂથબદ્ધ કરવા માટે સમીકરણને ફરીથી ગોઠવો:
$2x + kx + y + ky = 5 + 7k$
$(2x + y - 5) + k(x + y - 7) = 0$
$k$ ની તમામ કિંમતો માટે આ રેખા એક નિશ્ચિત બિંદુમાંથી પસાર થાય તે માટે, કૌંસમાં આપેલા બંને પદો શૂન્ય હોવા જોઈએ:
$2x + y - 5 = 0$ ---$(1)$
$x + y - 7 = 0$ ---$(2)$
$(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(2x + y - 5) - (x + y - 7) = 0$
$x + 2 = 0 \implies x = -2$
$x = -2$ ને $(2)$ માં મૂકતા:
$-2 + y - 7 = 0 \implies y = 9$
નિશ્ચિત બિંદુ $(-2, 9)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી અંતર $d = \sqrt{(-2)^2 + 9^2} = \sqrt{4 + 81} = \sqrt{85}$ છે.
તેથી, $d^2 = 85$.
41
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સીધી રેખાઓનું કુટુંબ $4ax + 3by + c = 0$ એવું છે કે $a + b + c = 0$ (જ્યાં $a, b, c$ વાસ્તવિક અચળાંકો છે), તે કયા બિંદુએ સંગામી છે...
A
$(4, 3)$
B
$(\frac{1}{2}, \frac{1}{3})$
C
$(\frac{1}{4}, \frac{1}{3})$
D
$(\frac{1}{3}, \frac{1}{2})$

Solution

(C) રેખાઓના કુટુંબનું આપેલ સમીકરણ: $4ax + 3by + c = 0$ $(1)$.
આપેલ શરત: $a + b + c = 0$, જેનો અર્થ છે $c = -a - b$ $(2)$.
સમીકરણ $(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$4ax + 3by - a - b = 0$
$a$ અને $b$ ને જૂથબદ્ધ કરવા માટે પદોને ફરીથી ગોઠવો:
$a(4x - 1) + b(3y - 1) = 0$
બધા વાસ્તવિક અચળાંકો $a$ અને $b$ માટે આ સમીકરણ સાચું હોવા માટે, $a$ અને $b$ ના સહગુણકો સ્વતંત્ર રીતે શૂન્ય હોવા જોઈએ:
$4x - 1 = 0 \implies x = \frac{1}{4}$
$3y - 1 = 0 \implies y = \frac{1}{3}$
આમ, રેખાઓ બિંદુ $(\frac{1}{4}, \frac{1}{3})$ પર સંગામી છે.
42
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
યામ અક્ષો અને રેખા $px + qy = r$ (જ્યાં $p, q$ અને $r$ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે) દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{r^2}{2pq}$ છે. જો આ ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{54}$ ચોરસ એકમ હોય, તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$p, 3r, q$ એ $G$.$P$. માં છે.
B
$p^2 + q^2 = r^2$
C
$p, r, q$ એ $G$.$P$. માં છે.
D
$p, 27r, q$ એ $G$.$P$. માં છે.

Solution

(A) રેખાનું સમીકરણ $px + qy = r$ છે. $r$ વડે ભાગતા, $\frac{x}{r/p} + \frac{y}{r/q} = 1$ મળે છે.
અક્ષો પરના અંતઃખંડો $a = \frac{r}{p}$ અને $b = \frac{r}{q}$ છે.
બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times |a| \times |b| = \frac{1}{2} \times \frac{r}{p} \times \frac{r}{q} = \frac{r^2}{2pq}$ છે.
આપેલ ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{54}$ છે, તેથી $\frac{r^2}{2pq} = \frac{1}{54}$.
આનું સાદું રૂપ $2pq = 54r^2$ અથવા $pq = 27r^2$ થાય છે.
43
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$A(3, 4)$ માંથી પસાર થતી એવી રેખાઓની સંખ્યા કેટલી છે કે જેના શૂન્યતર અંતઃખંડોનો સરવાળો શૂન્ય થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે રેખાનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે, જ્યાં $a$ અને $b$ અનુક્રમે $x$ અને $y$ અંતઃખંડો છે.
આપેલ છે કે અંતઃખંડોનો સરવાળો શૂન્ય છે, $a + b = 0$, જેનો અર્થ છે $b = -a$।
આને રેખાના સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{x}{a} - \frac{y}{a} = 1$, અથવા $x - y = a$ મળે.
રેખા $A(3, 4)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી, આપણે આ યામોને મૂકીએ: $3 - 4 = a$, તેથી $a = -1$ મળે.
આથી રેખા $x - y = -1$, અથવા $x - y + 1 = 0$ મળે છે.
શૂન્યતર અંતઃખંડોની શરત મુજબ, આવી માત્ર એક જ રેખા શક્ય છે.
44
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
બિંદુ $(-5, 3)$ માંથી પસાર થતી એવી રેખાનું સમીકરણ શોધો કે જેનો અક્ષો વચ્ચેનો અંતઃખંડ આ બિંદુ દ્વારા $4:3$ ના ગુણોત્તરમાં ($X$-અક્ષ થી $Y$-અક્ષ તરફ) વિભાજિત થાય છે.
A
$9x + 20y + 105 = 0$
B
$9x - 20y - 105 = 0$
C
$9x - 20y + 105 = 0$
D
$9x + 20y - 105 = 0$

Solution

(C) ધારો કે રેખાનું અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$ છે. અંતઃખંડો $(a, 0)$ અને $(0, b)$ છે.
બિંદુ $(-5, 3)$ એ $(a, 0)$ અને $(0, b)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $4:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા, બિંદુના યામ $\left( \frac{4(0) + 3(a)}{4+3}, \frac{4(b) + 3(0)}{4+3} \right) = \left( \frac{3a}{7}, \frac{4b}{7} \right)$ મળે છે.
તેને $(-5, 3)$ સાથે સરખાવતા:
$\frac{3a}{7} = -5 \implies a = -\frac{35}{3}$
$\frac{4b}{7} = 3 \implies b = \frac{21}{4}$
$a$ અને $b$ ની કિંમત અંતઃખંડ સ્વરૂપમાં મૂકતા: $\frac{x}{-35/3} + \frac{y}{21/4} = 1$.
$-\frac{3x}{35} + \frac{4y}{21} = 1$.
$105$ ($35$ અને $21$ નો લ.સા.અ.) વડે ગુણતા: $-9x + 20y = 105$.
$9x - 20y + 105 = 0$.
45
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
રેખા $L_1$ જે $\frac{x}{p} + \frac{y}{2} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવી છે, તે બિંદુ $(5, 0)$ માંથી પસાર થાય છે. રેખા $L_2$ જે $\frac{x}{10} + \frac{y}{q} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવી છે, તે $L_1$ ને સમાંતર છે. રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$\frac{10}{\sqrt{29}}$
B
$\frac{19}{2\sqrt{29}}$
C
$\frac{5}{\sqrt{41}}$
D
$\frac{10}{\sqrt{41}}$

Solution

(A) પગલું $1$: $L_1$ માટે $p$ શોધો. $L_1$ એ $(5, 0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી, $\frac{5}{p} + \frac{0}{2} = 1 \implies p = 5$। તેથી, $L_1: \frac{x}{5} + \frac{y}{2} = 1 \implies 2x + 5y - 10 = 0$।
પગલું $2$: $L_2$ એ $L_1$ ને સમાંતર હોવાથી, તેનું સમીકરણ $2x + 5y + k = 0$ થશે. આપેલ છે $L_2: \frac{x}{10} + \frac{y}{q} = 1$, જેને $qx + 10y - 10q = 0$ તરીકે લખતા. સહગુણકોની સરખામણી કરતા, $\frac{q}{2} = \frac{10}{5} \implies q = 4$। તેથી $L_2: 4x + 10y - 40 = 0 \implies 2x + 5y - 20 = 0$।
પગલું $3$: સમાંતર રેખાઓ $Ax + By + C_1 = 0$ અને $Ax + By + C_2 = 0$ વચ્ચેનું અંતર $d = \frac{|C_1 - C_2|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ છે.
પગલું $4$: અહીં $A=2, B=5, C_1=-10, C_2=-20$ છે. તેથી, $d = \frac{|-10 - (-20)|}{\sqrt{2^2 + 5^2}} = \frac{10}{\sqrt{4 + 25}} = \frac{10}{\sqrt{29}}$।
46
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક સીધી રેખા $L$, રેખાઓ $x - y + 1 = 0$ અને $2x + y - 7 = 0$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થાય છે. જો $L$, ધન $x$-અક્ષને $A(a, 0)$ પર અને ધન $y$-અક્ષને $B(0, b)$ પર છેદે, તો ત્રિકોણ $OAB$ (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે) નું ન્યૂનતમ ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય ....
A
$6$ ચોરસ એકમ.
B
$12$ ચોરસ એકમ.
C
$24$ ચોરસ એકમ.
D
$48$ ચોરસ એકમ.

Solution

(B) પગલું $1$: રેખાઓ $x - y + 1 = 0$ અને $2x + y - 7 = 0$ નું છેદબિંદુ શોધો. સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(x - y + 1) + (2x + y - 7) = 0 \implies 3x - 6 = 0 \implies x = 2$ મળે. $x = 2$ ને $x - y + 1 = 0$ માં મૂકતા, આપણને $2 - y + 1 = 0 \implies y = 3$ મળે છે. છેદબિંદુ $P(2, 3)$ છે.
પગલું $2$: $(2, 3)$ માંથી પસાર થતી અને $m$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $y - 3 = m(x - 2)$ છે. કારણ કે તે ધન અક્ષોને $A(a, 0)$ અને $B(0, b)$ પર છેદે છે, તેથી $m$ ઋણ હોવો જોઈએ. ધારો કે $m = -k$ જ્યાં $k > 0$ છે. સમીકરણ $y - 3 = -k(x - 2) \implies kx + y = 2k + 3$ છે.
પગલું $3$: અંતઃખંડો $A(\frac{2k+3}{k}, 0)$ અને $B(0, 2k+3)$ છે. $\triangle OAB$ નું ક્ષેત્રફળ $Area = \frac{1}{2} \times \frac{2k+3}{k} \times (2k+3) = \frac{(2k+3)^2}{2k} = \frac{4k^2 + 12k + 9}{2k} = 2k + 6 + \frac{9}{2k}$ છે.
પગલું $4$: $AM$-$GM$ અસમતાનો ઉપયોગ કરતા, $2k + \frac{9}{2k} \ge 2\sqrt{2k \cdot \frac{9}{2k}} = 2\sqrt{9} = 6$ મળે. તેથી, $Area \ge 6 + 6 = 12$ ચોરસ એકમ.
47
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક રેખા યામ અક્ષો પર સમાન અંતઃખંડ બનાવે છે અને તે વર્તુળ $x^2 + y^2 = 4$ ને સ્પર્શે છે. યામ અક્ષો પર રેખા દ્વારા બનતા દરેક અંતઃખંડની લંબાઈ ... છે.
A
$\sqrt{2}$
B
$2\sqrt{2}$
C
$2$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે રેખા દ્વારા યામ અક્ષો પર બનતા અંતઃખંડ $a$ અને $a$ છે. અંતઃખંડ સ્વરૂપમાં રેખાનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{a} = 1$ છે, જે $x + y - a = 0$ માં સાદું રૂપ પામે છે.
આ રેખા વર્તુળ $x^2 + y^2 = 4$ ને સ્પર્શતી હોવાથી, કેન્દ્ર $(0,0)$ થી રેખાનું લંબ અંતર ત્રિજ્યા $r = 2$ જેટલું હોવું જોઈએ.
લંબ અંતરનું સૂત્ર $d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2 = \frac{|0 + 0 - a|}{\sqrt{1^2 + 1^2}}$.
$2 = \frac{|-a|}{\sqrt{2}}$.
$|a| = 2\sqrt{2}$.
આમ, દરેક અંતઃખંડની લંબાઈ $2\sqrt{2}$ છે.
48
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક રેખા દ્વારા યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $49 \text{ ચોરસ એકમ}$ છે. જો ઉગમબિંદુથી આ રેખા પર દોરેલો લંબ ધન $X$-અક્ષ સાથે $45^\circ$ નો ખૂણો બનાવે, તો રેખાનું સમીકરણ શોધો:
A
$x + y = 7$
B
$x + y = 7\sqrt{2}$
C
$x + y = \sqrt{2}$
D
$x + y = 2$

Solution

(B) રેખાનું અભિલંબ સ્વરૂપ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ છે, જ્યાં $p$ એ ઉગમબિંદુથી લંબ અંતર છે અને $\alpha$ એ લંબ દ્વારા ધન $X$-અક્ષ સાથે બનાવેલો ખૂણો છે.
આપેલ છે $\alpha = 45^\circ$, તેથી સમીકરણ $x \cos 45^\circ + y \sin 45^\circ = p$ છે, જે સાદું રૂપ આપતા $\frac{x}{\sqrt{2}} + \frac{y}{\sqrt{2}} = p$ અથવા $x + y = p\sqrt{2}$ મળે છે.
અક્ષો પરના અંતઃખંડો $x = p\sqrt{2}$ અને $y = p\sqrt{2}$ છે.
અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} (p\sqrt{2})(p\sqrt{2}) = p^2$ છે.
ક્ષેત્રફળ $49$ આપેલ છે, તેથી $p^2 = 49$, જેનો અર્થ છે $p = 7$.
$p = 7$ ને સમીકરણ $x + y = p\sqrt{2}$ માં મૂકતા, આપણને $x + y = 7\sqrt{2}$ મળે છે.
49
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક સીધી રેખા યામ અક્ષો પર સમાન ઋણ અંતઃખંડ બનાવે છે. જો ઉગમબિંદુથી રેખાનું લંબ અંતર $4 \text{ units}$ હોય, તો રેખાનું સમીકરણ છે:
A
$x + y + 4 = 0$
B
$x + y + 4\sqrt{2} = 0$
C
$x - y + 4 = 0$
D
$x - y + 4\sqrt{2} = 0$

Solution

(B) ધારો કે $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ પરના અંતઃખંડ અનુક્રમે $-a$ અને $-a$ છે, જ્યાં $a > 0$ છે.
રેખાનું અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{-a} + \frac{y}{-a} = 1$ છે, જેનું સાદું રૂપ $x + y + a = 0$ થાય છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી રેખા $Ax + By + C = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં, $A = 1, B = 1, C = a$, અને $d = 4$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $4 = \frac{|a|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{a}{\sqrt{2}}$.
તેથી, $a = 4\sqrt{2}$.
$a$ ની કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $x + y + 4\sqrt{2} = 0$.
50
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
રેખા $2x + y = 4$ એ $X$ અને $Y$ અક્ષોને અનુક્રમે $A$ અને $B$ બિંદુઓમાં છેદે છે. ધારો કે $C(p, q)$ એવું બિંદુ છે કે જેથી રેખાઓ $AC$ અને $BC$ પરસ્પર લંબ હોય. બિંદુ $C$ નું રેખાખંડ $AB$ ના મધ્યબિંદુથી અંતર શોધો.
A
$\sqrt{2}$
B
$\sqrt{5}$
C
$2\sqrt{2}$
D
$2\sqrt{5}$

Solution

(B) પગલું $1$: $A$ અને $B$ ના યામ શોધો. $X$-અક્ષ માટે, $y=0$ લો: $2x = 4 \implies x=2$। તેથી $A = (2, 0)$। $Y$-અક્ષ માટે, $x=0$ લો: $y=4$। તેથી $B = (0, 4)$।
પગલું $2$: $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M$ શોધો. $M = (\frac{2+0}{2}, \frac{0+4}{2}) = (1, 2)$।
પગલું $3$: કારણ કે $AC \perp BC$, બિંદુ $C$ એવા વર્તુળ પર આવેલું છે જેનો વ્યાસ $AB$ છે. આ વર્તુળનું કેન્દ્ર મધ્યબિંદુ $M(1, 2)$ છે.
પગલું $4$: આ વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ એ અંતર $MA$ છે: $r = \sqrt{(2-1)^2 + (0-2)^2} = \sqrt{1^2 + (-2)^2} = \sqrt{1+4} = \sqrt{5}$।
પગલું $5$: કારણ કે $C$ વર્તુળ પર આવેલું છે, તેથી $C$ નું કેન્દ્ર $M$ થી અંતર ત્રિજ્યા $r = \sqrt{5}$ જેટલું થાય.
51
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક દડો હવામાં ફેંકવામાં આવે છે. કોઈ પણ સમયે $t$ પર તેની ઊંચાઈ $h = 3 + 14t - 5t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તે મહત્તમ કેટલી ઊંચાઈ સુધી પહોંચી શકે છે?
A
$9$
B
$8$
C
$12.8$
D
$6$

Solution

(C) ઊંચાઈનું વિધેય $h(t) = -5t^2 + 14t + 3$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈ શોધવા માટે, આપણે $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ અને તેને શૂન્ય તરીકે લઈએ છીએ: $\frac{dh}{dt} = -10t + 14$.
$\frac{dh}{dt} = 0$ લેતા, આપણને $-10t + 14 = 0$ મળે છે, જેનો અર્થ છે $t = 1.4 \text{ s}$.
$t = 1.4$ ની કિંમત ઊંચાઈના સમીકરણમાં મૂકતા: $h(1.4) = 3 + 14(1.4) - 5(1.4)^2$.
$h(1.4) = 3 + 19.6 - 5(1.96) = 22.6 - 9.8 = 12.8 \text{ m}$.
આમ, મહત્તમ ઊંચાઈ $12.8 \text{ m}$ છે.
52
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $a_1, a_2, a_3, \dots, a_n$ સમાંતર શ્રેણીમાં હોય અને સામાન્ય તફાવત $d$ હોય, તો $\tan [\tan^{-1} (\frac{d}{1 + a_1a_2}) + \tan^{-1} (\frac{d}{1 + a_2a_3}) + \dots + \tan^{-1} (\frac{d}{1 + a_{n-1}a_n})] = $
A
$\frac{a_1 - a_n}{1 + a_1a_n}$
B
$\frac{a_n - a_1}{1 - a_1a_n}$
C
$\frac{a_n - a_1}{1 + a_1a_n}$
D
$\frac{a_1 + a_n}{1 + a_1a_n}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan^{-1} x - \tan^{-1} y = \tan^{-1} (\frac{x - y}{1 + xy})$ થાય છે.
કારણ કે $a_1, a_2, \dots, a_n$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે, તેથી $a_{k+1} - a_k = d$ થાય.
આમ, સરવાળાના દરેક પદને $\tan^{-1} (\frac{a_{k+1} - a_k}{1 + a_k a_{k+1}}) = \tan^{-1} a_{k+1} - \tan^{-1} a_k$ તરીકે લખી શકાય છે.
આપેલ પદાવલિ $\tan [(\tan^{-1} a_2 - \tan^{-1} a_1) + (\tan^{-1} a_3 - \tan^{-1} a_2) + \dots + (\tan^{-1} a_n - \tan^{-1} a_{n-1})]$ બને છે.
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ સરવાળો છે, જેનું સાદું રૂપ $\tan [\tan^{-1} a_n - \tan^{-1} a_1]$ થાય છે.
સૂત્ર $\tan (\tan^{-1} x - \tan^{-1} y) = \frac{x - y}{1 + xy}$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને $\frac{a_n - a_1}{1 + a_n a_1}$ મળે છે.
53
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો વિધેય $f(x) = \frac{2\sqrt{2} - (\cos x + \sin x)^3}{1 - \sin 2x}$ એ $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ સતત હોય, તો $f(\frac{\pi}{4})$ ની કિંમત શોધો...
A
$3\sqrt{2}$
B
$\frac{5\sqrt{2}}{2}$
C
$0$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(A) $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{4}$ આગળ સતત હોવા માટે, $f(\frac{\pi}{4}) = \lim_{x \to \frac{\pi}{4}} f(x)$ થવું જોઈએ.
ધારો કે $t = x - \frac{\pi}{4}$, તેથી જેમ $x \to \frac{\pi}{4}$, તેમ $t \to 0$. તો $x = t + \frac{\pi}{4}$.
$\cos x + \sin x = \sqrt{2} \sin(x + \frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} \sin(t + \frac{\pi}{2}) = \sqrt{2} \cos t$.
$1 - \sin 2x = 1 - \sin(2t + \frac{\pi}{2}) = 1 - \cos 2t = 2 \sin^2 t$.
$f(x) = \frac{2\sqrt{2} - (\sqrt{2} \cos t)^3}{2 \sin^2 t} = \frac{2\sqrt{2} - 2\sqrt{2} \cos^3 t}{2 \sin^2 t} = \sqrt{2} \frac{1 - \cos^3 t}{\sin^2 t}$.
$1 - \cos^3 t = (1 - \cos t)(1 + \cos t + \cos^2 t)$ અને $\sin^2 t = (1 - \cos t)(1 + \cos t)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = \sqrt{2} \frac{(1 - \cos t)(1 + \cos t + \cos^2 t)}{(1 - \cos t)(1 + \cos t)} = \sqrt{2} \frac{1 + \cos t + \cos^2 t}{1 + \cos t}$.
જેમ $t \to 0$, $\cos t \to 1$, તેથી $f(\frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} \frac{1 + 1 + 1}{1 + 1} = \sqrt{2} \cdot \frac{3}{2} = \frac{3\sqrt{2}}{2}$.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પોમાં $\frac{3\sqrt{2}}{2}$ નથી.
54
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\sec^{-1} \left( \frac{x^2 + y^2}{x^2 - y^2} \right) = 2a$, એ રીતે કે $y \frac{dy}{dx} = x \cdot f(a)$, તો $f \left( \frac{2\pi}{3} \right)$ ની કિંમત શોધો
A
$-3$
B
$\sqrt{3}$
C
$3$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે $\sec^{-1} \left( \frac{x^2 + y^2}{x^2 - y^2} \right) = 2a$, તેથી $\frac{x^2 + y^2}{x^2 - y^2} = \sec(2a)$ થાય.
યોગ-વિયોગ (componendo and dividendo) લેતા: $\frac{(x^2 + y^2) + (x^2 - y^2)}{(x^2 + y^2) - (x^2 - y^2)} = \frac{\sec(2a) + 1}{\sec(2a) - 1}$.
$\frac{2x^2}{2y^2} = \frac{\frac{1}{\cos(2a)} + 1}{\frac{1}{\cos(2a)} - 1} = \frac{1 + \cos(2a)}{1 - \cos(2a)} = \frac{2\cos^2(a)}{2\sin^2(a)} = \cot^2(a)$.
તેથી, $\frac{x^2}{y^2} = \cot^2(a) \implies x^2 = y^2 \cot^2(a)$.
$x$ ની સાપેક્ષ વિકલન કરતા: $2x = 2y \frac{dy}{dx} \cot^2(a)$.
$x = y \frac{dy}{dx} \cot^2(a) \implies y \frac{dy}{dx} = x \tan^2(a)$.
$y \frac{dy}{dx} = x \cdot f(a)$ સાથે સરખાવતા, આપણને $f(a) = \tan^2(a)$ મળે છે.
તેથી, $f \left( \frac{2\pi}{3} \right) = \tan^2 \left( \frac{2\pi}{3} \right) = (-\sqrt{3})^2 = 3$.
55
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$(0.007)^{\frac{1}{3}}$ ની આશરે કિંમત છે
A
$0.191$
B
$0.195$
C
$0.199$
D
$0.201$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = x^{\frac{1}{3}}$ છે. આપણે $f(0.007)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
ધારો કે $x = 0.008$ અને $\Delta x = -0.001$, જેથી $x + \Delta x = 0.007$ થાય.
રેખીય અંદાજ (linear approximation) માટેનું સૂત્ર $f(x + \Delta x) \approx f(x) + f'(x) \Delta x$ છે.
અહીં, $f(x) = x^{\frac{1}{3}}$, તેથી $f'(x) = \frac{1}{3} x^{-\frac{2}{3}} = \frac{1}{3 x^{\frac{2}{3}}}$ છે.
$x = 0.008$ માટે, $f(0.008) = (0.008)^{\frac{1}{3}} = 0.2$ છે.
$f'(0.008) = \frac{1}{3(0.008)^{\frac{2}{3}}} = \frac{1}{3(0.04)} = \frac{1}{0.12} = \frac{100}{12} = \frac{25}{3} \approx 8.333$ છે.
હવે, $f(0.007) \approx 0.2 + (8.333)(-0.001) = 0.2 - 0.008333 = 0.191667$ છે.
વિકલ્પોમાં સૌથી નજીકની કિંમત $0.191$ છે.
56
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
પરવલય $y^2 = \frac{36}{5}x$ પરનું એવું બિંદુ શોધો કે જ્યાં કોટિ (ordinate), ભુજ (abscissa) ના દર કરતા ત્રણ ગણી ઝડપે વધે છે:
A
$(6/5, 1/5)$
B
$(1/5, 6/5)$
C
$(5, 6)$
D
$(3/5, 9/5)$

Solution

(B) આપેલ પરવલયનું સમીકરણ: $y^2 = \frac{36}{5}x$ છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા: $2y \frac{dy}{dt} = \frac{36}{5} \frac{dx}{dt}$ મળે.
આપણને આપેલ છે કે કોટિ $(y)$, ભુજ $(x)$ ના દર કરતા ત્રણ ગણી ઝડપે વધે છે, તેથી $\frac{dy}{dt} = 3 \frac{dx}{dt}$ થાય.
આ કિંમત વિકલિત સમીકરણમાં મૂકતા: $2y(3 \frac{dx}{dt}) = \frac{36}{5} \frac{dx}{dt}$ મળે.
ધારો કે $\frac{dx}{dt} \neq 0$, તો $6y = \frac{36}{5}$ મળે, જેનું સાદું રૂપ $y = \frac{6}{5}$ થાય.
હવે, $y = \frac{6}{5}$ ને મૂળ પરવલયના સમીકરણમાં મૂકતા: $(\frac{6}{5})^2 = \frac{36}{5}x$ મળે.
$\frac{36}{25} = \frac{36}{5}x$ થાય.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x = \frac{36}{25} \times \frac{5}{36} = \frac{1}{5}$ મળે.
આમ, માંગેલ બિંદુ $(1/5, 6/5)$ છે.
57
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 4 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$ ને એક સંમિત શ્રેણિક $B$ અને એક વિસંમિત શ્રેણિક $C$ ના સરવાળા તરીકે દર્શાવવામાં આવે, તો નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?
A
$|A| = |B| \times |C|$
B
$|A| = |B| + |C|$
C
$|C| = 0$
D
$|A| = |B|$

Solution

(B) પગલું $1$: એક ચોરસ શ્રેણિક $A$ ને $A = B + C$ તરીકે લખી શકાય છે, જ્યાં $B = \frac{1}{2}(A + A^T)$ સંમિત છે અને $C = \frac{1}{2}(A - A^T)$ વિસંમિત છે.
પગલું $2$: $A^T = \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $3$: $B = \frac{1}{2} \left( \begin{bmatrix} 4 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} \right) = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 8 & 4 \\ 4 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix}$.
પગલું $4$: $C = \frac{1}{2} \left( \begin{bmatrix} 4 & 1 \\ 3 & 2 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 4 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix} \right) = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} 0 & -2 \\ 2 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
પગલું $5$: નિશ્ચાયકોની ગણતરી કરો: $|A| = (4 \times 2) - (1 \times 3) = 8 - 3 = 5$. $|B| = (4 \times 2) - (2 \times 2) = 8 - 4 = 4$. $|C| = (0 \times 0) - (-1 \times 1) = 1$.
પગલું $6$: વિકલ્પો તપાસો: $|B| + |C| = 4 + 1 = 5$. કારણ કે $|A| = 5$, તેથી સંબંધ $|A| = |B| + |C|$ સાચો છે.
58
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 2i & i^3 \\ i^2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1}$ કોના બરાબર છે?
A
$\begin{bmatrix} -i & 1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} i & 1 \\ i & -2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -i & -1 \\ i & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} i & -1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2i & i^3 \\ i^2 & 1 \end{bmatrix}$। કારણ કે $i^2 = -1$ અને $i^3 = -i$, તેથી $A = \begin{bmatrix} 2i & -i \\ -1 & 1 \end{bmatrix}$ થાય.
પગલું $1$: નિશ્ચાયક $|A| = (2i)(1) - (-i)(-1) = 2i - i = i$ શોધો.
પગલું $2$: સહઅવયજ શ્રેણિક $adj(A)$ શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, $adj(A) = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી, $adj(A) = \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix}$.
પગલું $3$: $A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = \frac{1}{i} \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $\frac{1}{i} = -i$, આપણને $A^{-1} = -i \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -i & -i^2 \\ -i & -2i^2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -i & 1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$ મળે છે.
59
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -1 & -\sqrt{3} \\ \sqrt{3} & -1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1} - A^2$ શું નથી:
A
શૂન્ય શ્રેણિક
B
એકમ શ્રેણિક
C
વિકર્ણ શ્રેણિક
D
અદિશ શ્રેણિક

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
આ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} \cos(240^\circ) & -\sin(240^\circ) \\ \sin(240^\circ) & \cos(240^\circ) \end{bmatrix}$ સ્વરૂપમાં છે, જે $\theta = 240^\circ = 4\pi/3$ સાથેનો પરિભ્રમણ શ્રેણિક $R_\theta$ છે.
પરિભ્રમણ શ્રેણિક માટે, $A^{-1} = R_{-\theta}$ અને $A^2 = R_{2\theta}$ થાય.
$A^{-1} = \begin{bmatrix} \cos(120^\circ) & -\sin(120^\circ) \\ \sin(120^\circ) & \cos(120^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
$A^2 = \begin{bmatrix} \cos(480^\circ) & -\sin(480^\circ) \\ \sin(480^\circ) & \cos(480^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos(120^\circ) & -\sin(120^\circ) \\ \sin(120^\circ) & \cos(120^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
આમ, $A^{-1} - A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$, જે એક શૂન્ય શ્રેણિક છે.
શૂન્ય શ્રેણિક એ વિકર્ણ શ્રેણિક અને અદિશ શ્રેણિક પણ છે, પરંતુ તે એકમ શ્રેણિક નથી.
60
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ હોય, તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A^2 = A^{-1}$
B
$A = -(adj A)$
C
$A^{-1} = A$
D
$A^{-1} = -A$

Solution

(C) પગલું $1$: $A^2$ ની ગણતરી કરો.
$A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$।
પગલું $2$: કારણ કે $A^2 = I$, બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા $A = A^{-1}$ મળે છે.
પગલું $3$: વિકલ્પો તપાસો. વિકલ્પ $(C)$ જણાવે છે કે $A^{-1} = A$, જે આપણા પરિણામ સાથે મેળ ખાય છે.
61
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$, અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} \gamma & -1 & 1 \\ \alpha & 6 & -5 \\ \beta & -2 & 2 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$, તો $|\alpha \cdot \beta \cdot \gamma| = $ (જ્યાં $| \cdot |$ નિરપેક્ષ મૂલ્ય દર્શાવે છે)
A
$125$
B
$220$
C
$225$
D
$-225$

Solution

(C) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = 2(3-0) - 0(15-0) + (-1)(5-0) = 6 - 5 = 1$.
પગલું $2$: સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરો. કારણ કે $|A| = 1$, $A^{-1} = \text{adj}(A)$.
પગલું $3$: સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધો.
$C_{11} = +(3-0) = 3$, $C_{12} = -(15-0) = -15$, $C_{13} = +(5-0) = 5$.
$C_{21} = -(0 - (-1)) = -1$, $C_{22} = +(6-0) = 6$, $C_{23} = -(2-0) = -2$.
$C_{31} = +(0 - (-1)) = 1$, $C_{32} = -(0 - (-5)) = -5$, $C_{33} = +(2-0) = 2$.
પગલું $4$: સહઅવયવ શ્રેણિકનો પરિવર્ત શ્રેણિક એ $\text{adj}(A)$ છે: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2 \end{bmatrix}$.
પગલું $5$: $A^{-1}$ સાથે સરખામણી કરતા, આપણને $\gamma = 3$, $\alpha = -15$, $\beta = 5$ મળે છે.
પગલું $6$: $|\alpha \cdot \beta \cdot \gamma| = |(-15) \cdot 5 \cdot 3| = |-225| = 225$.
62
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & -2 \\ -3 & 0 & -5 \\ 2 & 5 & 0 \end{bmatrix}$ ના વ્યસ્ત શ્રેણિકની પ્રથમ હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક છે ...
A
$\frac{2}{5}$
B
$-\frac{10}{3}$
C
$-\frac{2}{25}$
D
$\frac{1}{25}$

Solution

(C) પગલું $1$: નિશ્ચાયક $|A| = 1(0 - (-25)) - 3(0 - (-10)) - 2(-15 - 0) = 1(25) - 3(10) - 2(-15) = 25 - 30 + 30 = 25$ શોધો.
પગલું $2$: $A^{-1}$ ની પ્રથમ હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{21}}{|A|}$ દ્વારા મળે છે, જ્યાં $C_{21}$ એ $A$ ના બીજા હાર અને પ્રથમ સ્તંભના ઘટકનો સહઅવયવ છે.
પગલું $3$: $C_{21} = (-1)^{2+1} \times \text{minor}_{21} = -1 \times \begin{vmatrix} 3 & -2 \\ 5 & 0 \end{vmatrix} = -1 \times (0 - (-10)) = -10$.
પગલું $4$: જરૂરી ઘટક $\frac{C_{21}}{|A|} = \frac{-10}{25} = -\frac{2}{5}$ છે. નોંધ: આપેલા વિકલ્પોમાં સાચો જવાબ નથી.
63
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
મેટ્રિક્સ $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 3 \\ 3 & 1 & 3 \\ 3 & 3 & 4 \end{bmatrix}$ ના વ્યસ્ત મેટ્રિક્સ (inverse matrix) માં ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક છે
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$-\frac{3}{2}$
D
$-\frac{2}{3}$

Solution

(A) પગલું $1$: મેટ્રિક્સ $A$ નો નિશ્ચાયક (determinant) શોધો.
$|A| = 1(4 - 9) - 3(12 - 9) + 3(9 - 3) = 1(-5) - 3(3) + 3(6) = -5 - 9 + 18 = 4$.
પગલું $2$: $A^{-1}$ ની ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{23}}{|A|}$ દ્વારા મળે છે, જ્યાં $C_{23}$ એ $A$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભના ઘટકનો સહઅવયવ (cofactor) છે.
પગલું $3$: બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભને દૂર કરીને માઇનર $M_{23}$ ની ગણતરી કરો: $M_{23} = \begin{vmatrix} 1 & 3 \\ 3 & 3 \end{vmatrix} = (3 - 9) = -6$.
પગલું $4$: સહઅવયવ $C_{23} = (-1)^{2+3} M_{23} = -1 \times (-6) = 6$.
પગલું $5$: જરૂરી ઘટક $\frac{C_{23}}{|A|} = \frac{6}{4} = \frac{3}{2}$ છે.
64
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત (inverse) છે:
A
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = (3 \times 4) - (-2 \times 1) = 12 + 2 = 14$.
પગલું $2$: $A$ નો સહઅવયવજ (adjoint) શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, સહઅવયવજ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય છે.
પગલું $3$: તેથી, $adj(A) = \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$.
પગલું $4$: વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = \frac{1}{14} \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{4}{14} & \frac{2}{14} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$.
65
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય અને $A^2 - A + I = 0$ હોય, તો $A^{-1} = \dots$
A
$A$
B
$A - I$
C
$I - A$
D
$A + I$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $A^2 - A + I = 0$
બંને બાજુથી $I$ બાદ કરતા: $A^2 - A = -I$
ડાબી બાજુથી $A$ સામાન્ય લેતા: $A(A - I) = -I$
બંને બાજુ ડાબી બાજુથી $A^{-1}$ વડે ગુણતા: $A^{-1}A(A - I) = A^{-1}(-I)$
કારણ કે $A^{-1}A = I$, તેથી: $I(A - I) = -A^{-1}$
$A - I = -A^{-1}$
બંને બાજુ $-1$ વડે ગુણતા: $A^{-1} = -(A - I) = I - A$
66
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 6 & -13 \\ 5 & -10 \end{bmatrix}$ બે શ્રેણિકો છે. જો ચલ $x$ અને $y$ એ શ્રેણિક સમીકરણ $((A^{-1})^2 + B) \begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ નું સમાધાન કરે છે, તો ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y) =$?
A
$(3, 5)$
B
$(10, 7)$
C
$(4, 6)$
D
$(5, 3)$

Solution

(D) પગલું $1$: $A^{-1}$ શોધો. આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$, $\det(A) = (3)(-1) - (-4)(1) = -3 + 4 = 1$। તેથી, $A^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$।
પગલું $2$: $(A^{-1})^2$ ની ગણતરી કરો. $(A^{-1})^2 = \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & 8 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$।
પગલું $3$: $(A^{-1})^2 + B$ ની ગણતરી કરો. $\begin{bmatrix} -3 & 8 \\ -2 & 5 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 6 & -13 \\ 5 & -10 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ 3 & -5 \end{bmatrix}$।
પગલું $4$: સમીકરણ સંહતિ $\begin{bmatrix} 3 & -5 \\ 3 & -5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ ને ઉકેલો. આનો અર્થ એ છે કે $3x - 5y = 0$, અથવા $3x = 5y$। વિકલ્પોમાંથી, માત્ર $(5, 3)$ એ $3(5) = 5(3)$ નું સમાધાન કરે છે.
67
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો શ્રેણિક $A$ અને તેનો વ્યસ્ત $A^{-1}$ નીચે મુજબ આપેલ હોય: $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & x & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & y \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$, તો જે બિંદુના કાર્તેઝિયન યામ $(x, y)$ હોય તેના ધ્રુવીય યામ શું થશે?
A
$(2, \frac{7\pi}{4})$
B
$(\sqrt{2}, \frac{\pi}{4})$
C
$(\sqrt{2}, \frac{7\pi}{4})$
D
$(2, \frac{\pi}{4})$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$, જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
$A$ ની બીજી હારનો $A^{-1}$ ના ત્રીજા સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરતા $I$ નો $(2, 3)$ ઘટક મળે છે, જે $0$ છે.
$(1 \times \frac{1}{2}) + (2 \times y) + (3 \times \frac{1}{2}) = 0 \implies \frac{1}{2} + 2y + \frac{3}{2} = 0 \implies 2 + 2y = 0 \implies y = -1$.
$A$ ની ત્રીજી હારનો $A^{-1}$ ના પ્રથમ સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરતા $I$ નો $(3, 1)$ ઘટક મળે છે, જે $0$ છે.
$(3 \times \frac{1}{2}) + (x \times -4) + (1 \times \frac{5}{2}) = 0 \implies \frac{3}{2} - 4x + \frac{5}{2} = 0 \implies 4 - 4x = 0 \implies x = 1$.
કાર્તેઝિયન યામ $(1, -1)$ છે.
ધ્રુવીય યામ $(r, \theta)$ માટે, $r = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{1^2 + (-1)^2} = \sqrt{2}$.
બિંદુ $(1, -1)$ ચોથા ચરણમાં હોવાથી, $\theta = \arctan(\frac{y}{x}) = \arctan(-1) = \frac{7\pi}{4}$.
આમ, ધ્રુવીય યામ $(\sqrt{2}, \frac{7\pi}{4})$ છે.
68
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત (inverse) છે
A
$\begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & p & p^2 \\ q & 1 + pq & p + p^2q \\ q^2 & q + pq^2 & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & -(p + p^2q) \\ q^2 & -(q + pq^2) & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & p + p^2q \\ q^2 & q + pq^2 & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$

Solution

(C) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ, નિશ્ચાયક $|A| = (1+pq)((1+pq)(1) - pq) - p(q(1) - 0) + 0 = (1+pq)(1) - pq = 1 + pq - pq = 1$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $|A| = 1$ છે, તેથી વ્યસ્ત $A^{-1}$ એ સહઅવયજ શ્રેણિક $adj(A)$ છે.
સહઅવયવો $C_{ij}$ નીચે મુજબ છે:
$C_{11} = (1+pq)(1) - pq = 1$, $C_{12} = -(q - 0) = -q$, $C_{13} = q^2 - 0 = q^2$.
$C_{21} = -(p - 0) = -p$, $C_{22} = (1+pq) - 0 = 1+pq$, $C_{23} = -(q(1+pq) - 0) = -(q+pq^2)$.
$C_{31} = p^2 - 0 = p^2$, $C_{32} = -(p(1+pq) - 0) = -(p+p^2q)$, $C_{33} = (1+pq)^2 - pq = 1 + 2pq + p^2q^2 - pq = 1 + pq + p^2q^2$.
આમ, $A^{-1} = \begin{bmatrix} C_{11} & C_{21} & C_{31} \\ C_{12} & C_{22} & C_{32} \\ C_{13} & C_{23} & C_{33} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & -(p + p^2q) \\ q^2 & -(q + pq^2) & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$.
69
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 4 \\ 4 & -3 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $B = \frac{1}{37} \begin{bmatrix} -5 & 9 & 11 \\ -3 & -2 & 14 \\ 11 & -5 & k \end{bmatrix}$ હોય, તો $k$ ની કિંમત શોધો...
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(D) પગલું $1$: શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
$|A| = 2((-3)(1) - (1)(2)) - (-1)((4)(1) - (1)(1)) + 4((4)(2) - (-3)(1))$
$|A| = 2(-5) + 1(3) + 4(11) = -10 + 3 + 44 = 37$.
પગલું $2$: વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ દ્વારા મળે છે.
પગલું $3$: એડજોઈન્ટ શ્રેણિકના $(3,3)$ સ્થાન પરનો ઘટક એ સહઅવયવ $C_{33}$ છે.
$C_{33} = (-1)^{3+3} \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 4 & -3 \end{vmatrix} = (1)((2)(-3) - (-1)(4)) = -6 + 4 = -2$.
પગલું $4$: કારણ કે $B = A^{-1} = \frac{1}{37} \text{adj}(A)$, તેથી $B$ માં $(3,3)$ પરનો ઘટક $\frac{C_{33}}{37} = \frac{-2}{37}$ છે.
આપેલ શ્રેણિક $B$ સાથે સરખામણી કરતા, આપણને $k = -2$ મળે છે.
70
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} a & 1 \\ 1 & b \end{bmatrix}$, જ્યાં $a$ અને $b$ એ સમીકરણ $x^2 - 4x + 2 = 0$ ના બીજ છે. જો $A + A^{-1} = kI_2$ હોય, તો $k$ ની કિંમત શું છે?
A
$2$
B
$2\sqrt{2}$
C
$4$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે $x^2 - 4x + 2 = 0$। કારણ કે $a$ અને $b$ બીજ છે, $a+b = 4$ અને $ab = 2$ થાય.
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & 1 \\ 1 & b \end{bmatrix}$ છે. નિશ્ચાયક $|A| = ab - 1 = 2 - 1 = 1$ છે.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} b & -1 \\ -1 & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} b & -1 \\ -1 & a \end{bmatrix}$ છે.
હવે, $A + A^{-1} = \begin{bmatrix} a & 1 \\ 1 & b \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} b & -1 \\ -1 & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} a+b & 0 \\ 0 & a+b \end{bmatrix}$ થાય.
કારણ કે $a+b = 4$, તેથી $A + A^{-1} = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix} = 4I_2$ મળે.
$A + A^{-1} = kI_2$ સાથે સરખાવતા, આપણને $k = 4$ મળે છે.
71
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -5 \\ -2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1} =$ શું થાય?
A
$-\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
B
$-\frac{1}{6} \begin{bmatrix} -4 & 5 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = (1)(4) - (-5)(-2) = 4 - 10 = -6$।
પગલું $2$: $A$ નો એડજોઈન્ટ (adjoint) શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, એડજોઈન્ટ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય છે।
પગલું $3$: તેથી, $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$।
પગલું $4$: સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરો।
પગલું $5$: $A^{-1} = \frac{1}{-6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} = -\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$।
72
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$, $\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$ એ રીતે હોય કે $A + \text{adj } A = 4I$, તો $\theta =$
A
$\frac{\pi}{12}$
B
$\frac{\pi}{6}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(C) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$।
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, $\text{adj } A = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી, $\text{adj } A = \begin{bmatrix} \sec \theta & \tan \theta \\ \tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $A + \text{adj } A = 4I$, જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$\begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} \sec \theta & \tan \theta \\ \tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા: $\begin{bmatrix} 2 \sec \theta & 0 \\ 0 & 2 \sec \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા: $2 \sec \theta = 4 \implies \sec \theta = 2$.
કારણ કે $\sec \theta = 2$, તેથી $\cos \theta = \frac{1}{2}$.
$\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$ માટે, $\theta = \frac{\pi}{3}$.
73
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2k - 1 & 1 & 1 \\ 0 & 2k - 1 & 1 \\ 0 & 0 & 2k - 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 2k - 1 & 1 \\ 1 - 2k & 0 & k \\ -1 & -k & 0 \end{bmatrix}$ જ્યાં $k$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. જો $\det(\text{adj } A) + \det(\text{adj } B) = 11^6$ હોય, તો $k - 5$ ની કિંમત કેટલી થાય...
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) પગલું $1$: $\det(A)$ ની ગણતરી કરો. $A$ એ અપર ટ્રાયંગ્યુલર મેટ્રિક્સ હોવાથી, $\det(A) = (2k - 1)^3$ થાય.
પગલું $2$: $\det(\text{adj } A)$ ની ગણતરી કરો. આપણે જાણીએ છીએ કે $\det(\text{adj } A) = (\det A)^{n-1}$ થાય. અહીં $n=3$ છે, તેથી $\det(\text{adj } A) = ((2k - 1)^3)^2 = (2k - 1)^6$ થાય.
પગલું $3$: $\det(B)$ ની ગણતરી કરો. $B$ એ $3 \times 3$ કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક મેટ્રિક્સ છે. એકી કક્ષાના સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક મેટ્રિક્સનો નિશ્ચાયક $0$ હોય છે. તેથી, $\det(B) = 0$ થાય.
પગલું $4$: $\det(\text{adj } B)$ ની ગણતરી કરો. $\det(B) = 0$ હોવાથી, $\det(\text{adj } B) = (\det B)^{3-1} = 0^2 = 0$ થાય.
પગલું $5$: સમીકરણ $(2k - 1)^6 + 0 = 11^6$ ઉકેલો. આનો અર્થ એ છે કે $(2k - 1)^6 = 11^6$, તેથી $2k - 1 = 11$ અથવા $2k - 1 = -11$ થાય.
પગલું $6$: જો $2k - 1 = 11$ હોય, તો $2k = 12$, તેથી $k = 6$ મળે. ત્યારે $k - 5 = 6 - 5 = 1$ થાય.
પગલું $7$: જો $2k - 1 = -11$ હોય, તો $2k = -10$, તેથી $k = -5$ મળે. ત્યારે $k - 5 = -5 - 5 = -10$ (વિકલ્પોમાં નથી).
તેથી, કિંમત $1$ છે.
74
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $A (adj A) = AA^T$ હોય, તો $5a + b =$ શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$\frac{15}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A(adj A) = |A|I$, જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
$|A| = (5a)(2) - (-b)(3) = 10a + 3b$.
તેથી, $A(adj A) = \begin{bmatrix} 10a + 3b & 0 \\ 0 & 10a + 3b \end{bmatrix}$.
વળી, $A^T = \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix}$.
$AA^T = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25a^2 + b^2 & 15a - 2b \\ 15a - 2b & 9 + 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25a^2 + b^2 & 15a - 2b \\ 15a - 2b & 13 \end{bmatrix}$.
$A(adj A) = AA^T$ ને સરખાવતા:
$10a + 3b = 13$ ($(2,2)$ ઘટક પરથી).
વિકર્ણ સિવાયના ઘટકો માટે, $15a - 2b = 0$, તેથી $b = \frac{15a}{2}$.
$b$ ની કિંમત $10a + 3b = 13$ માં મૂકતા:
$10a + 3(\frac{15a}{2}) = 13 \implies 10a + \frac{45a}{2} = 13 \implies \frac{20a + 45a}{2} = 13 \implies 65a = 26 \implies a = \frac{26}{65} = \frac{2}{5}$.
તેથી $b = \frac{15}{2} \times \frac{2}{5} = 3$.
આમ, $5a + b = 5(\frac{2}{5}) + 3 = 2 + 3 = 5$.
75
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha & 0 \\ \sin \alpha & \cos \alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે. જો $B = \text{adj } A$ હોય, તો શ્રેણિક $B^{-1}$ કોના બરાબર છે:
A
$I$
B
$A^{-1}$
C
$-A$
D
$A$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે, $\text{adj}(\text{adj } A) = |A|^{n-2} A$ થાય છે.
વળી, એડજોઈન્ટ શ્રેણિકનો ગુણધર્મ $B = \text{adj } A$ છે, તેથી $B^{-1} = (\text{adj } A)^{-1} = \frac{1}{|A|} A$ થાય.
સૌ પ્રથમ, નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = \cos \alpha (\cos \alpha - 0) - (-\sin \alpha)(\sin \alpha - 0) + 0 = \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha = 1$.
કારણ કે $|A| = 1$ છે, તેથી $B = \text{adj } A$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot \text{adj } A = |A| I = I$ થાય છે.
તેથી, $\text{adj } A = A^{-1}$.
માટે, $B = A^{-1}$.
તેથી $B^{-1} = (A^{-1})^{-1} = A$ થાય.
76
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = [a_{ij}]_{3 \times 3}$, જ્યાં $a_{ij} = \begin{cases} 1, \text{ જો } i + j \text{ બેકી હોય} \\ 0, \text{ જો } i + j \text{ એકી હોય} \end{cases}$, તો $adj(A) = \dots$
A
$\begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) પગલું $1$: શ્રેણિક $A$ બનાવો. $i, j \in \{1, 2, 3\}$ માટે, જો $i+j$ બેકી હોય તો $a_{ij} = 1$ અને જો $i+j$ એકી હોય તો $a_{ij} = 0$ છે.
$A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$।
પગલું $2$: નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો.
$|A| = 1(1-0) - 0(0-0) + 1(0-1) = 1 - 1 = 0$।
પગલું $3$: સહઅવયવ શ્રેણિક $C$ ની ગણતરી કરો:
$C_{11} = 1, C_{12} = 0, C_{13} = -1, C_{21} = 0, C_{22} = 0, C_{23} = 0, C_{31} = -1, C_{32} = 0, C_{33} = 1$।
$adj(A) = C^T = \begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$।
77
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} -1 & 2025 & 2026 \\ 0 & 2 & 2027 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $adj(A^{-1})$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો કેટલો થાય...
A
$1013$
B
$2026$
C
$3039$
D
$6078$

Solution

(C) પગલું $1$: આપણે જાણીએ છીએ કે $adj(A^{-1}) = adj((A^{-1})) = \frac{1}{\det(A)} A$ થાય.
પગલું $2$: $\det(A)$ ની ગણતરી કરો. $A$ એ ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક હોવાથી, $\det(A) = (-1) \times (2) \times (-1) = 2$ થાય.
પગલું $3$: તેથી, $adj(A^{-1}) = \frac{1}{2} A = \begin{bmatrix} -0.5 & 1012.5 & 1013 \\ 0 & 1 & 1013.5 \\ 0 & 0 & -0.5 \end{bmatrix}$ થાય.
પગલું $4$: તમામ ઘટકોનો સરવાળો = $-0.5 + 1012.5 + 1013 + 0 + 1 + 1013.5 + 0 + 0 - 0.5 = 3039$ થાય.
78
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ હોય, તો $\theta = \pi/6$ હોય ત્યારે શ્રેણિક $A^{-3}$ કોના બરાબર થાય?
A
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
રોટેશન મેટ્રિક્સના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા, $A^n = \begin{bmatrix} \cos(n\theta) & -\sin(n\theta) \\ \sin(n\theta) & \cos(n\theta) \end{bmatrix}$.
તેથી, $A^{-3} = \begin{bmatrix} \cos(-3\theta) & -\sin(-3\theta) \\ \sin(-3\theta) & \cos(-3\theta) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos(3\theta) & \sin(3\theta) \\ -\sin(3\theta) & \cos(3\theta) \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $\theta = \pi/6$, તેથી $3\theta = 3(\pi/6) = \pi/2$.
કિંમત મૂકતા, $A^{-3} = \begin{bmatrix} \cos(\pi/2) & \sin(\pi/2) \\ -\sin(\pi/2) & \cos(\pi/2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$.
79
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$, $C = \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ 0 & 6 \end{bmatrix}$ અને $AB = C$ હોય, તો શ્રેણિક $B$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શું છે?
A
$\frac{1}{42} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & 3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે $AB = C$। ડાબી બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા, આપણને $B = A^{-1}C$ મળે છે. બંને બાજુ વ્યસ્ત લેતા, $B^{-1} = (A^{-1}C)^{-1} = C^{-1}A$।
સૌ પ્રથમ, $C^{-1}$ શોધો. નિશ્ચાયક $|C| = (7 \times 6) - (3 \times 0) = 42$। એડજોઈન્ટ $adj(C) = \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix}$। તેથી, $C^{-1} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix}$।
હવે, $B^{-1} = C^{-1}A = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$।
$B^{-1} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} (6 \times 3) + (-3 \times -1) & (6 \times 1) + (-3 \times 2) \\ (0 \times 3) + (7 \times -1) & (0 \times 1) + (7 \times 2) \end{bmatrix} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 21 & 0 \\ -7 & 14 \end{bmatrix}$।
આને સાદું રૂપ આપતા: $B^{-1} = \frac{7}{42} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
80
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B^{-1} = \begin{bmatrix} 1/5 & 2/5 \\ 2/5 & -1/5 \end{bmatrix}$ હોય, તો $(AB)^{-1} = $
A
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 8 & -1 \\ -1 & 12 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 12 & -1 \\ -1 & 8 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -12 & 1 \\ 1 & -8 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -8 & 1 \\ 1 & -12 \end{bmatrix}$

Solution

(B) અમે ગુણધર્મ $(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
સૌ પ્રથમ, $A^{-1}$ શોધો. આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$, $|A| = (2)(-2) - (3)(5) = -4 - 15 = -19$ છે.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{-19} \begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \frac{1}{19} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ છે.
હવે, $(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1} = \begin{bmatrix} 1/5 & 2/5 \\ 2/5 & -1/5 \end{bmatrix} \times \frac{1}{19} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ છે.
$= \frac{1}{5 \times 19} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & -1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix} = \frac{1}{95} \begin{bmatrix} (1)(2)+(2)(5) & (1)(3)+(2)(-2) \\ (2)(2)+(-1)(5) & (2)(3)+(-1)(-2) \end{bmatrix}$ છે.
$= \frac{1}{95} \begin{bmatrix} 12 & -1 \\ -1 & 8 \end{bmatrix}$ છે.
81
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 2 & 6 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 5 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ એ રીતે આપેલ હોય કે $XA = B^T$ અને $A^{-1}Y = B$, તો $XY$ ની કિંમત શોધો.
A
$[-1]$
B
$[1]$
C
$[-2]$
D
$[2]$

Solution

(D) પગલું $1$: આપેલ છે $XA = B^T$, જમણી બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા: $X = B^T A^{-1}$ મળે.
પગલું $2$: આપેલ છે $A^{-1}Y = B$, તેથી $Y = AB$ મળે.
પગલું $3$: $XY = (B^T A^{-1})(AB) = B^T (A^{-1}A) B = B^T I B = B^T B$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: $B^T = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ છે.
પગલું $5$: $XY = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} = (1 \times 1) + (0 \times 0) + (1 \times 1) = 1 + 0 + 1 = [2]$.
82
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ છે. હાર પરિવર્તન $R_1 \to R_1 + 3R_2$ એ શ્રેણિક $A$ ને શેમાં રૂપાંતરિત કરશે?
A
ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક
B
નીચેનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક
C
એકમ શ્રેણિક
D
અસામાન્ય શ્રેણિક

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} -5 & -3 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$.
હાર પરિવર્તન $R_1 \to R_1 + 3R_2$ લાગુ પાડતા:
નવી $R_1 = [-5 + 3(2), -3 + 3(1)] = [-5 + 6, -3 + 3] = [1, 0]$.
રૂપાંતરિત શ્રેણિક $A' = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
ઉપરના ત્રિકોણીય શ્રેણિકમાં, મુખ્ય વિકર્ણની નીચેના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોય છે. અહીં, $(2, 1)$ સ્થાન પરનો ઘટક $2$ છે, તેથી તે ઉપરનો ત્રિકોણીય નથી.
નીચેના ત્રિકોણીય શ્રેણિકમાં, મુખ્ય વિકર્ણની ઉપરના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોય છે. અહીં, $(1, 2)$ સ્થાન પરનો ઘટક $0$ છે. મુખ્ય વિકર્ણની ઉપરનો ઘટક શૂન્ય હોવાથી, તે નીચેનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક છે.
83
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix}$ અને $A^2 + xA + yI_2 = O_2$ હોય, જ્યાં $I_2$ અને $O_2$ એ અનુક્રમે $2$ કક્ષાના એકમ શ્રેણિક અને શૂન્ય શ્રેણિક છે, તો:
A
$x = 4, y = 4$
B
$x = -4, y = 4$
C
$x = -4, y = -2$
D
$x = 4, y = -4$

Solution

(B) પગલું $1$: $A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4+0 & -2-2 \\ 0+0 & 0+4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & -4 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $2$: સમીકરણ $A^2 + xA + yI_2 = O_2$ માં $A^2$, $A$ અને $I_2$ ની કિંમત મૂકો.
$\begin{bmatrix} 4 & -4 \\ 0 & 4 \end{bmatrix} + x \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} + y \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$.
પગલું $3$: શ્રેણિકોનો સરવાળો કરો: $\begin{bmatrix} 4 + 2x + y & -4 - x \\ 0 & 4 + 2x + y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$.
પગલું $4$: અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરો: $-4 - x = 0 \implies x = -4$.
પગલું $5$: $x = -4$ ને $4 + 2x + y = 0$ માં મૂકો: $4 + 2(-4) + y = 0 \implies 4 - 8 + y = 0 \implies y = 4$.
84
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -5 & 0 \\ 0 & 0 & 7 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ હોય, તો $(2A + 3B)^{-1}$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & -1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & -1/26 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & -1/26 \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $2A = 2 \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -5 & 0 \\ 0 & 0 & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 & 0 & 0 \\ 0 & -10 & 0 \\ 0 & 0 & 14 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $2$: $3B = 3 \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 0 & 6 & 0 \\ 0 & 0 & 12 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $3$: $2A + 3B = \begin{bmatrix} 6-3 & 0 & 0 \\ 0 & -10+6 & 0 \\ 0 & 0 & 14+12 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -4 & 0 \\ 0 & 0 & 26 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: વિકર્ણ શ્રેણિક $D = \text{diag}(d_1, d_2, d_3)$ નો વ્યસ્ત $D^{-1} = \text{diag}(1/d_1, 1/d_2, 1/d_3)$ થાય.
પગલું $5$: તેથી, $(2A + 3B)^{-1} = \begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & -1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$ મળે.
85
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ છે. જો $A^2 - 2A + I = \begin{bmatrix} 18 & p \\ q & 11 \end{bmatrix}$ હોય, તો $p$ અને $q$ ની કિંમત શોધો.
A
$p = -2, q = -1$
B
$p = 2, q = 1$
C
$p = -1, q = -2$
D
$p = 1, q = 2$

Solution

(A) પગલું $1$: $A^2 = A \times A = \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 11 & 2 \\ 1 & 18 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $2$: $2A = 2 \begin{bmatrix} -3 & 2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -6 & 4 \\ 2 & 8 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $3$: $A^2 - 2A + I = \begin{bmatrix} 11 & 2 \\ 1 & 18 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} -6 & 4 \\ 2 & 8 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: શ્રેણિકની બાદબાકી અને સરવાળો કરતા: $\begin{bmatrix} 11 - (-6) + 1 & 2 - 4 + 0 \\ 1 - 2 + 0 & 18 - 8 + 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 18 & -2 \\ -1 & 11 \end{bmatrix}$ મળે.
પગલું $5$: $\begin{bmatrix} 18 & p \\ q & 11 \end{bmatrix}$ સાથે સરખાવતા, આપણને $p = -2$ અને $q = -1$ મળે છે.
86
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = [a_{ij}]_{3 \times 3}$ એક શ્રેણિક છે જ્યાં $a_{ij} = |2i - 5j|$, જ્યાં $|.|$ માનાંક વિધેય દર્શાવે છે, તો $A^{-1}$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભનો ઘટક છે ...
A
$3$
B
$1$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(D) પગલું $1$: $a_{ij} = |2i - 5j|$ નો ઉપયોગ કરીને શ્રેણિક $A$ બનાવો.
$A = \begin{pmatrix} 3 & 8 & 13 \\ 1 & 6 & 11 \\ 1 & 4 & 9 \end{pmatrix}$.
પગલું $2$: નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો.
$|A| = 3(54 - 44) - 8(9 - 11) + 13(4 - 6) = 30 + 16 - 26 = 20$.
પગલું $3$: $A^{-1}$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{32}}{|A|}$ છે, જ્યાં $C_{32}$ એ $a_{32}$ નો સહઅવયવ છે.
$C_{32} = (-1)^{3+2} \begin{vmatrix} 3 & 13 \\ 1 & 11 \end{vmatrix} = -1(33 - 13) = -20$.
પગલું $4$: ઘટક $= \frac{-20}{20} = -1$.
87
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -\tan(\theta/2) \\ \tan(\theta/2) & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & \tan(\theta/2) \\ -\tan(\theta/2) & 1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1}B$ કોના બરાબર છે?
A
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$

Solution

(A) ધારો કે $t = \tan(\theta/2)$ છે. તો $A = \begin{bmatrix} 1 & -t \\ t & 1 \end{bmatrix}$ છે. નિશ્ચાયક $|A| = 1 + t^2$ છે.
$A^{-1} = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix}$ છે.
હવે, $A^{-1}B = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix} = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1-t^2 & 2t \\ -2t & 1-t^2 \end{bmatrix}$ છે.
નિત્યસમ $\cos \theta = \frac{1-t^2}{1+t^2}$ અને $\sin \theta = \frac{2t}{1+t^2}$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને $A^{-1}B = \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ મળે છે.
88
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\begin{bmatrix} 2 & 1 & -1 \\ -1 & 2 & 1 \\ 1 & -1 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} a \\ b \\ c \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 \\ 0 \\ -2 \end{bmatrix}$ હોય, તો બિંદુ $P(a, b, c)$ નું સમતલ $2x + y + 2z = 10$ થી અંતર કેટલું થાય ($\text{ એકમ}$ માં)?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) પગલું $1$: સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ $2a + b - c = 4$, $-a + 2b + c = 0$, અને $a - b + 2c = -2$ ને ઉકેલો.
પગલું $2$: ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(2a-a+a) + (b+2b-b) + (-c+c+2c) = 4+0-2 \implies 2a + 2b + 2c = 2 \implies a + b + c = 1$.
પગલું $3$: $-a + 2b + c = 0$ પરથી, $c = a - 2b$ મળે છે. તેને $a+b+c=1$ માં મૂકતા: $a+b+(a-2b)=1 \implies 2a-b=1 \implies b=2a-1$.
પગલું $4$: $b$ અને $c$ ની કિંમત $2a+b-c=4$ માં મૂકતા: $2a + (2a-1) - (a - 2(2a-1)) = 4 \implies 2a + 2a - 1 - a + 4a - 2 = 4 \implies 7a = 7 \implies a=1$.
પગલું $5$: તેથી $b = 2(1)-1 = 1$ અને $c = 1-2(1) = -1$. બિંદુ $P$ $(1, 1, -1)$ છે.
પગલું $6$: $P(1, 1, -1)$ નું $2x + y + 2z - 10 = 0$ થી અંતર $d = \frac{|2(1) + 1(1) + 2(-1) - 10|}{\sqrt{2^2 + 1^2 + 2^2}} = \frac{|2 + 1 - 2 - 10|}{\sqrt{9}} = \frac{|-9|}{3} = 3 \text{ એકમ}$ છે.
89
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 3 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 0 \\ 1 & 1 & 4 \end{bmatrix}$ અને $pC_{11} + 4C_{21} - 5C_{32} = -2$, જ્યાં $C_{ij}$ એ શ્રેણિક $A$ ના ઘટક $a_{ij}$ નો સહઅવયવ (cofactor) દર્શાવે છે. $p$ ની કિંમત શોધો.
A
-$2$
B
$2$
C
$4$
D
$3$

Solution

(B) સહઅવયવ $C_{ij}$ એ $(-1)^{i+j} M_{ij}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $M_{ij}$ એ ઘટક $a_{ij}$ નો નિશ્ચાયક (minor) છે.
પગલું $1$: $C_{11} = (-1)^{1+1} \begin{vmatrix} 2 & 0 \\ 1 & 4 \end{vmatrix} = (1)(8 - 0) = 8$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $2$: $C_{21} = (-1)^{2+1} \begin{vmatrix} 1 & 2 \\ 1 & 4 \end{vmatrix} = (-1)(4 - 2) = -2$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $3$: $C_{32} = (-1)^{3+2} \begin{vmatrix} 3 & 2 \\ 1 & 0 \end{vmatrix} = (-1)(0 - 2) = 2$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: આ કિંમતોને આપેલા સમીકરણ $pC_{11} + 4C_{21} - 5C_{32} = -2$ માં મૂકો.
$p(8) + 4(-2) - 5(2) = -2$.
$8p - 8 - 10 = -2$.
$8p - 18 = -2$.
$8p = 16$.
$p = 2$.
90
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$3 \tan^{-1}(1/2)$ ની કિંમત કોના બરાબર છે?
A
$\tan^{-1}(5/2)$
B
$\tan^{-1}(2/5)$
C
$\cot^{-1}(11/2)$
D
$\tan^{-1}(11/2)$

Solution

(D) પગલું $1$: સૂત્ર $3 \tan^{-1}(x) = \tan^{-1}\left(\frac{3x - x^3}{1 - 3x^2}\right)$ નો ઉપયોગ કરો.
પગલું $2$: સૂત્રમાં $x = 1/2$ મૂકો.
પગલું $3$: અંશની ગણતરી કરો: $3(1/2) - (1/2)^3 = 3/2 - 1/8 = 12/8 - 1/8 = 11/8$.
પગલું $4$: છેદની ગણતરી કરો: $1 - 3(1/2)^2 = 1 - 3/4 = 1/4$.
પગલું $5$: પદાવલિ $\tan^{-1}\left(\frac{11/8}{1/4}\right) = \tan^{-1}\left(\frac{11}{8} \times 4\right) = \tan^{-1}(11/2)$ થાય છે.
91
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\sin(3 \sin^{-1}(1/5))$ ની કિંમત શોધો.
A
$74/125$
B
$71/125$
C
$3/5$
D
$1/2$

Solution

(B) ધારો કે $\theta = \sin^{-1}(1/5)$, તો $\sin \theta = 1/5$ થાય.
આપણે $\sin(3\theta)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $\sin(3\theta) = 3\sin \theta - 4\sin^3 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \theta = 1/5$ ને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$\sin(3\theta) = 3(1/5) - 4(1/5)^3$
$\sin(3\theta) = 3/5 - 4/125$
$\sin(3\theta) = (75 - 4) / 125 = 71/125$.
92
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $3 \sin^{-1}(\frac{2x}{1+x^2}) - 4 \cos^{-1}(\frac{1-x^2}{1+x^2}) + 2 \tan^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = \frac{\pi}{3}$ હોય, તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{3}$
B
$1$
C
$1/\sqrt{3}$
D
$-1$

Solution

(C) ધારો કે $x = \tan \theta$. તો $\theta = \tan^{-1} x$ થાય.
$|x| \le 1$ માટે પ્રમાણિત ત્રિકોણમિતીય આદેશનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin^{-1}(\frac{2x}{1+x^2}) = 2 \tan^{-1} x = 2\theta$
$\cos^{-1}(\frac{1-x^2}{1+x^2}) = 2 \tan^{-1} x = 2\theta$
$\tan^{-1}(\frac{2x}{1-x^2}) = 2 \tan^{-1} x = 2\theta$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$3(2\theta) - 4(2\theta) + 2(2\theta) = \frac{\pi}{3}$
$6\theta - 8\theta + 4\theta = \frac{\pi}{3}$
$2\theta = \frac{\pi}{3}$
$\theta = \frac{\pi}{6}$
કારણ કે $x = \tan \theta$ છે, તેથી $x = \tan(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$ મળે છે.
93
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\tan^{-1}(1) + \tan^{-1}(3) + \tan^{-1}(5) + \tan^{-1}(1/4) = \pi + \tan^{-1}(\alpha/2)$ હોય, તો $\alpha$ ની કિંમત છે... ($/41$ માં)
A
$46$
B
$23$
C
$42$
D
$44$

Solution

(A) પગલું $1$: $xy > 1$ માટે ગુણધર્મ $\tan^{-1}(x) + \tan^{-1}(y) = \pi + \tan^{-1}(\frac{x+y}{1-xy})$ નો ઉપયોગ કરો.
પગલું $2$: $\tan^{-1}(3) + \tan^{-1}(5) = \pi + \tan^{-1}(\frac{3+5}{1-15}) = \pi + \tan^{-1}(\frac{8}{-14}) = \pi - \tan^{-1}(4/7)$ ને જોડો.
પગલું $3$: પદાવલિ $\tan^{-1}(1) + \pi - \tan^{-1}(4/7) + \tan^{-1}(1/4) = \pi + \tan^{-1}(1) + \tan^{-1}(1/4) - \tan^{-1}(4/7)$ બને છે.
પગલું $4$: $\tan^{-1}(1) + \tan^{-1}(1/4) = \tan^{-1}(\frac{1+1/4}{1-1/4}) = \tan^{-1}(\frac{5/4}{3/4}) = \tan^{-1}(5/3)$ નો ઉપયોગ કરો.
પગલું $5$: હવે, $\tan^{-1}(5/3) - \tan^{-1}(4/7) = \tan^{-1}(\frac{5/3 - 4/7}{1 + (5/3)(4/7)}) = \tan^{-1}(\frac{35-12}{21+20}) = \tan^{-1}(23/41)$.
પગલું $6$: $\tan^{-1}(\alpha/2)$ સાથે સરખાવતા, $\alpha/2 = 23/41$, તેથી $\alpha = 46/41$.
94
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
કિંમત શોધો: $\sin^{-1}(12/13) + \cos^{-1}(4/5) + \tan^{-1}(63/16) = $
A
$\pi/2$
B
$3\pi/2$
C
$\pi$
D
$2\pi$

Solution

(C) ધારો કે $\alpha = \sin^{-1}(12/13)$, તો $\sin \alpha = 12/13$। તેથી, $\tan \alpha = 12/5$।
ધારો કે $\beta = \cos^{-1}(4/5)$, તો $\cos \beta = 4/5$। તેથી, $\tan \beta = 3/4$।
હવે, $\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta} = \frac{12/5 + 3/4}{1 - (12/5)(3/4)} = \frac{(48+15)/20}{1 - 36/20} = \frac{63/20}{-16/20} = -63/16$।
કારણ કે $\alpha + \beta$ બીજા ચરણમાં છે, $\alpha + \beta = \pi - \tan^{-1}(63/16)$।
તેથી, $\alpha + \beta + \tan^{-1}(63/16) = \pi - \tan^{-1}(63/16) + \tan^{-1}(63/16) = \pi$।
95
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $y = \tan^{-1}(\frac{1}{x^2+x+1}) + \tan^{-1}(\frac{1}{x^2+3x+3}) + \tan^{-1}(\frac{1}{x^2+5x+7}) + \dots$ $n$ પદો સુધી હોય, તો $y'(0) = $
A
$\frac{n^2}{n^2+1}$
B
$-\frac{n^2}{n^2+1}$
C
$0$
D
$\frac{1}{n^2+1}$

Solution

(B) શ્રેણીનું $k$-મું પદ $T_k = \tan^{-1}(\frac{1}{x^2 + (2k-1)x + (k^2-k+1)})$ છે.
છેદને $1 + (x+k-1)(x+k)$ તરીકે લખી શકાય છે.
તેથી, $T_k = \tan^{-1}(\frac{(x+k) - (x+k-1)}{1 + (x+k)(x+k-1)}) = \tan^{-1}(x+k) - \tan^{-1}(x+k-1)$.
સરવાળો $y$ એ ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે: $y = \sum_{k=1}^{n} (\tan^{-1}(x+k) - \tan^{-1}(x+k-1)) = \tan^{-1}(x+n) - \tan^{-1}(x)$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $y' = \frac{1}{1+(x+n)^2} - \frac{1}{1+x^2}$.
$x=0$ પર, $y'(0) = \frac{1}{1+n^2} - \frac{1}{1+0^2} = \frac{1}{1+n^2} - 1 = \frac{1 - (1+n^2)}{1+n^2} = -\frac{n^2}{n^2+1}$.
96
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\sum_{n=1}^{2026} \tan^{-1}(\frac{1}{n^2+n+1}) = \tan^{-1}(1 - \frac{1}{x})$, જ્યાં $x \neq 0$, તો $x = $
A
$2028$
B
$2026$
C
$1014$
D
$1013$

Solution

(C) અમે નિત્યસમ $\tan^{-1}(a) - \tan^{-1}(b) = \tan^{-1}(\frac{a-b}{1+ab})$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
નોંધો કે $\frac{1}{n^2+n+1} = \frac{(n+1)-n}{1+n(n+1)}$ છે.
તેથી, $\tan^{-1}(\frac{1}{n^2+n+1}) = \tan^{-1}(n+1) - \tan^{-1}(n)$ છે.
સરવાળો $\sum_{n=1}^{2026} (\tan^{-1}(n+1) - \tan^{-1}(n))$ છે.
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ સરવાળો છે: $(\tan^{-1}(2) - \tan^{-1}(1)) + (\tan^{-1}(3) - \tan^{-1}(2)) + \dots + (\tan^{-1}(2027) - \tan^{-1}(2026))$.
સરવાળો સાદું રૂપ આપતા $\tan^{-1}(2027) - \tan^{-1}(1)$ મળે છે.
નિત્યસમનો ફરીથી ઉપયોગ કરતા: $\tan^{-1}(2027) - \tan^{-1}(1) = \tan^{-1}(\frac{2027-1}{1+2027 \cdot 1}) = \tan^{-1}(\frac{2026}{2028}) = \tan^{-1}(\frac{1013}{1014})$.
આપણને $\tan^{-1}(1 - \frac{1}{x}) = \tan^{-1}(\frac{1013}{1014})$ આપેલ છે.
તેથી, $1 - \frac{1}{x} = \frac{1013}{1014} \implies \frac{1}{x} = 1 - \frac{1013}{1014} = \frac{1}{1014}$.
તેથી, $x = 1014$.
97
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $y = \tan^{-1} \left( \frac{\log(e/x^3)}{\log(ex^3)} \right) + \tan^{-1} \left( \frac{\log(e^4x^3)}{\log(e/x^{12})} \right)$, જ્યાં $x \in (e^{-1/3}, e^{1/12})$, તો $\frac{dy}{dx}$ ની કિંમત શોધો...
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$1/e$

Solution

(B) ધારો કે $u = \log x$ છે. તેથી $\log(e/x^3) = 1 - 3u$ અને $\log(ex^3) = 1 + 3u$ થાય.
તે જ રીતે, $\log(e^4x^3) = 4 + 3u$ અને $\log(e/x^{12}) = 1 - 12u$ થાય.
આ કિંમતોને $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = \tan^{-1} \left( \frac{1-3u}{1+3u} \right) + \tan^{-1} \left( \frac{4+3u}{1-12u} \right)$ મળે.
નિત્યસમ $\tan^{-1} A + \tan^{-1} B = \tan^{-1} \left( \frac{A+B}{1-AB} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y = \tan^{-1} \left( \frac{1-3u}{1+3u} \right) = \tan^{-1}(1) - \tan^{-1}(3u) = \frac{\pi}{4} - \tan^{-1}(3u)$ અને $\tan^{-1} \left( \frac{4+3u}{1-12u} \right) = \tan^{-1}(4) + \tan^{-1}(3u)$ થાય.
આમ, $y = \frac{\pi}{4} + \tan^{-1}(4)$, જે એક અચળ પદ છે.
તેથી, $\frac{dy}{dx} = 0$ થાય.
98
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
પદાવલિનું મૂલ્ય શોધો: $sec^2(\tan^{-1} 3) - \tan^2(sec^{-1} 3) = $
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે $A = \tan^{-1} 3$, તો $\tan A = 3$ થાય. કારણ કે $sec^2 A = 1 + \tan^2 A$ છે, તેથી $sec^2(\tan^{-1} 3) = 1 + 3^2 = 1 + 9 = 10$ મળે.
ધારો કે $B = sec^{-1} 3$, તો $sec B = 3$ થાય. કારણ કે $\tan^2 B = sec^2 B - 1$ છે, તેથી $\tan^2(sec^{-1} 3) = 3^2 - 1 = 9 - 1 = 8$ મળે.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા: $10 - 8 = 2$.
99
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\sin^{-1}(\sin \frac{7\pi}{6}) + \cos^{-1}(\cos \frac{7\pi}{6}) + \tan^{-1}(\tan \frac{2\pi}{3})$ ની કિંમત શોધો...
A
$\frac{2\pi}{3}$
B
$\frac{4\pi}{3}$
C
$\frac{5\pi}{3}$
D
$\pi$

Solution

(A) પગલું $1$: $\sin^{-1}(\sin \frac{7\pi}{6})$ ને સરળ બનાવો. $\frac{7\pi}{6} = \pi + \frac{\pi}{6}$ હોવાથી, $\sin(\frac{7\pi}{6}) = -\sin(\frac{\pi}{6}) = \sin(-\frac{\pi}{6})$ થાય. તેથી, $\sin^{-1}(\sin \frac{7\pi}{6}) = -\frac{\pi}{6}$.
પગલું $2$: $\cos^{-1}(\cos \frac{7\pi}{6})$ ને સરળ બનાવો. $\frac{7\pi}{6} = 2\pi - \frac{5\pi}{6}$ હોવાથી, $\cos(\frac{7\pi}{6}) = \cos(\frac{5\pi}{6})$ થાય. તેથી, $\cos^{-1}(\cos \frac{7\pi}{6}) = \frac{5\pi}{6}$.
પગલું $3$: $\tan^{-1}(\tan \frac{2\pi}{3})$ ને સરળ બનાવો. $\frac{2\pi}{3} = \pi - \frac{\pi}{3}$ હોવાથી, $\tan(\frac{2\pi}{3}) = -\tan(\frac{\pi}{3}) = \tan(-\frac{\pi}{3})$ થાય. તેથી, $\tan^{-1}(\tan \frac{2\pi}{3}) = -\frac{\pi}{3}$.
પગલું $4$: કિંમતોનો સરવાળો: $-\frac{\pi}{6} + \frac{5\pi}{6} - \frac{\pi}{3} = \frac{4\pi}{6} - \frac{2\pi}{6} = \frac{2\pi}{6} = \frac{\pi}{3}$. આપેલા વિકલ્પો સાચા નથી.
100
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\tan^{-1}(\sqrt{3}) + \sec^{-1}(-2) - \sin^{-1}(-\frac{1}{2})$ ની કિંમત શોધો
A
$\frac{5\pi}{6}$
B
$\frac{2\pi}{3}$
C
$\frac{7\pi}{6}$
D
$\frac{4\pi}{3}$

Solution

(C) પગલું $1$: $\tan^{-1}(\sqrt{3})$ ની કિંમત શોધો. કારણ કે $\tan(\frac{\pi}{3}) = \sqrt{3}$, તેથી $\tan^{-1}(\sqrt{3}) = \frac{\pi}{3}$ છે.
પગલું $2$: $\sec^{-1}(-2)$ ની કિંમત શોધો. કારણ કે $\sec(\frac{2\pi}{3}) = -2$, તેથી $\sec^{-1}(-2) = \frac{2\pi}{3}$ છે.
પગલું $3$: $\sin^{-1}(-\frac{1}{2})$ ની કિંમત શોધો. કારણ કે $\sin(-\frac{\pi}{6}) = -\frac{1}{2}$, તેથી $\sin^{-1}(-\frac{1}{2}) = -\frac{\pi}{6}$ છે.
પગલું $4$: પદાવલિમાં કિંમતો મૂકો: $\frac{\pi}{3} + \frac{2\pi}{3} - (-\frac{\pi}{6}) = \pi + \frac{\pi}{6} = \frac{7\pi}{6}$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real MHT CET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in MHT CET 2026?

There are 949 Mathematics questions from the MHT CET 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are MHT CET 2026 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice MHT CET 2026 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from MHT CET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick MHT CET 2026 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.