ChemistryQ151–250 of 806 questions
Page 4 of 12 · Gujarati
151
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$27^{\circ}C$ તાપમાને નીચેની પ્રક્રિયા માટે થયેલ કાર્યની ગણતરી કરો: $C_2H_4(g) + H_2(g) \rightarrow C_2H_6(g)$ $(R = 8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1})$ ($\text{ J}$ માં)
A
$2494.2$
B
$124.71$
C
$3741.3$
D
$187.07$
Solution
(A) રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં થયેલ કાર્યનું સૂત્ર $W = -\Delta n_g RT$ છે.
પગલું $1$: વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર ગણો, $\Delta n_g = n_p - n_r$।
$\Delta n_g = 1 - (1 + 1) = 1 - 2 = -1 \text{ mol}$।
પગલું $2$: તાપમાનને કેલ્વિનમાં ફેરવો: $T = 27 + 273 = 300 \text{ K}$।
પગલું $3$: કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકો: $W = -(-1 \text{ mol}) \times (8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}) \times (300 \text{ K})$।
$W = 1 \times 8.314 \times 300 = 2494.2 \text{ J}$।
પગલું $1$: વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર ગણો, $\Delta n_g = n_p - n_r$।
$\Delta n_g = 1 - (1 + 1) = 1 - 2 = -1 \text{ mol}$।
પગલું $2$: તાપમાનને કેલ્વિનમાં ફેરવો: $T = 27 + 273 = 300 \text{ K}$।
પગલું $3$: કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકો: $W = -(-1 \text{ mol}) \times (8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}) \times (300 \text{ K})$।
$W = 1 \times 8.314 \times 300 = 2494.2 \text{ J}$।
0 likesView Solution
152
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $2 \text{ mole}$ આદર્શ વાયુ $27^{\circ}C$ તાપમાને $1 \text{ dm}^3$ થી $1 \text{ m}^3$ સુધી સમતાપીય અને પ્રતિવર્તી રીતે વિસ્તરણ પામે, તો થયેલ કાર્યની ગણતરી કરો. [$R = 8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}$] ($\text{ kJ}$ માં)
A
$-49.95$
B
$-99.90$
C
$-34.46$
D
$-68.92$
Solution
(C) પગલું $1$: આપેલ મૂલ્યો ઓળખો.
$n = 2 \text{ mol}$, $T = 27^{\circ}C = 300 \text{ K}$, $V_1 = 1 \text{ dm}^3 = 10^{-3} \text{ m}^3$, $V_2 = 1 \text{ m}^3$, $R = 8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}$।
પગલું $2$: સમતાપીય પ્રતિવર્તી કાર્ય માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $W = -nRT \ln\left(\frac{V_2}{V_1}\right)$।
પગલું $3$: મૂલ્યો મૂકો: $W = -2 \times 8.314 \times 300 \times \ln\left(\frac{1}{10^{-3}}\right)$।
પગલું $4$: પ્રાકૃતિક લઘુગણકની ગણતરી કરો: $\ln(1000) \approx 6.9078$।
પગલું $5$: અંતિમ મૂલ્યની ગણતરી કરો: $W = -4988.4 \times 6.9078 \approx -34446 \text{ J} = -34.45 \text{ kJ}$।
સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $-34.46 \text{ kJ}$ છે।
$n = 2 \text{ mol}$, $T = 27^{\circ}C = 300 \text{ K}$, $V_1 = 1 \text{ dm}^3 = 10^{-3} \text{ m}^3$, $V_2 = 1 \text{ m}^3$, $R = 8.314 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}$।
પગલું $2$: સમતાપીય પ્રતિવર્તી કાર્ય માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $W = -nRT \ln\left(\frac{V_2}{V_1}\right)$।
પગલું $3$: મૂલ્યો મૂકો: $W = -2 \times 8.314 \times 300 \times \ln\left(\frac{1}{10^{-3}}\right)$।
પગલું $4$: પ્રાકૃતિક લઘુગણકની ગણતરી કરો: $\ln(1000) \approx 6.9078$।
પગલું $5$: અંતિમ મૂલ્યની ગણતરી કરો: $W = -4988.4 \times 6.9078 \approx -34446 \text{ J} = -34.45 \text{ kJ}$।
સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $-34.46 \text{ kJ}$ છે।
0 likesView Solution
153
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા તંત્રની આંતરિક ઉર્જામાં ઘટાડો દર્શાવે છે?
A
આદર્શ વાયુનું સમતાપી વિસ્તરણ.
B
આદર્શ વાયુનું સમતાપી સંકોચન.
C
આદર્શ વાયુનું એડિબેટિક (સમઉષ્મીય) વિસ્તરણ.
D
આદર્શ વાયુનું એડિબેટિક (સમઉષ્મીય) સંકોચન.
Solution
(C) આદર્શ વાયુ માટે, આંતરિક ઉર્જા $U$ એ માત્ર તાપમાન $T$ નું વિધેય છે, એટલે કે $U = f(T)$.
$1$. સમતાપી પ્રક્રિયાઓમાં, $\Delta T = 0$, તેથી $\Delta U = 0$ થાય છે.
$2$. એડિબેટિક પ્રક્રિયાઓમાં, ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ $\Delta U = q + w$ છે. કારણ કે $q = 0$, તેથી $\Delta U = w$ થાય છે.
$3$. એડિબેટિક વિસ્તરણ માટે, વાયુ આસપાસના વાતાવરણ પર કાર્ય કરે છે, તેથી $w < 0$ થાય છે. આમ, $\Delta U < 0$, જેનો અર્થ છે કે આંતરિક ઉર્જા ઘટે છે.
$4$. એડિબેટિક સંકોચન માટે, વાયુ પર કાર્ય કરવામાં આવે છે, તેથી $w > 0$ થાય છે. આમ, $\Delta U > 0$, જેનો અર્થ છે કે આંતરિક ઉર્જા વધે છે.
તેથી, એડિબેટિક વિસ્તરણ આંતરિક ઉર્જામાં ઘટાડો લાવે છે.
$1$. સમતાપી પ્રક્રિયાઓમાં, $\Delta T = 0$, તેથી $\Delta U = 0$ થાય છે.
$2$. એડિબેટિક પ્રક્રિયાઓમાં, ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ $\Delta U = q + w$ છે. કારણ કે $q = 0$, તેથી $\Delta U = w$ થાય છે.
$3$. એડિબેટિક વિસ્તરણ માટે, વાયુ આસપાસના વાતાવરણ પર કાર્ય કરે છે, તેથી $w < 0$ થાય છે. આમ, $\Delta U < 0$, જેનો અર્થ છે કે આંતરિક ઉર્જા ઘટે છે.
$4$. એડિબેટિક સંકોચન માટે, વાયુ પર કાર્ય કરવામાં આવે છે, તેથી $w > 0$ થાય છે. આમ, $\Delta U > 0$, જેનો અર્થ છે કે આંતરિક ઉર્જા વધે છે.
તેથી, એડિબેટિક વિસ્તરણ આંતરિક ઉર્જામાં ઘટાડો લાવે છે.
0 likesView Solution
154
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો એક આદર્શ વાયુ $2 \text{ bar}$ ના અચળ દબાણે $1800 \text{ J}$ ઉષ્મા ઉર્જાનું શોષણ કરીને $0.5 \text{ dm}^3$ થી $3.5 \text{ dm}^3$ સુધી વિસ્તરણ પામે, તો આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $(\Delta U)$ ગણો. ($\text{ J}$ માં)
A
$1200$
B
$600$
C
$1800$
D
$2400$
Solution
(A) પગલું $1$: આપેલ મૂલ્યો ઓળખો.
શોષાયેલ ઉષ્મા $(q)$ = $+1800 \text{ J}$ (ધન કારણ કે ઉષ્મા શોષાય છે).
દબાણ $(P)$ = $2 \text{ bar} = 2 \times 10^5 \text{ Pa}$।
પ્રારંભિક કદ $(V_1)$ = $0.5 \text{ dm}^3 = 0.5 \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
અંતિમ કદ $(V_2)$ = $3.5 \text{ dm}^3 = 3.5 \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
પગલું $2$: થયેલ કાર્ય $(w)$ ની ગણતરી કરો.
$w = -P \Delta V = -P(V_2 - V_1)$।
$w = -2 \times 10^5 \text{ Pa} \times (3.5 - 0.5) \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
$w = -2 \times 10^5 \times 3 \times 10^{-3} \text{ J} = -600 \text{ J}$।
પગલું $3$: ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનો ઉપયોગ કરીને આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta U)$ ની ગણતરી કરો.
$\Delta U = q + w$।
$\Delta U = 1800 \text{ J} + (-600 \text{ J}) = 1200 \text{ J}$।
શોષાયેલ ઉષ્મા $(q)$ = $+1800 \text{ J}$ (ધન કારણ કે ઉષ્મા શોષાય છે).
દબાણ $(P)$ = $2 \text{ bar} = 2 \times 10^5 \text{ Pa}$।
પ્રારંભિક કદ $(V_1)$ = $0.5 \text{ dm}^3 = 0.5 \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
અંતિમ કદ $(V_2)$ = $3.5 \text{ dm}^3 = 3.5 \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
પગલું $2$: થયેલ કાર્ય $(w)$ ની ગણતરી કરો.
$w = -P \Delta V = -P(V_2 - V_1)$।
$w = -2 \times 10^5 \text{ Pa} \times (3.5 - 0.5) \times 10^{-3} \text{ m}^3$।
$w = -2 \times 10^5 \times 3 \times 10^{-3} \text{ J} = -600 \text{ J}$।
પગલું $3$: ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનો ઉપયોગ કરીને આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta U)$ ની ગણતરી કરો.
$\Delta U = q + w$।
$\Delta U = 1800 \text{ J} + (-600 \text{ J}) = 1200 \text{ J}$।
0 likesView Solution
155
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$0.1 \text{ M } CH_3COOH$ અને $0.1 \text{ M } CH_3COONa$ ધરાવતા બફર દ્રાવણનો $pH$ ગણો $[K_a = 1.8 \times 10^{-5}]$।
A
$4.745$
B
$7.41$
C
$8.76$
D
$1.00$
Solution
(A) હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $pH = pK_a + \log \frac{[Salt]}{[Acid]}$।
પ્રથમ, $pK_a$ ની ગણતરી કરો: $pK_a = -\log(K_a) = -\log(1.8 \times 10^{-5}) = 5 - \log(1.8) = 5 - 0.255 = 4.745$।
કારણ કે $[Salt] = [CH_3COONa] = 0.1 \text{ M}$ અને $[Acid] = [CH_3COOH] = 0.1 \text{ M}$ છે, તેથી ગુણોત્તર $\frac{[Salt]}{[Acid]} = 1$ થાય છે.
તેથી, $pH = 4.745 + \log(1) = 4.745 + 0 = 4.745$।
પ્રથમ, $pK_a$ ની ગણતરી કરો: $pK_a = -\log(K_a) = -\log(1.8 \times 10^{-5}) = 5 - \log(1.8) = 5 - 0.255 = 4.745$।
કારણ કે $[Salt] = [CH_3COONa] = 0.1 \text{ M}$ અને $[Acid] = [CH_3COOH] = 0.1 \text{ M}$ છે, તેથી ગુણોત્તર $\frac{[Salt]}{[Acid]} = 1$ થાય છે.
તેથી, $pH = 4.745 + \log(1) = 4.745 + 0 = 4.745$।
0 likesView Solution
156
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
જ્યારે $CuSO_4$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે, ત્યારે શું થાય છે? નીચેનામાંથી સાચું વિધાન ઓળખો:
A
ક્ષારનો ઋણાયન પાણી સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
B
તેનું દ્રાવણ લાલ લિટમસને ભૂરા રંગમાં ફેરવશે.
C
દ્રાવણનું $pH$ મૂલ્ય $7$ કરતા ઓછું હશે.
D
$CuSO_4$ જળવિભાજન પ્રક્રિયા અનુભવશે નહીં.
Solution
(C) $1$. $CuSO_4$ એ પ્રબળ એસિડ $(H_2SO_4)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Cu(OH)_2)$ નો ક્ષાર છે.
$2$. પાણીમાં, તે $Cu^{2+}$ અને $SO_4^{2-}$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે.
$3$. $Cu^{2+}$ આયન ધન આયનીય જળવિભાજન અનુભવે છે: $Cu^{2+} + 2H_2O \rightleftharpoons Cu(OH)_2 + 2H^+$.
$4$. $H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે, દ્રાવણ એસિડિક બને છે, પરિણામે $pH < 7$ થાય છે.
$2$. પાણીમાં, તે $Cu^{2+}$ અને $SO_4^{2-}$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે.
$3$. $Cu^{2+}$ આયન ધન આયનીય જળવિભાજન અનુભવે છે: $Cu^{2+} + 2H_2O \rightleftharpoons Cu(OH)_2 + 2H^+$.
$4$. $H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે, દ્રાવણ એસિડિક બને છે, પરિણામે $pH < 7$ થાય છે.
0 likesView Solution
157
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
જ્યારે ઘન $Na_2CO_3$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
A
$[OH^-]$ માં વધારો
B
$pH$ માં કોઈ ફેરફાર નહીં
C
$[H^+]$ આયનોમાં વધારો
D
ભૂરા લિટમસને લાલ બનાવે છે
Solution
(A) $Na_2CO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે, ત્યારે તે એનાયોનિક જળવિભાજન (anionic hydrolysis) પામે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$।
આ પ્રક્રિયા $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે, જે $[OH^-]$ ની સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે અને દ્રાવણને બેઝિક બનાવે છે $(pH > 7)$।
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે, ત્યારે તે એનાયોનિક જળવિભાજન (anionic hydrolysis) પામે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$।
આ પ્રક્રિયા $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે, જે $[OH^-]$ ની સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે અને દ્રાવણને બેઝિક બનાવે છે $(pH > 7)$।
0 likesView Solution
158
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$298 \text{ K}$ તાપમાને નીચેનામાંથી કયા ક્ષારના જલીય દ્રાવણનું $pH < 7$ હોય છે?
A
$KNO_3$
B
$Na_2CO_3$
C
$CH_3COONa$
D
$CuCl_2$
Solution
(D) $1$. $KNO_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તેનું જલીય દ્રાવણ તટસ્થ હોય છે $(pH = 7)$.
$2$. $Na_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તેનું જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે $(pH > 7)$.
$3$. $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તેનું જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે $(pH > 7)$.
$4$. $CuCl_2$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Cu(OH)_2)$ નો ક્ષાર છે. $Cu^{2+}$ આયનના જળવિભાજનને કારણે, દ્રાવણ એસિડિક બને છે $(pH < 7)$.
$2$. $Na_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તેનું જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે $(pH > 7)$.
$3$. $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તેનું જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે $(pH > 7)$.
$4$. $CuCl_2$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Cu(OH)_2)$ નો ક્ષાર છે. $Cu^{2+}$ આયનના જળવિભાજનને કારણે, દ્રાવણ એસિડિક બને છે $(pH < 7)$.
0 likesView Solution
159
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચે આપેલા ક્ષારોમાંથી પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝથી બનતા ક્ષારનું ઉદાહરણ ઓળખો.
A
એમોનિયમ એસિટેટ
B
સોડિયમ એસિટેટ
C
કોપર $(II)$ ક્લોરાઇડ
D
સોડિયમ કાર્બોનેટ
Solution
(C) પગલું $1$: દરેક ક્ષાર માટે એસિડ અને બેઝના ઘટકો ઓળખો.
પગલું $2$: $\text{એમોનિયમ }\ \text{એસિટેટ}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NH_4OH$ (નિર્બળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $3$: $\text{સોડિયમ }\ \text{એસિટેટ}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NaOH$ (પ્રબળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $4$: $\text{કોપર}(II) \ \text{ક્લોરાઇડ}$ $(CuCl_2)$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) અને $Cu(OH)_2$ (નિર્બળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $5$: $\text{સોડિયમ }\ \text{કાર્બોનેટ}$ એ $H_2CO_3$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NaOH$ (પ્રબળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $6$: તેથી, $CuCl_2$ એ પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝથી બનતા ક્ષારનું સાચું ઉદાહરણ છે.
પગલું $2$: $\text{એમોનિયમ }\ \text{એસિટેટ}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NH_4OH$ (નિર્બળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $3$: $\text{સોડિયમ }\ \text{એસિટેટ}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NaOH$ (પ્રબળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $4$: $\text{કોપર}(II) \ \text{ક્લોરાઇડ}$ $(CuCl_2)$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) અને $Cu(OH)_2$ (નિર્બળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $5$: $\text{સોડિયમ }\ \text{કાર્બોનેટ}$ એ $H_2CO_3$ (નિર્બળ એસિડ) અને $NaOH$ (પ્રબળ બેઝ) માંથી બને છે.
પગલું $6$: તેથી, $CuCl_2$ એ પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝથી બનતા ક્ષારનું સાચું ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
160
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા ક્ષારનું ઋણાયનીય જળવિભાજન (anionic hydrolysis) થાય છે?
A
$CuSO_4$
B
$Na_2CO_3$
C
$NH_4Cl$
D
$FeCl_3$
Solution
(B) $1$. ઋણાયનીય જળવિભાજન ત્યારે થાય છે જ્યારે ક્ષારનો ઋણાયન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝમાંથી બનેલા ક્ષારોમાં જોવા મળે છે.
$3$. $Na_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ અને પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
$4$. ઋણાયન $CO_3^{2-}$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$, જેના પરિણામે ઋણાયનીય જળવિભાજન થાય છે.
$5$. $CuSO_4$, $NH_4Cl$, અને $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝના ક્ષારો છે, જે ધનાયનીય જળવિભાજન (cationic hydrolysis) દર્શાવે છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝમાંથી બનેલા ક્ષારોમાં જોવા મળે છે.
$3$. $Na_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ અને પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
$4$. ઋણાયન $CO_3^{2-}$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$, જેના પરિણામે ઋણાયનીય જળવિભાજન થાય છે.
$5$. $CuSO_4$, $NH_4Cl$, અને $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝના ક્ષારો છે, જે ધનાયનીય જળવિભાજન (cationic hydrolysis) દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
161
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું ક્ષાર જળવિભાજન (hydrolysis) પામતું નથી?
A
એમોનિયમ નાઈટ્રેટ
B
સોડિયમ એસીટેટ
C
એમોનિયમ સાયનાઈડ
D
સોડિયમ નાઈટ્રેટ
Solution
(D) પગલું $1$: જ્યારે ક્ષાર નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝ, નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝ, અથવા પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝમાંથી બને છે ત્યારે જળવિભાજન થાય છે.
પગલું $2$: $NaNO_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ માંથી બનેલો ક્ષાર છે.
પગલું $3$: પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારો જળવિભાજન પામતા નથી કારણ કે તેમના આયનો દ્રાવણની $pH$ બદલવા માટે પાણી સાથે પ્રતિક્રિયા આપતા નથી.
પગલું $4$: તેથી, $NaNO_3$ જળવિભાજન પામતું નથી.
પગલું $2$: $NaNO_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ માંથી બનેલો ક્ષાર છે.
પગલું $3$: પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારો જળવિભાજન પામતા નથી કારણ કે તેમના આયનો દ્રાવણની $pH$ બદલવા માટે પાણી સાથે પ્રતિક્રિયા આપતા નથી.
પગલું $4$: તેથી, $NaNO_3$ જળવિભાજન પામતું નથી.
0 likesView Solution
162
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા જલીય ક્ષારના દ્રાવણનું $pH$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું છે?
A
$Na_2CO_3$
B
$CuCl_2$
C
$CH_3COONa$
D
$NaNO_3$
Solution
(B) $(1)$ $Na_2CO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે બેઝિક છે $(pH > 7)$।
$(2)$ $CuCl_2$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(Cu(OH)_2)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે એસિડિક છે $(pH < 7)$।
$(3)$ $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે બેઝિક છે $(pH > 7)$।
$(4)$ $NaNO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે તટસ્થ છે $(pH = 7)$।
તેથી, $CuCl_2$ નું $pH$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું છે।
$(2)$ $CuCl_2$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(Cu(OH)_2)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે એસિડિક છે $(pH < 7)$।
$(3)$ $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે બેઝિક છે $(pH > 7)$।
$(4)$ $NaNO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ નો ક્ષાર છે, તેથી તે તટસ્થ છે $(pH = 7)$।
તેથી, $CuCl_2$ નું $pH$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું છે।
0 likesView Solution
164
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$298 \text{ K}$ તાપમાને $500 \text{ mL}$ દ્રાવણમાં $2.8 \text{ g}$ $KOH$ ઓગાળવામાં આવે છે. દ્રાવણનો $pH$ કેટલો હશે? ($KOH$ નું મોલર દળ $= 56 \text{ g/mol}$)
A
$1$
B
$8$
C
$11$
D
$13$
Solution
(D) પગલું $1$: $KOH$ ના મોલની સંખ્યા શોધો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{2.8 \text{ g}}{56 \text{ g/mol}} = 0.05 \text{ mol}$।
પગલું $2$: દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ શોધો: $M = \frac{n}{V(\text{L માં})} = \frac{0.05 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} = 0.1 \text{ M}$।
પગલું $3$: $KOH$ પ્રબળ બેઇઝ હોવાથી, $[OH^-] = 0.1 \text{ M} = 10^{-1} \text{ M}$।
પગલું $4$: $pOH$ ની ગણતરી કરો: $pOH = -\log[OH^-] = -\log(10^{-1}) = 1$।
પગલું $5$: $pH$ ની ગણતરી કરો: $pH = 14 - pOH = 14 - 1 = 13$।
પગલું $2$: દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ શોધો: $M = \frac{n}{V(\text{L માં})} = \frac{0.05 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} = 0.1 \text{ M}$।
પગલું $3$: $KOH$ પ્રબળ બેઇઝ હોવાથી, $[OH^-] = 0.1 \text{ M} = 10^{-1} \text{ M}$।
પગલું $4$: $pOH$ ની ગણતરી કરો: $pOH = -\log[OH^-] = -\log(10^{-1}) = 1$।
પગલું $5$: $pH$ ની ગણતરી કરો: $pH = 14 - pOH = 14 - 1 = 13$।
0 likesView Solution
165
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
એક નિર્બળ એકબેઝિક એસિડ $0.25 \text{ M}$ દ્રાવણમાં $0.04 \%$ વિયોજિત થાય છે. દ્રાવણની $pH$ કેટલી હશે?
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$10$
Solution
(B) પગલું $1$: $H^+$ આયનોની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
$[H^+] = C \times \alpha$
આપેલ છે $C = 0.25 \text{ M}$ અને $\alpha = \frac{0.04}{100} = 4 \times 10^{-4}$।
$[H^+] = 0.25 \times 4 \times 10^{-4} = 1 \times 10^{-4} \text{ M}$।
પગલું $2$: દ્રાવણની $pH$ ની ગણતરી કરો.
$pH = -\log[H^+]$
$pH = -\log(10^{-4}) = 4$।
$[H^+] = C \times \alpha$
આપેલ છે $C = 0.25 \text{ M}$ અને $\alpha = \frac{0.04}{100} = 4 \times 10^{-4}$।
$[H^+] = 0.25 \times 4 \times 10^{-4} = 1 \times 10^{-4} \text{ M}$।
પગલું $2$: દ્રાવણની $pH$ ની ગણતરી કરો.
$pH = -\log[H^+]$
$pH = -\log(10^{-4}) = 4$।
0 likesView Solution
166
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
એક નિર્બળ એસિડ $HA$ નો વિયોજન અચળાંક $1.5 \times 10^{-5}$ છે. $2 \text{ લિટર}$ દ્રાવણમાં $0.2 \text{ મોલ}$ $HA$ ધરાવતા દ્રાવણનું ટકાવારી વિયોજન શોધો. ($\%$ માં)
A
$1.22$
B
$0.86$
C
$1.50$
D
$2.10$
Solution
(A) પગલું $1$: દ્રાવણની મોલર સાંદ્રતા $C$ ની ગણતરી કરો.
$C = \frac{n}{V} = \frac{0.2 \text{ mol}}{2 \text{ L}} = 0.1 \text{ M}$।
પગલું $2$: નિર્બળ એસિડ માટે વિયોજન અંશ $\alpha$ ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો.
$\alpha = \sqrt{\frac{K_a}{C}} = \sqrt{\frac{1.5 \times 10^{-5}}{0.1}} = \sqrt{1.5 \times 10^{-4}} = 1.2247 \times 10^{-2}$।
પગલું $3$: વિયોજન અંશને ટકાવારી વિયોજનમાં ફેરવો.
$\text{ટકાવારી વિયોજન} = \alpha \times 100 = 1.2247 \times 10^{-2} \times 100 = 1.2247 \% \approx 1.22 \%$।
$C = \frac{n}{V} = \frac{0.2 \text{ mol}}{2 \text{ L}} = 0.1 \text{ M}$।
પગલું $2$: નિર્બળ એસિડ માટે વિયોજન અંશ $\alpha$ ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો.
$\alpha = \sqrt{\frac{K_a}{C}} = \sqrt{\frac{1.5 \times 10^{-5}}{0.1}} = \sqrt{1.5 \times 10^{-4}} = 1.2247 \times 10^{-2}$।
પગલું $3$: વિયોજન અંશને ટકાવારી વિયોજનમાં ફેરવો.
$\text{ટકાવારી વિયોજન} = \alpha \times 100 = 1.2247 \times 10^{-2} \times 100 = 1.2247 \% \approx 1.22 \%$।
0 likesView Solution
167
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$0.001 \text{ M } HCl$ દ્રાવણનો $pOH$ ગણો.
A
$11$
B
$10$
C
$12$
D
$3$
Solution
(A) પગલું $1$: $HCl$ એક પ્રબળ એસિડ છે અને તે સંપૂર્ણપણે $HCl \rightarrow H^+ + Cl^-$ તરીકે વિયોજન પામે છે.
પગલું $2$: $[H^+]$ ની સાંદ્રતા $0.001 \text{ M} = 10^{-3} \text{ M}$ છે.
પગલું $3$: $pH = -\log[H^+] = -\log(10^{-3}) = 3$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $pH$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: $25^\circ \text{C}$ તાપમાને $pH + pOH = 14$ સંબંધનો ઉપયોગ કરો.
પગલું $5$: $pOH = 14 - 3 = 11$.
પગલું $2$: $[H^+]$ ની સાંદ્રતા $0.001 \text{ M} = 10^{-3} \text{ M}$ છે.
પગલું $3$: $pH = -\log[H^+] = -\log(10^{-3}) = 3$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $pH$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: $25^\circ \text{C}$ તાપમાને $pH + pOH = 14$ સંબંધનો ઉપયોગ કરો.
પગલું $5$: $pOH = 14 - 3 = 11$.
0 likesView Solution
168
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જ્યારે $20 \text{ mL } \frac{M}{10} \text{ NaOH}$ અને $10 \text{ mL } \frac{M}{10} \text{ H}_2\text{SO}_4$ ને મિશ્ર કરવામાં આવે ત્યારે બનતા દ્રાવણનો $pH$ કેટલો હશે?
A
$0$
B
$2$
C
$7$
D
$10$
Solution
(C) પગલું $1$: $\text{NaOH}$ માંથી $OH^-$ આયનોના મોલની ગણતરી કરો.
$OH^- \text{ ના મોલ} = \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (mL માં)} = 0.1 \text{ M} \times 20 \text{ mL} = 2 \text{ mmol}$।
પગલું $2$: $\text{H}_2\text{SO}_4$ માંથી $H^+$ આયનોના મોલની ગણતરી કરો.
$H^+ \text{ ના મોલ} = 2 \times \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (mL માં)} = 2 \times 0.1 \text{ M} \times 10 \text{ mL} = 2 \text{ mmol}$।
પગલું $3$: $H^+$ અને $OH^-$ ના મોલની સરખામણી કરો.
કારણ કે $H^+$ ના મોલ $(2 \text{ mmol})$ અને $OH^-$ ના મોલ $(2 \text{ mmol})$ સમાન છે, તેથી દ્રાવણ તટસ્થ છે.
પગલું $4$: $pH$ નક્કી કરો.
$25^{\circ}\text{C}$ તાપમાને તટસ્થ દ્રાવણ માટે, $pH = 7$ હોય છે।
$OH^- \text{ ના મોલ} = \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (mL માં)} = 0.1 \text{ M} \times 20 \text{ mL} = 2 \text{ mmol}$।
પગલું $2$: $\text{H}_2\text{SO}_4$ માંથી $H^+$ આયનોના મોલની ગણતરી કરો.
$H^+ \text{ ના મોલ} = 2 \times \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (mL માં)} = 2 \times 0.1 \text{ M} \times 10 \text{ mL} = 2 \text{ mmol}$।
પગલું $3$: $H^+$ અને $OH^-$ ના મોલની સરખામણી કરો.
કારણ કે $H^+$ ના મોલ $(2 \text{ mmol})$ અને $OH^-$ ના મોલ $(2 \text{ mmol})$ સમાન છે, તેથી દ્રાવણ તટસ્થ છે.
પગલું $4$: $pH$ નક્કી કરો.
$25^{\circ}\text{C}$ તાપમાને તટસ્થ દ્રાવણ માટે, $pH = 7$ હોય છે।
0 likesView Solution
169
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$pH = 4$ ધરાવતા $H_2SO_4$ દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી છે?
A
$4 \times 10^{-1} \text{ M}$
B
$4 \times 10^{-2} \text{ M}$
C
$5 \times 10^{-5} \text{ M}$
D
$1 \times 10^{-4} \text{ M}$
Solution
(C) હાઇડ્રોજન આયનોની સાંદ્રતા $[H^+] = 10^{-pH} = 10^{-4} \text{ M}$ દ્વારા મળે છે.
$H_2SO_4$ એ પ્રબળ દ્વિ-બેઝિક એસિડ હોવાથી, તે $H_2SO_4 \rightarrow 2H^+ + SO_4^{2-}$ મુજબ વિયોજન પામે છે.
તેથી, $H_2SO_4$ દ્રાવણની મોલારિટી $[H_2SO_4] = \frac{[H^+]}{2}$ થાય.
$[H_2SO_4] = \frac{10^{-4}}{2} \text{ M} = 0.5 \times 10^{-4} \text{ M} = 5 \times 10^{-5} \text{ M}$.
$H_2SO_4$ એ પ્રબળ દ્વિ-બેઝિક એસિડ હોવાથી, તે $H_2SO_4 \rightarrow 2H^+ + SO_4^{2-}$ મુજબ વિયોજન પામે છે.
તેથી, $H_2SO_4$ દ્રાવણની મોલારિટી $[H_2SO_4] = \frac{[H^+]}{2}$ થાય.
$[H_2SO_4] = \frac{10^{-4}}{2} \text{ M} = 0.5 \times 10^{-4} \text{ M} = 5 \times 10^{-5} \text{ M}$.
0 likesView Solution
170
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
એક કાર્બનિક એકબેઝિક (monobasic) એસિડનો વિયોજન અચળાંક $1.96 \times 10^{-8}$ છે. $0.01 \text{ M}$ દ્રાવણમાં તેનું ટકાવારી વિયોજન કેટલું હશે ($\%$ માં)?
A
$40$
B
$0.14$
C
$4$
D
$0.19$
Solution
(B) નિર્બળ એકબેઝિક એસિડ માટે, વિયોજન અંશ $\alpha$ નું સૂત્ર $\alpha = \sqrt{K_a / C}$ છે.
અહીં $K_a = 1.96 \times 10^{-8}$ અને $C = 0.01 \text{ M}$ આપેલ છે.
$\alpha = \sqrt{\frac{1.96 \times 10^{-8}}{0.01}} = \sqrt{1.96 \times 10^{-6}} = 1.4 \times 10^{-3}$.
ટકાવારી વિયોજન = $\alpha \times 100 = 1.4 \times 10^{-3} \times 100 = 0.14 \%$.
અહીં $K_a = 1.96 \times 10^{-8}$ અને $C = 0.01 \text{ M}$ આપેલ છે.
$\alpha = \sqrt{\frac{1.96 \times 10^{-8}}{0.01}} = \sqrt{1.96 \times 10^{-6}} = 1.4 \times 10^{-3}$.
ટકાવારી વિયોજન = $\alpha \times 100 = 1.4 \times 10^{-3} \times 100 = 0.14 \%$.
0 likesView Solution
171
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$5 \times 10^{-4} \text{ M } H^+$ આયનો ધરાવતા દ્રાવણનો $pH$ કેટલો છે?
A
$3.301$
B
$4.301$
C
$2.301$
D
$3.699$
Solution
(A) $pH$ માટેનું સૂત્ર $pH = -\log[H^+]$ છે.
આપેલ છે $[H^+] = 5 \times 10^{-4} \text{ M}$.
$pH = -\log(5 \times 10^{-4})$
$pH = -(\log 5 + \log 10^{-4})$
$pH = -(\log 5 - 4)$
$pH = 4 - \log 5$
કારણ કે $\log 5 \approx 0.699$,
$pH = 4 - 0.699 = 3.301$.
આપેલ છે $[H^+] = 5 \times 10^{-4} \text{ M}$.
$pH = -\log(5 \times 10^{-4})$
$pH = -(\log 5 + \log 10^{-4})$
$pH = -(\log 5 - 4)$
$pH = 4 - \log 5$
કારણ કે $\log 5 \approx 0.699$,
$pH = 4 - 0.699 = 3.301$.
0 likesView Solution
172
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
માનવ રક્તની સામાન્ય $pH$ રેન્જ શું છે?
A
$7.0$ થી $7.2$
B
$7.35$ થી $7.45$
C
$7.5$ થી $7.8$
D
$6.8$ થી $7.0$
Solution
(B) શારીરિક હોમિયોસ્ટેસિસ જાળવવા માટે માનવ રક્તની સામાન્ય $pH$ રેન્જ $7.35$ થી $7.45$ ની વચ્ચે સખત રીતે નિયંત્રિત હોય છે. આ રેન્જની બહારનું કોઈપણ મૂલ્ય એસિડોસિસ અથવા આલ્કલોસિસ જેવી સ્થિતિઓ તરફ દોરી શકે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
173
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા આયનો પાણીની કઠિનતા માટે જવાબદાર છે?
A
$Ag^+, Au^{3+}$ આયનો
B
$Hg^{2+}, Pb^{2+}$ આયનો
C
$Ca^{2+}$ અને $Mg^{2+}$ આયનો
D
$As^{3+}, CN^-$ આયનો
Solution
(C) પાણીની કઠિનતા મુખ્યત્વે પાણીમાં ઓગળેલા કેલ્શિયમ $(Ca^{2+})$ અને મેગ્નેશિયમ $(Mg^{2+})$ આયનોની હાજરીને કારણે હોય છે. આ આયનો સાબુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અદ્રાવ્ય અવક્ષેપ બનાવે છે, જે ફીણ બનતા અટકાવે છે.
0 likesView Solution
174
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$H_2O_2$ ના વિઘટનમાં ગ્લિસરોલની ભૂમિકા શું છે?
A
તે પ્રક્રિયાનો દર વધારે છે.
B
તે પ્રક્રિયાનો દર ઘટાડે છે.
C
તે પ્રક્રિયાની એન્થાલ્પી વધારે છે.
D
તે પ્રક્રિયક અણુઓ વચ્ચે અથડામણનો દર વધારે છે.
Solution
(B) પગલું $1$: હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ નું વિઘટન એ સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા છે જે ઘણીવાર અશુદ્ધિઓ અથવા પ્રકાશ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
પગલું $2$: ગ્લિસરોલ આ પ્રક્રિયામાં ઋણ ઉદ્દીપક અથવા સ્ટેબિલાઇઝર તરીકે કાર્ય કરે છે.
પગલું $3$: ગ્લિસરોલ ઉમેરવાથી $H_2O_2$ ના વિઘટનનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે, જેનાથી દ્રાવણ સ્થિર થાય છે.
પગલું $4$: તેથી, ગ્લિસરોલ પ્રક્રિયાનો દર ઘટાડે છે.
પગલું $2$: ગ્લિસરોલ આ પ્રક્રિયામાં ઋણ ઉદ્દીપક અથવા સ્ટેબિલાઇઝર તરીકે કાર્ય કરે છે.
પગલું $3$: ગ્લિસરોલ ઉમેરવાથી $H_2O_2$ ના વિઘટનનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે, જેનાથી દ્રાવણ સ્થિર થાય છે.
પગલું $4$: તેથી, ગ્લિસરોલ પ્રક્રિયાનો દર ઘટાડે છે.
0 likesView Solution
175
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
જ્યારે ડાયહાઇડ્રોજન ઊંચા તાપમાને આલ્કલી ધાતુઓ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે નીચેનામાંથી શું મળે છે?
A
આલ્કોક્સાઇડ્સ
B
ધાતુ હાઇડ્રાઇડ્સ
C
પેરોક્સાઇડ્સ
D
ધાતુ નાઇટ્રાઇટ્સ
Solution
(B) પગલું $1$: આલ્કલી ધાતુઓ $(M)$ ઊંચા તાપમાને ડાયહાઇડ્રોજન $(H_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આયનીય અથવા ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ બનાવે છે.
પગલું $2$: આ પ્રક્રિયા માટેનું સામાન્ય રાસાયણિક સમીકરણ છે: $2M(s) + H_2(g) \xrightarrow{\Delta} 2MH(s)$, જ્યાં $M$ એ આલ્કલી ધાતુ દર્શાવે છે.
પગલું $3$: તેથી, મળતી નીપજ એ ધાતુ હાઇડ્રાઇડ છે.
પગલું $2$: આ પ્રક્રિયા માટેનું સામાન્ય રાસાયણિક સમીકરણ છે: $2M(s) + H_2(g) \xrightarrow{\Delta} 2MH(s)$, જ્યાં $M$ એ આલ્કલી ધાતુ દર્શાવે છે.
પગલું $3$: તેથી, મળતી નીપજ એ ધાતુ હાઇડ્રાઇડ છે.
0 likesView Solution
176
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું તત્વ બ્રહ્માંડમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે?
A
$H$
B
$O$
C
$Ne$
D
$C$
Solution
(A) $1$. બ્રહ્માંડ મુખ્યત્વે બિગ બેંગ દરમિયાન બનેલા હલકા તત્વોનું બનેલું છે.
$2$. હાઇડ્રોજન $(H)$ એ સૌથી સરળ અને સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે, જે બ્રહ્માંડના બેરિયોનિક દળના આશરે $75\%$ જેટલું છે.
$3$. હિલિયમ $(He)$ બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે, જ્યારે ઓક્સિજન $(O)$, કાર્બન $(C)$ અને નિયોન $(Ne)$ જેવા અન્ય તત્વો ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2$. હાઇડ્રોજન $(H)$ એ સૌથી સરળ અને સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે, જે બ્રહ્માંડના બેરિયોનિક દળના આશરે $75\%$ જેટલું છે.
$3$. હિલિયમ $(He)$ બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે, જ્યારે ઓક્સિજન $(O)$, કાર્બન $(C)$ અને નિયોન $(Ne)$ જેવા અન્ય તત્વો ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
177
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
બ્રહ્માંડમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ કયું છે?
A
$Hydrogen$ (હાઇડ્રોજન)
B
$Sodium$ (સોડિયમ)
C
$Magnesium$ (મેગ્નેશિયમ)
D
$Potassium$ (પોટેશિયમ)
Solution
(A) $1$. બ્રહ્માંડ મુખ્યત્વે બિગ બેંગ દરમિયાન બનેલા હલકા તત્વોનું બનેલું છે.
$2$. $Hydrogen$ $(H)$ બ્રહ્માંડના મૂળભૂત દળના આશરે $75\%$ જેટલું છે.
$3$. $Helium$ $(He)$ બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ છે, જ્યારે અન્ય તમામ તત્વો ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હાજર છે.
$4$. તેથી, $Hydrogen$ સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ છે.
$2$. $Hydrogen$ $(H)$ બ્રહ્માંડના મૂળભૂત દળના આશરે $75\%$ જેટલું છે.
$3$. $Helium$ $(He)$ બીજા ક્રમનું સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ છે, જ્યારે અન્ય તમામ તત્વો ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હાજર છે.
$4$. તેથી, $Hydrogen$ સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ છે.
0 likesView Solution
178
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
ડાયહાઈડ્રોજન $(H_2)$ ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે રંગહીન અને સ્વાદહીન વાયુ છે.
B
તે આછા વાદળી રંગની જ્યોત સાથે સળગે છે.
C
તે એક ધ્રુવીય પાણીમાં દ્રાવ્ય વાયુ છે.
D
તે હવા કરતા હલકો છે.
Solution
(C) $1$. ડાયહાઈડ્રોજન $(H_2)$ એક અધ્રુવીય અણુ છે કારણ કે બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત શૂન્ય હોય છે.
$2$. તેની અધ્રુવીય પ્રકૃતિને કારણે, તેની પાણીમાં દ્રાવ્યતા ખૂબ ઓછી હોય છે.
$3$. તે રંગહીન, ગંધહીન અને સ્વાદહીન વાયુ છે.
$4$. તે હવા કરતા હલકો છે અને આછા વાદળી રંગની જ્યોત સાથે સળગે છે.
$5$. તેથી, તે એક ધ્રુવીય પાણીમાં દ્રાવ્ય વાયુ છે તે વિધાન ખોટું છે.
$2$. તેની અધ્રુવીય પ્રકૃતિને કારણે, તેની પાણીમાં દ્રાવ્યતા ખૂબ ઓછી હોય છે.
$3$. તે રંગહીન, ગંધહીન અને સ્વાદહીન વાયુ છે.
$4$. તે હવા કરતા હલકો છે અને આછા વાદળી રંગની જ્યોત સાથે સળગે છે.
$5$. તેથી, તે એક ધ્રુવીય પાણીમાં દ્રાવ્ય વાયુ છે તે વિધાન ખોટું છે.
0 likesView Solution
179
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
હાઇડ્રોજનના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
તેના બે સમસ્થાનિકો (isotopes) છે.
B
આવર્ત કોષ્ટકમાં હાઇડ્રોજનને સમૂહ $1$ ની ઉપર અલગથી મૂકવામાં આવ્યો છે.
C
જ્યારે એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે ત્યારે તે પ્રોટોન બનાવે છે.
D
તે મુક્ત અવસ્થામાં અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
Solution
(A) પગલું $1$: હાઇડ્રોજનના ત્રણ કુદરતી રીતે મળી આવતા સમસ્થાનિકો છે: પ્રોટિયમ $(^1H)$, ડ્યુટેરિયમ ($^2H$ અથવા $D$), અને ટ્રિટિયમ ($^3H$ અથવા $T$)।
પગલું $2$: વિધાન $(A)$ દાવો કરે છે કે તેના બે સમસ્થાનિકો છે, જે ખોટું છે.
પગલું $3$: વિધાન $(B)$ સાચું છે કારણ કે હાઇડ્રોજનના ગુણધર્મોને લીધે તેનું સ્થાન અનન્ય છે.
પગલું $4$: વિધાન $(C)$ સાચું છે કારણ કે $H - e^- \rightarrow H^+$, જે એક પ્રોટોન છે.
પગલું $5$: વિધાન $(D)$ સાચું છે કારણ કે હાઇડ્રોજન પ્રકૃતિમાં દ્વિપરમાણ્વીય અણુ $(H_2)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે, મુક્ત પરમાણુ તરીકે નહીં.
પગલું $2$: વિધાન $(A)$ દાવો કરે છે કે તેના બે સમસ્થાનિકો છે, જે ખોટું છે.
પગલું $3$: વિધાન $(B)$ સાચું છે કારણ કે હાઇડ્રોજનના ગુણધર્મોને લીધે તેનું સ્થાન અનન્ય છે.
પગલું $4$: વિધાન $(C)$ સાચું છે કારણ કે $H - e^- \rightarrow H^+$, જે એક પ્રોટોન છે.
પગલું $5$: વિધાન $(D)$ સાચું છે કારણ કે હાઇડ્રોજન પ્રકૃતિમાં દ્વિપરમાણ્વીય અણુ $(H_2)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે, મુક્ત પરમાણુ તરીકે નહીં.
0 likesView Solution
180
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
કયો આલ્કલાઇન અર્થ મેટલ કાર્બોનેટ સૌથી સરળતાથી વિઘટન પામે છે?
A
$MgCO_3$
B
$CaCO_3$
C
$SrCO_3$
D
$BaCO_3$
Solution
(A) આલ્કલાઇન અર્થ મેટલ કાર્બોનેટની ઉષ્મીય સ્થિરતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે ધાતુનો વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ વધે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $Mg^{2+}$ ની આયનીય ત્રિજ્યા સૌથી નાની છે, જે તેની ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન ક્ષમતા (polarising power) તરફ દોરી જાય છે.
આ ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન ક્ષમતા કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ ના ઇલેક્ટ્રોન ક્લાઉડને વધુ અસરકારક રીતે વિકૃત કરે છે, જેનાથી $C-O$ બંધ નબળો પડે છે.
તેથી, $CaCO_3$, $SrCO_3$ અને $BaCO_3$ ની તુલનામાં $MgCO_3$ ને વિઘટિત કરવા માટે સૌથી ઓછી ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $Mg^{2+}$ ની આયનીય ત્રિજ્યા સૌથી નાની છે, જે તેની ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન ક્ષમતા (polarising power) તરફ દોરી જાય છે.
આ ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન ક્ષમતા કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ ના ઇલેક્ટ્રોન ક્લાઉડને વધુ અસરકારક રીતે વિકૃત કરે છે, જેનાથી $C-O$ બંધ નબળો પડે છે.
તેથી, $CaCO_3$, $SrCO_3$ અને $BaCO_3$ ની તુલનામાં $MgCO_3$ ને વિઘટિત કરવા માટે સૌથી ઓછી ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
0 likesView Solution
181
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
જ્યારે ક્લોરિન વાયુ સૂકા ફોડેલા ચૂના $Ca(OH)_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે, ત્યારે નીચેનામાંથી કયું સંયોજન બને છે?
A
$CaOCl_2$
B
$CaO_2Cl_2$
C
$CaOCl$
D
$CaCl_2$
Solution
(A) ક્લોરિન વાયુ અને સૂકા ફોડેલા ચૂના $(Ca(OH)_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી બ્લીચિંગ પાવડર $(CaOCl_2)$ અને પાણી $(H_2O)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Ca(OH)_2 + Cl_2 \rightarrow CaOCl_2 + H_2O$
તેથી, બનતું સંયોજન $CaOCl_2$ છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Ca(OH)_2 + Cl_2 \rightarrow CaOCl_2 + H_2O$
તેથી, બનતું સંયોજન $CaOCl_2$ છે.
0 likesView Solution
182
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ના ગુણધર્મોના સંદર્ભમાં ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
તે પાણીમાં અત્યંત દ્રાવ્ય છે.
B
તે વાતાવરણીય $CO_2$ નું શોષણ કરીને $Na_2CO_3$ બનાવે છે.
C
$NaOH$ નું દ્રાવણ ભૂરા લિટમસને લાલ બનાવે છે.
D
$NaOH$ એક સફેદ ભેજગ્રાહી (deliquescent) ઘન પદાર્થ છે.
Solution
(C) પગલું $1$: સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ એક પ્રબળ બેઇઝ છે.
પગલું $2$: પ્રબળ બેઇઝ લાલ લિટમસને ભૂરું બનાવે છે, ભૂરા લિટમસને લાલ નહીં.
પગલું $3$: તેથી, $NaOH$ ભૂરા લિટમસને લાલ બનાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
પગલું $4$: $NaOH$ પાણીમાં અત્યંત દ્રાવ્ય છે, વાતાવરણમાંથી $CO_2$ શોષીને $Na_2CO_3$ બનાવે છે, અને તે એક સફેદ ભેજગ્રાહી ઘન પદાર્થ છે, તેથી અન્ય તમામ વિધાનો સાચા છે.
પગલું $2$: પ્રબળ બેઇઝ લાલ લિટમસને ભૂરું બનાવે છે, ભૂરા લિટમસને લાલ નહીં.
પગલું $3$: તેથી, $NaOH$ ભૂરા લિટમસને લાલ બનાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
પગલું $4$: $NaOH$ પાણીમાં અત્યંત દ્રાવ્ય છે, વાતાવરણમાંથી $CO_2$ શોષીને $Na_2CO_3$ બનાવે છે, અને તે એક સફેદ ભેજગ્રાહી ઘન પદાર્થ છે, તેથી અન્ય તમામ વિધાનો સાચા છે.
0 likesView Solution
183
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
ક્ષારીય ધાતુઓ અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના એવા તત્વોને ઓળખો જેની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ હોય.
A
$K$ અને $Ca$
B
$Li$ અને $Be$
C
$Rb$ અને $Ba$
D
$K$ અને $Sr$
Solution
(B) $1$. સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં આયનીકરણ એન્થાલ્પી ઘટે છે કારણ કે પરમાણુ કદ વધે છે અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર જાય છે.
$2$. આલ્કલી ધાતુઓ $(Group \ 1)$ આ ક્રમનું પાલન કરે છે: $Li > Na > K > Rb > Cs$। તેથી, $Li$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.
$3$. આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ $(Group \ 2)$ આ ક્રમનું પાલન કરે છે: $Be > Mg > Ca > Sr > Ba$। તેથી, $Be$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.
$4$. તેથી, સાચી જોડી $Li$ અને $Be$ છે.
$2$. આલ્કલી ધાતુઓ $(Group \ 1)$ આ ક્રમનું પાલન કરે છે: $Li > Na > K > Rb > Cs$। તેથી, $Li$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.
$3$. આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ $(Group \ 2)$ આ ક્રમનું પાલન કરે છે: $Be > Mg > Ca > Sr > Ba$। તેથી, $Be$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.
$4$. તેથી, સાચી જોડી $Li$ અને $Be$ છે.
0 likesView Solution
184
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી સૌથી નાનું પરમાણ્વીય કદ ધરાવતી આલ્કલી ધાતુ ઓળખો.
A
સોડિયમ
B
પોટેશિયમ
C
રૂબિડિયમ
D
સીઝિયમ
Solution
(A) $1$. આલ્કલી ધાતુઓ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $1$ માં આવેલી છે.
$2$. સમૂહ $1$ માં ઉપરથી નીચે તરફ તત્વોનો ક્રમ $Li, Na, K, Rb, Cs, Fr$ છે.
$3$. નવા ઇલેક્ટ્રોન કોષો ઉમેરાવાને કારણે સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં પરમાણ્વીય કદ વધે છે.
$4$. આપેલા વિકલ્પોમાં, $Na$ $(Z=11)$ સમૂહમાં સૌથી ઉપર છે, ત્યારબાદ $K$ $(Z=19)$, $Rb$ $(Z=37)$, અને $Cs$ $(Z=55)$ આવે છે.
$5$. તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાં $Na$ નું પરમાણ્વીય કદ સૌથી નાનું છે.
$2$. સમૂહ $1$ માં ઉપરથી નીચે તરફ તત્વોનો ક્રમ $Li, Na, K, Rb, Cs, Fr$ છે.
$3$. નવા ઇલેક્ટ્રોન કોષો ઉમેરાવાને કારણે સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં પરમાણ્વીય કદ વધે છે.
$4$. આપેલા વિકલ્પોમાં, $Na$ $(Z=11)$ સમૂહમાં સૌથી ઉપર છે, ત્યારબાદ $K$ $(Z=19)$, $Rb$ $(Z=37)$, અને $Cs$ $(Z=55)$ આવે છે.
$5$. તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાં $Na$ નું પરમાણ્વીય કદ સૌથી નાનું છે.
0 likesView Solution
185
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા ધાતુ ક્લોરાઇડમાં સ્ફટિકીકરણનું પાણી હોતું નથી?
A
$LiCl$
B
$MgCl_2$
C
$CsCl$
D
$BeCl_2$
Solution
(C) $1$. સ્ફટિકીકરણનું પાણી એ ક્ષારના એક સૂત્ર એકમમાં હાજર પાણીના અણુઓની નિશ્ચિત સંખ્યા છે.
$2$. $Li^+$, $Mg^{2+}$ અને $Be^{2+}$ જેવા નાના, ઉચ્ચ વીજભાર ધરાવતા ધન આયનોની જલીયકરણ ઉર્જા વધુ હોય છે અને તેઓ જલીય ક્ષાર બનાવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે (જેમ કે $LiCl \cdot H_2O$, $MgCl_2 \cdot 6H_2O$, $BeCl_2 \cdot 4H_2O$)।
$3$. $Cs^+$ એ ઓછી વીજભાર ઘનતા ધરાવતો મોટો ધન આયન છે, જેના પરિણામે તેની જલીયકરણ ઉર્જા ઓછી હોય છે. તેથી, $CsCl$ નિર્જળ ક્ષાર તરીકે સ્ફટિકીકૃત થાય છે.
$4$. આમ, $CsCl$ માં સ્ફટિકીકરણનું પાણી હોતું નથી.
$2$. $Li^+$, $Mg^{2+}$ અને $Be^{2+}$ જેવા નાના, ઉચ્ચ વીજભાર ધરાવતા ધન આયનોની જલીયકરણ ઉર્જા વધુ હોય છે અને તેઓ જલીય ક્ષાર બનાવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે (જેમ કે $LiCl \cdot H_2O$, $MgCl_2 \cdot 6H_2O$, $BeCl_2 \cdot 4H_2O$)।
$3$. $Cs^+$ એ ઓછી વીજભાર ઘનતા ધરાવતો મોટો ધન આયન છે, જેના પરિણામે તેની જલીયકરણ ઉર્જા ઓછી હોય છે. તેથી, $CsCl$ નિર્જળ ક્ષાર તરીકે સ્ફટિકીકૃત થાય છે.
$4$. આમ, $CsCl$ માં સ્ફટિકીકરણનું પાણી હોતું નથી.
0 likesView Solution
186
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
ક્ષાર ધાતુઓના હેલાઇડ ક્ષારોનું સામાન્ય સૂત્ર શું છે, જો $M$ એક ધાતુ પરમાણુ હોય અને $X$ એક હેલોજન પરમાણુ હોય?
A
$MX$
B
$MX_2$
C
$M_3X_2$
D
$M_2X_3$
Solution
(A) $1$. ક્ષાર ધાતુઓ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $1$ માં આવે છે અને તેમની સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^1$ હોય છે.
$2$. ક્ષાર ધાતુઓ એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને એક ધન આયન, $M^+$ બનાવે છે.
$3$. હેલોજન સમૂહ $17$ માં આવે છે અને તેમની સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2 np^5$ હોય છે, જેમને તેમનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે એક ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર હોય છે, જેથી હેલાઇડ આયન, $X^-$ બને છે.
$4$. વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવવા માટે $M^+$ અને $X^-$ ને $1:1$ ના ગુણોત્તરમાં જોડતા $MX$ સૂત્ર મળે છે.
$2$. ક્ષાર ધાતુઓ એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને એક ધન આયન, $M^+$ બનાવે છે.
$3$. હેલોજન સમૂહ $17$ માં આવે છે અને તેમની સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2 np^5$ હોય છે, જેમને તેમનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે એક ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર હોય છે, જેથી હેલાઇડ આયન, $X^-$ બને છે.
$4$. વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવવા માટે $M^+$ અને $X^-$ ને $1:1$ ના ગુણોત્તરમાં જોડતા $MX$ સૂત્ર મળે છે.
0 likesView Solution
187
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું તત્વ ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને સુપરઓક્સાઇડ બનાવે છે?
A
$Sodium$
B
$Potassium$
C
$Lithium$
D
$Magnesium$
Solution
(B) $1$. આલ્કલી ધાતુઓ તેમના કદના આધારે ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને વિવિધ પ્રકારના ઓક્સાઇડ બનાવે છે.
$2$. $Lithium$ માત્ર મોનોઓક્સાઇડ $(Li_2O)$ બનાવે છે.
$3$. $Sodium$ પેરોક્સાઇડ $(Na_2O_2)$ બનાવે છે.
$4$. $Potassium$, $Rubidium$ અને $Cesium$ સુપરઓક્સાઇડ $(MO_2)$ બનાવે છે કારણ કે મોટા ધનઆયન દ્વારા મોટા ઋણઆયનનું સ્થિરીકરણ થાય છે.
$5$. તેથી, $Potassium$ સાચો જવાબ છે.
$2$. $Lithium$ માત્ર મોનોઓક્સાઇડ $(Li_2O)$ બનાવે છે.
$3$. $Sodium$ પેરોક્સાઇડ $(Na_2O_2)$ બનાવે છે.
$4$. $Potassium$, $Rubidium$ અને $Cesium$ સુપરઓક્સાઇડ $(MO_2)$ બનાવે છે કારણ કે મોટા ધનઆયન દ્વારા મોટા ઋણઆયનનું સ્થિરીકરણ થાય છે.
$5$. તેથી, $Potassium$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
188
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
ટિન $(IV)$ ઓક્સાઇડનું રાસાયણિક સૂત્ર શું છે?
A
$Sn_2O_3$
B
$SnO_2$
C
$SnO_4$
D
$SnO$
Solution
(B) પગલું $1$: તત્વોની સંજ્ઞાઓ અને સંયોજકતા ઓળખો. ટિન $(IV)$ ની સંયોજકતા $+4$ $(Sn^{4+})$ છે અને ઓક્સાઇડની સંયોજકતા $-2$ $(O^{2-})$ છે.
પગલું $2$: સૂત્ર નક્કી કરવા માટે ક્રિસ-ક્રોસ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો. $Sn$ નો સબસ્ક્રિપ્ટ $2$ બને છે અને $O$ નો સબસ્ક્રિપ્ટ $4$ બને છે, જેનાથી $Sn_2O_4$ મળે છે.
પગલું $3$: સબસ્ક્રિપ્ટના ગુણોત્તરને સૌથી નાની પૂર્ણાંક સંખ્યામાં સરળ બનાવો. બંનેને $2$ વડે ભાગતા $SnO_2$ મળે છે.
પગલું $2$: સૂત્ર નક્કી કરવા માટે ક્રિસ-ક્રોસ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો. $Sn$ નો સબસ્ક્રિપ્ટ $2$ બને છે અને $O$ નો સબસ્ક્રિપ્ટ $4$ બને છે, જેનાથી $Sn_2O_4$ મળે છે.
પગલું $3$: સબસ્ક્રિપ્ટના ગુણોત્તરને સૌથી નાની પૂર્ણાંક સંખ્યામાં સરળ બનાવો. બંનેને $2$ વડે ભાગતા $SnO_2$ મળે છે.
0 likesView Solution
189
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું સિલિકા $(SiO_2)$ નું બહુરૂપી (polymorphic) સ્વરૂપ નથી?
A
ક્રિસ્ટોબેલાઇટ
B
$ \alpha $-ક્વાર્ટઝ
C
$ \beta $-ક્વાર્ટઝ
D
એરાગોનાઇટ
Solution
(D) $1$. સિલિકા $(SiO_2)$ ઘણા બહુરૂપી સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેમ કે ક્વાર્ટઝ, ટ્રાઇડિમાઇટ અને ક્રિસ્ટોબેલાઇટ.
$2$. ક્વાર્ટઝ તાપમાન પર આધારિત વિવિધ સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, ખાસ કરીને $ \alpha $-ક્વાર્ટઝ અને $ \beta $-ક્વાર્ટઝ.
$3$. એરાગોનાઇટ એ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું બહુરૂપી સ્વરૂપ છે, સિલિકાનું નહીં.
$4$. તેથી, એરાગોનાઇટ એ સિલિકાનું બહુરૂપી સ્વરૂપ નથી.
$2$. ક્વાર્ટઝ તાપમાન પર આધારિત વિવિધ સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, ખાસ કરીને $ \alpha $-ક્વાર્ટઝ અને $ \beta $-ક્વાર્ટઝ.
$3$. એરાગોનાઇટ એ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું બહુરૂપી સ્વરૂપ છે, સિલિકાનું નહીં.
$4$. તેથી, એરાગોનાઇટ એ સિલિકાનું બહુરૂપી સ્વરૂપ નથી.
0 likesView Solution
190
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
વોટર ગેસમાંથી કાર્બન મોનોક્સાઇડને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે વપરાતા ઉદ્દીપકની ઓળખ કરો.
A
$K_2Cr_2O_7$
B
$Na_2CrO_4$
C
$FeCrO_4$
D
$Ni$
Solution
(C) આ પ્રક્રિયાને વોટર-ગેસ શિફ્ટ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે: $CO(g) + H_2O(g) \xrightarrow{FeCrO_4} CO_2(g) + H_2(g)$।
આ પ્રક્રિયામાં, વોટર ગેસમાંથી કાર્બન મોનોક્સાઇડને આયર્ન ક્રોમેટ $(FeCrO_4)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન મેળવવામાં આવે છે।
આ પ્રક્રિયામાં, વોટર ગેસમાંથી કાર્બન મોનોક્સાઇડને આયર્ન ક્રોમેટ $(FeCrO_4)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન મેળવવામાં આવે છે।
0 likesView Solution
191
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$Al_2O_3$ નો સ્વભાવ કેવો છે?
A
એસિડિક
B
બેઝિક
C
ઉભયગુણી (Amphoteric)
D
તટસ્થ
Solution
(C) $Al_2O_3$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઈડ છે કારણ કે તે એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે.
એસિડ સાથે પ્રક્રિયા: $Al_2O_3 + 6HCl \rightarrow 2AlCl_3 + 3H_2O$
બેઝ સાથે પ્રક્રિયા: $Al_2O_3 + 2NaOH + 3H_2O \rightarrow 2Na[Al(OH)_4]$
એસિડ સાથે પ્રક્રિયા: $Al_2O_3 + 6HCl \rightarrow 2AlCl_3 + 3H_2O$
બેઝ સાથે પ્રક્રિયા: $Al_2O_3 + 2NaOH + 3H_2O \rightarrow 2Na[Al(OH)_4]$
0 likesView Solution
192
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઈડ ઉભયગુણી (amphoteric) પ્રકૃતિ ધરાવે છે?
A
$BaO$
B
$N_2O_5$
C
$CO_2$
D
$Al_2O_3$
Solution
(D) $1$. ઉભયગુણી ઓક્સાઈડ તે છે જે એસિડ અને બેઈઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે.
$2$. $BaO$ એ ધાત્વિક ઓક્સાઈડ છે અને તે બેઝિક પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
$3$. $N_2O_5$ અને $CO_2$ એ અધાત્વિક ઓક્સાઈડ છે અને તે એસિડિક પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
$4$. $Al_2O_3$ એ $HCl$ (એસિડ) અને $NaOH$ (બેઈઝ) બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે, તેથી તે ઉભયગુણી પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
$2$. $BaO$ એ ધાત્વિક ઓક્સાઈડ છે અને તે બેઝિક પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
$3$. $N_2O_5$ અને $CO_2$ એ અધાત્વિક ઓક્સાઈડ છે અને તે એસિડિક પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
$4$. $Al_2O_3$ એ $HCl$ (એસિડ) અને $NaOH$ (બેઈઝ) બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે, તેથી તે ઉભયગુણી પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
193
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
नियोपेન્ટેન $(C_5H_{12})$ દ્વારા કયા પ્રકારની સમઘટકતા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
સ્થાન સમઘટકતા
B
શૃંખલા સમઘટકતા
C
ભૌમિતિક સમઘટકતા
D
ચલરૂપકતા
Solution
(B) $1$. नियोपेન્ટેન $(2,2-\text{ડાયમિથાઈલપ્રોપેન})$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_5H_{12}$ છે.
$2$. તે $n-\text{પેન્ટેન}$ અને આઈસોપેન્ટેનનો એક સમઘટક છે.
$3$. આ સમઘટકો કાર્બન શૃંખલાની ગોઠવણી (સીધી શૃંખલા વિરુદ્ધ શાખિત શૃંખલા) માં અલગ પડે છે.
$4$. તેથી, नियोपेન્ટેન શૃંખલા સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$2$. તે $n-\text{પેન્ટેન}$ અને આઈસોપેન્ટેનનો એક સમઘટક છે.
$3$. આ સમઘટકો કાર્બન શૃંખલાની ગોઠવણી (સીધી શૃંખલા વિરુદ્ધ શાખિત શૃંખલા) માં અલગ પડે છે.
$4$. તેથી, नियोपेન્ટેન શૃંખલા સમઘટકતા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
194
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$2\text{-Iodo-}3,4,5\text{-trimethylhexane}$ માં કેટલા કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓ હાજર છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$1$
Solution
(B) $1$. $2\text{-Iodo-}3,4,5\text{-trimethylhexane}$ નું બંધારણ $CH_3-CH(I)-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3$ છે.
$2$. કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય.
$3$. દરેક કાર્બન પરમાણુની તપાસ કરીએ:
- $C2$: $-H, -I, -CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C3$: $-H, -CH_3, -CH(I)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C4$: $-H, -CH_3, -CH(CH_3)CH(I)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C5$: $-H, -CH_3, -CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(I)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. તે બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોવાથી, તે અકાયરલ છે.
$4$. આમ, અહીં $3$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓ $(C2, C3, C4)$ છે.
$2$. કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય.
$3$. દરેક કાર્બન પરમાણુની તપાસ કરીએ:
- $C2$: $-H, -I, -CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C3$: $-H, -CH_3, -CH(I)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C4$: $-H, -CH_3, -CH(CH_3)CH(I)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
- $C5$: $-H, -CH_3, -CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(I)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. તે બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોવાથી, તે અકાયરલ છે.
$4$. આમ, અહીં $3$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓ $(C2, C3, C4)$ છે.
0 likesView Solution
195
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$2$-Bromo-$3,4,5$-trimethylhexane માં હાજર કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(D) $2$-Bromo-$3,4,5$-trimethylhexane નું બંધારણ $CH_3-CH(Br)-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3$ છે.
કાયરલ કાર્બન (ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા કાર્બન) ઓળખો:
$(1)$ $C_2$: $-H$, $-Br$, $-CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(2)$ $C_3$: $-H$, $-CH_3$, $-CH(Br)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(3)$ $C_4$: $-H$, $-CH_3$, $-CH(CH_3)CH(Br)CH_3$, અને $-CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(4)$ $C_5$: $-H$, $-CH_3$, $-CH_2CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(Br)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
સ્થાન $2, 3, 4,$ અને $5$ પરના ચારેય કાર્બન કાયરલ છે.
તેથી, કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
કાયરલ કાર્બન (ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા કાર્બન) ઓળખો:
$(1)$ $C_2$: $-H$, $-Br$, $-CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(2)$ $C_3$: $-H$, $-CH_3$, $-CH(Br)CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(3)$ $C_4$: $-H$, $-CH_3$, $-CH(CH_3)CH(Br)CH_3$, અને $-CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
$(4)$ $C_5$: $-H$, $-CH_3$, $-CH_2CH_3$, અને $-CH(CH_3)CH(CH_3)CH(Br)CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. આ કાયરલ છે.
સ્થાન $2, 3, 4,$ અને $5$ પરના ચારેય કાર્બન કાયરલ છે.
તેથી, કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
0 likesView Solution
196
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$2$-ક્લોરોબ્યુટેન ($2$-chlorobutane) માં કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$
Solution
(D) $2$-ક્લોરોબ્યુટેનનું બંધારણ $CH_3-CHCl-CH_2-CH_3$ છે.
કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય.
$2$-ક્લોરોબ્યુટેનમાં, $2$ નંબરના સ્થાન પરનો કાર્બન નીચે મુજબના સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે:
$1$. એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(-H)$
$2$. એક ક્લોરિન પરમાણુ $(-Cl)$
$3$. એક મિથાઇલ સમૂહ $(-CH_3)$
$4$. એક ઇથાઇલ સમૂહ $(-CH_2CH_3)$
આ ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી, $2$ નંબરનો કાર્બન કાયરલ છે.
આ અણુમાં માત્ર $1$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુ છે.
કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય.
$2$-ક્લોરોબ્યુટેનમાં, $2$ નંબરના સ્થાન પરનો કાર્બન નીચે મુજબના સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે:
$1$. એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(-H)$
$2$. એક ક્લોરિન પરમાણુ $(-Cl)$
$3$. એક મિથાઇલ સમૂહ $(-CH_3)$
$4$. એક ઇથાઇલ સમૂહ $(-CH_2CH_3)$
આ ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી, $2$ નંબરનો કાર્બન કાયરલ છે.
આ અણુમાં માત્ર $1$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુ છે.
0 likesView Solution
197
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
હેક્સેન $(C_6H_{14})$ માટે શક્ય બંધારણીય સમઘટકોની સંખ્યા શોધો?
A
બે
B
ચાર
C
ત્રણ
D
પાંચ
Solution
(D) હેક્સેન $(C_6H_{14})$ ના બંધારણીય સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1$. $n$-હેક્સેન: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$
$2$. $2$-મિથાઈલપેન્ટેન: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$
$3$. $3$-મિથાઈલપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
$4$. $2,2$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH_3$
$5$. $2,3$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3$
કુલ $5$ બંધારણીય સમઘટકો શક્ય છે.
$1$. $n$-હેક્સેન: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$
$2$. $2$-મિથાઈલપેન્ટેન: $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$
$3$. $3$-મિથાઈલપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
$4$. $2,2$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH_3$
$5$. $2,3$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3$
કુલ $5$ બંધારણીય સમઘટકો શક્ય છે.
0 likesView Solution
198
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા અણુમાં કાયરલ (chiral) કાર્બન પરમાણુ છે?
A
B
C
D
Solution
(B) કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એ એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ જૂથો અથવા પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે. ચાલો દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-H$, $-Cl$, અને $-Br$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-H)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
$(B)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-CH_3$, $-OH$, અને $-I$ સાથે જોડાયેલ છે. ચારેય જૂથો અલગ-અલગ હોવાથી, આ કાર્બન કાયરલ છે.
$(C)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-CH_3$, $-CH_3$, $-Cl$, અને $-Br$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-CH_3)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
$(D)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-Cl$, $-C_2H_5$, અને $-C_2H_5$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-C_2H_5)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
તેથી, વિકલ્પ $(B)$ માં આપેલા અણુમાં કાયરલ કાર્બન પરમાણુ છે.
$(A)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-H$, $-Cl$, અને $-Br$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-H)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
$(B)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-CH_3$, $-OH$, અને $-I$ સાથે જોડાયેલ છે. ચારેય જૂથો અલગ-અલગ હોવાથી, આ કાર્બન કાયરલ છે.
$(C)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-CH_3$, $-CH_3$, $-Cl$, અને $-Br$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-CH_3)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
$(D)$ મધ્યવર્તી કાર્બન $-H$, $-Cl$, $-C_2H_5$, અને $-C_2H_5$ સાથે જોડાયેલ છે. બે જૂથો $(-C_2H_5)$ સમાન હોવાથી, તે કાયરલ નથી.
તેથી, વિકલ્પ $(B)$ માં આપેલા અણુમાં કાયરલ કાર્બન પરમાણુ છે.
0 likesView Solution
199
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કોની ન્યુક્લિયોફિલિસિટી (nucleophilicity) સૌથી વધુ છે?
A
$F^-$
B
$OH^-$
C
$CH_3^-$
D
$NH_2^-$
Solution
(C) ન્યુક્લિયોફિલિસિટી એ કોઈ સ્પીસીઝની ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરવાની ક્ષમતા સાથે સંબંધિત છે. આવર્ત કોષ્ટકના એક આવર્તમાં, વિદ્યુતઋણતા વધે તેમ ન્યુક્લિયોફિલિસિટી ઘટે છે.
બીજા આવર્તના પરમાણુઓ $C$, $N$, $O$, અને $F$ ની સરખામણી કરતા:
વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ: $C < N < O < F$ છે.
તેથી, બેઝિસિટી અને ન્યુક્લિયોફિલિસિટીનો ક્રમ છે: $CH_3^- > NH_2^- > OH^- > F^-$।
આમ, આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3^-$ સૌથી પ્રબળ ન્યુક્લિયોફાઇલ છે.
બીજા આવર્તના પરમાણુઓ $C$, $N$, $O$, અને $F$ ની સરખામણી કરતા:
વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ: $C < N < O < F$ છે.
તેથી, બેઝિસિટી અને ન્યુક્લિયોફિલિસિટીનો ક્રમ છે: $CH_3^- > NH_2^- > OH^- > F^-$।
આમ, આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3^-$ સૌથી પ્રબળ ન્યુક્લિયોફાઇલ છે.
0 likesView Solution
200
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કઈ શ્રેણીમાં માત્ર ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી (electrophiles) છે?
A
$R-OH, Cl^+, NH_3$
B
$H_2O, R_2N^-, H_3O^+$
C
$BF_3, SO_3, NO^+$
D
$AlCl_3, R-NH_2, PCl_3$
Solution
(C) $1$. ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી એ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝ છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે.
$2$. વિકલ્પ $C$ માં, $BF_3$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો અણુ છે (અષ્ટક અપૂર્ણ છે), $SO_3$ માં વિદ્યુતઋણમય ઓક્સિજન પરમાણુઓને કારણે સલ્ફર પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે, અને $NO^+$ એ ધન વીજભારિત આયન છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ માંની ત્રણેય સ્પીસીઝ ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$4$. અન્ય વિકલ્પોમાં $NH_3$, $R_2N^-$, $R-NH_2$, અને $PCl_3$ (જેમાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે) જેવા ન્યુક્લિયોફાઇલ હાજર છે.
$2$. વિકલ્પ $C$ માં, $BF_3$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો અણુ છે (અષ્ટક અપૂર્ણ છે), $SO_3$ માં વિદ્યુતઋણમય ઓક્સિજન પરમાણુઓને કારણે સલ્ફર પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે, અને $NO^+$ એ ધન વીજભારિત આયન છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ માંની ત્રણેય સ્પીસીઝ ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$4$. અન્ય વિકલ્પોમાં $NH_3$, $R_2N^-$, $R-NH_2$, અને $PCl_3$ (જેમાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે) જેવા ન્યુક્લિયોફાઇલ હાજર છે.
0 likesView Solution
201
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ (colligative property) પ્રોટીન, પોલિમર અથવા કલિલના મોલર દળને સૌથી વધુ ચોકસાઈ સાથે નક્કી કરવા માટે ઉપયોગી છે?
A
ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
B
ઠારબિંદુમાં અવનયન
C
અભિસરણ દબાણ
D
બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
Solution
(C) પગલું $1$: પ્રોટીન અને પોલિમર જેવા મેક્રોમોલેક્યુલ્સનું મોલર દળ ખૂબ વધારે હોય છે.
પગલું $2$: આ પદાર્થો માટે, અન્ય સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો જેવા કે ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન અથવા ઠારબિંદુમાં અવનયનના મૂલ્યો એટલા નાના હોય છે કે તેને ચોકસાઈપૂર્વક માપી શકાતા નથી.
પગલું $3$: અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ સમીકરણ $\pi = CRT = \frac{n}{V}RT = \frac{w}{MV}RT$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. મેક્રોમોલેક્યુલ્સના મંદ દ્રાવણો માટે પણ, અભિસરણ દબાણનું મૂલ્ય એટલું મોટું હોય છે કે તેને ઉચ્ચ ચોકસાઈ સાથે માપી શકાય છે.
પગલું $4$: તેથી, આવા પદાર્થોના મોલર દળ નક્કી કરવા માટે અભિસરણ દબાણ સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ છે.
પગલું $2$: આ પદાર્થો માટે, અન્ય સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો જેવા કે ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન અથવા ઠારબિંદુમાં અવનયનના મૂલ્યો એટલા નાના હોય છે કે તેને ચોકસાઈપૂર્વક માપી શકાતા નથી.
પગલું $3$: અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ સમીકરણ $\pi = CRT = \frac{n}{V}RT = \frac{w}{MV}RT$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. મેક્રોમોલેક્યુલ્સના મંદ દ્રાવણો માટે પણ, અભિસરણ દબાણનું મૂલ્ય એટલું મોટું હોય છે કે તેને ઉચ્ચ ચોકસાઈ સાથે માપી શકાય છે.
પગલું $4$: તેથી, આવા પદાર્થોના મોલર દળ નક્કી કરવા માટે અભિસરણ દબાણ સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ છે.
0 likesView Solution
202
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો કાર્બનિક દ્રાવકમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યનું $0.4 \text{ molal}$ દ્રાવણ તેના ઠારબિંદુમાં $2.4 \text{ K}$ નો ઘટાડો કરે છે, તો દ્રાવકનો મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_f)$ કેટલો હશે?
A
$3.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
B
$4.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
C
$5.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
D
$6.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
Solution
(D) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે, જ્યાં $\Delta T_f$ એ ઠારબિંદુમાં ઘટાડો છે, $K_f$ એ મોલલ અવનયન અચળાંક છે, અને $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
આપેલ છે:
$\Delta T_f = 2.4 \text{ K}$
$m = 0.4 \text{ mol kg}^{-1}$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$2.4 \text{ K} = K_f \times 0.4 \text{ mol kg}^{-1}$
$K_f = \frac{2.4 \text{ K}}{0.4 \text{ mol kg}^{-1}}$
$K_f = 6.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આપેલ છે:
$\Delta T_f = 2.4 \text{ K}$
$m = 0.4 \text{ mol kg}^{-1}$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$2.4 \text{ K} = K_f \times 0.4 \text{ mol kg}^{-1}$
$K_f = \frac{2.4 \text{ K}}{0.4 \text{ mol kg}^{-1}}$
$K_f = 6.0 \text{ K kg mol}^{-1}$
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
203
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયો દ્રાવણનો સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ (colligative property) છે?
A
બાષ્પ દબાણ
B
ઉત્કલન બિંદુ
C
અભિસરણ દબાણ
D
ઠાર બિંદુ
Solution
(C) $1$. સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવકના ચોક્કસ જથ્થામાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે, તેમની ઓળખ પર નહીં.
$2$. સામાન્ય સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોમાં બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો, ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન, ઠાર બિંદુમાં અવનયન અને અભિસરણ દબાણનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $\text{અભિસરણ }\ \text{દબાણ}$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, જ્યારે બાષ્પ દબાણ, ઉત્કલન બિંદુ અને ઠાર બિંદુ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો નથી (તેમાં થતા ફેરફારો સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે).
$2$. સામાન્ય સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોમાં બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો, ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન, ઠાર બિંદુમાં અવનયન અને અભિસરણ દબાણનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $\text{અભિસરણ }\ \text{દબાણ}$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, જ્યારે બાષ્પ દબાણ, ઉત્કલન બિંદુ અને ઠાર બિંદુ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો નથી (તેમાં થતા ફેરફારો સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે).
0 likesView Solution
204
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$100 \text{ g}$ પાણીમાં $18 \text{ g}$ ગ્લુકોઝ ધરાવતા જલીય દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ ગણો, જો પાણીનો મોલલ ઉન્નયન અચળાંક $(K_b)$ $0.5 \text{ K kg mol}^{-1}$ હોય. [ગ્લુકોઝનું મોલર દળ $= 180 \text{ g mol}^{-1}$ અને શુદ્ધ પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $= 100^{\circ}\text{C}$] ($^{\circ}\text{C}$ માં)
A
$100$
B
$100.5$
C
$101.0$
D
$101.5$
Solution
(B) પગલું $1$: ગ્લુકોઝના મોલની સંખ્યા $(n)$ ગણો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{18 \text{ g}}{180 \text{ g mol}^{-1}} = 0.1 \text{ mol}$.
પગલું $2$: દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો: $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ kg માં}} = \frac{0.1 \text{ mol}}{0.1 \text{ kg}} = 1 \text{ mol kg}^{-1}$.
પગલું $3$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ ગણો: $\Delta T_b = K_b \times m = 0.5 \text{ K kg mol}^{-1} \times 1 \text{ mol kg}^{-1} = 0.5 \text{ K}$ (અથવા $0.5^{\circ}\text{C}$).
પગલું $4$: દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ ગણો: $T_b = T_b^{\circ} + \Delta T_b = 100^{\circ}\text{C} + 0.5^{\circ}\text{C} = 100.5^{\circ}\text{C}$.
પગલું $2$: દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો: $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ kg માં}} = \frac{0.1 \text{ mol}}{0.1 \text{ kg}} = 1 \text{ mol kg}^{-1}$.
પગલું $3$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ ગણો: $\Delta T_b = K_b \times m = 0.5 \text{ K kg mol}^{-1} \times 1 \text{ mol kg}^{-1} = 0.5 \text{ K}$ (અથવા $0.5^{\circ}\text{C}$).
પગલું $4$: દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ ગણો: $T_b = T_b^{\circ} + \Delta T_b = 100^{\circ}\text{C} + 0.5^{\circ}\text{C} = 100.5^{\circ}\text{C}$.
0 likesView Solution
205
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$18 \text{ g}$ ગ્લુકોઝ (મોલર દળ $= 180 \text{ g/mol}$) ને $15^{\circ}\text{C}$ તાપમાને $500 \text{ ml}$ દ્રાવણ બનાવવા માટે પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. દ્રાવણના અભિસરણ દબાણની ગણતરી કરો. $[R = 0.0821 \text{ L atm K}^{-1} \text{ mol}^{-1}]$ ($\text{ atm}$ માં)
A
$1.65$
B
$4.73$
C
$5.57$
D
$2.34$
Solution
(B) પગલું $1$: ગ્લુકોઝના મોલની સંખ્યા $(n)$ ની ગણતરી કરો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{18 \text{ g}}{180 \text{ g/mol}} = 0.1 \text{ mol}$।
પગલું $2$: કદને લિટરમાં ફેરવો $(V)$: $V = 500 \text{ ml} = 0.5 \text{ L}$।
પગલું $3$: તાપમાનને કેલ્વિનમાં ફેરવો $(T)$: $T = 15 + 273.15 = 288.15 \text{ K}$।
પગલું $4$: અભિસરણ દબાણના સૂત્ર $\pi = CRT = \frac{n}{V}RT$ નો ઉપયોગ કરો: $\pi = \frac{0.1 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \times 0.0821 \text{ L atm K}^{-1} \text{ mol}^{-1} \times 288.15 \text{ K} = 0.2 \times 0.0821 \times 288.15 = 4.732 \text{ atm}$।
આમ, અભિસરણ દબાણ આશરે $4.73 \text{ atm}$ છે।
પગલું $2$: કદને લિટરમાં ફેરવો $(V)$: $V = 500 \text{ ml} = 0.5 \text{ L}$।
પગલું $3$: તાપમાનને કેલ્વિનમાં ફેરવો $(T)$: $T = 15 + 273.15 = 288.15 \text{ K}$।
પગલું $4$: અભિસરણ દબાણના સૂત્ર $\pi = CRT = \frac{n}{V}RT$ નો ઉપયોગ કરો: $\pi = \frac{0.1 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \times 0.0821 \text{ L atm K}^{-1} \text{ mol}^{-1} \times 288.15 \text{ K} = 0.2 \times 0.0821 \times 288.15 = 4.732 \text{ atm}$।
આમ, અભિસરણ દબાણ આશરે $4.73 \text{ atm}$ છે।
0 likesView Solution
206
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
ઇથાઇલ એસિટેટનું સામાન્ય ઉત્કલન બિંદુ $77^{\circ}\text{C}$ છે. ઇથાઇલ એસિટેટમાં અબાષ્પશીલ, બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યનું દ્રાવણ $78^{\circ}\text{C}$ પર ઉકળે છે. ઇથાઇલ એસિટેટ માટે $K_b$ નું મૂલ્ય $2.77^{\circ}\text{C kg mol}^{-1}$ છે. દ્રાવણની મોલાલિટી કેટલી છે ($\text{ m}$ માં)?
A
$0.361$
B
$0.052$
C
$0.075$
D
$0.25$
Solution
(A) પગલું $1$: ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ ની ગણતરી કરો.
$\Delta T_b = T_b - T_b^{\circ} = 78^{\circ}\text{C} - 77^{\circ}\text{C} = 1^{\circ}\text{C}$।
પગલું $2$: ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_b = K_b \times m$।
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવો: $m = \frac{\Delta T_b}{K_b}$।
પગલું $4$: કિંમતો મૂકો: $m = \frac{1}{2.77} \approx 0.361\text{ m}$।
$\Delta T_b = T_b - T_b^{\circ} = 78^{\circ}\text{C} - 77^{\circ}\text{C} = 1^{\circ}\text{C}$।
પગલું $2$: ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_b = K_b \times m$।
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવો: $m = \frac{\Delta T_b}{K_b}$।
પગલું $4$: કિંમતો મૂકો: $m = \frac{1}{2.77} \approx 0.361\text{ m}$।
0 likesView Solution
207
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જ્યારે $4 \text{ g}$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $100 \text{ g}$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે છે ત્યારે તેનું ઉત્કલનબિંદુ $319.4 \text{ K}$ થાય છે, તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ ગણો. આપેલ છે: $K_b = 2.4 \text{ K kg mol}^{-1}$ અને શુદ્ધ દ્રાવકનું ઉત્કલનબિંદુ $319 \text{ K}$ છે.
A
$220 \text{ g mol}^{-1}$
B
$230 \text{ g mol}^{-1}$
C
$240 \text{ g mol}^{-1}$
D
$250 \text{ g mol}^{-1}$
Solution
(C) પગલું $1$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન ગણો $\Delta T_b = T_b - T_b^\circ = 319.4 \text{ K} - 319 \text{ K} = 0.4 \text{ K}$।
પગલું $2$: સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \times m$ નો ઉપયોગ કરો, જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
પગલું $3$: મોલાલિટી $m = \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$, જ્યાં $w_2 = 4 \text{ g}$, $w_1 = 100 \text{ g}$, અને $M_2$ એ દ્રાવ્યનું મોલર દળ છે.
પગલું $4$: કિંમતો મૂકો: $0.4 = 2.4 \times \frac{4 \times 1000}{M_2 \times 100}$।
પગલું $5$: સાદું રૂપ આપો: $0.4 = 2.4 \times \frac{40}{M_2} \implies 0.4 = \frac{96}{M_2}$।
પગલું $6$: $M_2$ માટે ઉકેલો: $M_2 = \frac{96}{0.4} = 240 \text{ g mol}^{-1}$।
પગલું $2$: સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \times m$ નો ઉપયોગ કરો, જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
પગલું $3$: મોલાલિટી $m = \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$, જ્યાં $w_2 = 4 \text{ g}$, $w_1 = 100 \text{ g}$, અને $M_2$ એ દ્રાવ્યનું મોલર દળ છે.
પગલું $4$: કિંમતો મૂકો: $0.4 = 2.4 \times \frac{4 \times 1000}{M_2 \times 100}$।
પગલું $5$: સાદું રૂપ આપો: $0.4 = 2.4 \times \frac{40}{M_2} \implies 0.4 = \frac{96}{M_2}$।
પગલું $6$: $M_2$ માટે ઉકેલો: $M_2 = \frac{96}{0.4} = 240 \text{ g mol}^{-1}$।
0 likesView Solution
208
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $0.02 \text{ m}$ ફોર્મિક એસિડનું જલીય દ્રાવણ $-0.045^{\circ}\text{C}$ પર ઠરે છે, તો તેના માટે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ની ગણતરી કરો. આપેલ છે: $K_f = 1.86 \text{ K kg mol}^{-1}$ અને શુદ્ધ પાણીનું ઠારણબિંદુ $= 0^{\circ}\text{C}$।
A
$1.21$
B
$1.46$
C
$1.68$
D
$1.05$
Solution
(A) પગલું $1$: ઠારણબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ ની ગણતરી કરો.
$\Delta T_f = T_f^{\circ} - T_f = 0^{\circ}\text{C} - (-0.045^{\circ}\text{C}) = 0.045 \text{ K}$।
પગલું $2$: ઠારણબિંદુમાં અવનયનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_f = i \times K_f \times m$।
પગલું $3$: આપેલ કિંમતો મૂકો: $0.045 = i \times 1.86 \times 0.02$।
પગલું $4$: $i$ માટે ઉકેલો: $i = \frac{0.045}{1.86 \times 0.02} = \frac{0.045}{0.0372} \approx 1.21$।
$\Delta T_f = T_f^{\circ} - T_f = 0^{\circ}\text{C} - (-0.045^{\circ}\text{C}) = 0.045 \text{ K}$।
પગલું $2$: ઠારણબિંદુમાં અવનયનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_f = i \times K_f \times m$।
પગલું $3$: આપેલ કિંમતો મૂકો: $0.045 = i \times 1.86 \times 0.02$।
પગલું $4$: $i$ માટે ઉકેલો: $i = \frac{0.045}{1.86 \times 0.02} = \frac{0.045}{0.0372} \approx 1.21$।
0 likesView Solution
209
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
પાણીમાં યુરિયાના દ્રાવણની નીચેનામાંથી કઈ સાંદ્રતા ન્યૂનતમ ઠારબિંદુ અવનયન દર્શાવે છે ($\text{ m}$ માં)?
A
$0.12$
B
$0.18$
C
$0.08$
D
$0.06$
Solution
(D) ઠારબિંદુ અવનયન $\Delta T_f$ નું સૂત્ર $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ છે.
યુરિયા માટે, જે અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે, વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1$ થાય છે.
તેથી, $\Delta T_f = K_f \cdot m$.
જેમ કે $K_f$ એ દ્રાવક (પાણી) માટે અચળાંક છે, $\Delta T_f$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી $m$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ન્યૂનતમ ઠારબિંદુ અવનયન મેળવવા માટે, આપણે ન્યૂનતમ મોલાલિટી ધરાવતું દ્રાવણ પસંદ કરવું પડશે.
આપેલી સાંદ્રતાઓ: $0.12 \text{ m}$, $0.18 \text{ m}$, $0.08 \text{ m}$, અને $0.06 \text{ m}$ ની સરખામણી કરતા, સૌથી નાનું મૂલ્ય $0.06 \text{ m}$ છે.
તેથી, $0.06 \text{ m}$ સાંદ્રતા ધરાવતું દ્રાવણ ન્યૂનતમ ઠારબિંદુ અવનયન દર્શાવે છે.
યુરિયા માટે, જે અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે, વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1$ થાય છે.
તેથી, $\Delta T_f = K_f \cdot m$.
જેમ કે $K_f$ એ દ્રાવક (પાણી) માટે અચળાંક છે, $\Delta T_f$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી $m$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ન્યૂનતમ ઠારબિંદુ અવનયન મેળવવા માટે, આપણે ન્યૂનતમ મોલાલિટી ધરાવતું દ્રાવણ પસંદ કરવું પડશે.
આપેલી સાંદ્રતાઓ: $0.12 \text{ m}$, $0.18 \text{ m}$, $0.08 \text{ m}$, અને $0.06 \text{ m}$ ની સરખામણી કરતા, સૌથી નાનું મૂલ્ય $0.06 \text{ m}$ છે.
તેથી, $0.06 \text{ m}$ સાંદ્રતા ધરાવતું દ્રાવણ ન્યૂનતમ ઠારબિંદુ અવનયન દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
210
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી સાચું વિધાન ઓળખો.
A
દ્રાવકમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઓગાળવાથી દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ વધે છે.
B
દ્રાવકમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઓગાળવાથી દ્રાવકનું ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે.
C
સમાન સાંદ્રતા ધરાવતા વિદ્યુત-વિભાજ્ય દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ, વિદ્યુત-અવિભાજ્ય દ્રાવણ કરતા વધારે હોય છે.
D
દ્રાવકનું ઠારબિંદુ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.
Solution
(C) $1$. રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ, અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવાથી દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ ઘટે છે.
$2$. બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો થવાથી દ્રાવકના ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન થાય છે.
$3$. અભિસરણ દબાણ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, જે કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. વિદ્યુત-વિભાજ્યો ઘણા આયનોમાં વિયોજિત થાય છે, જેનાથી સમાન સાંદ્રતાએ વિદ્યુત-અવિભાજ્યોની સરખામણીમાં કણોની સંખ્યા વધે છે, તેથી અભિસરણ દબાણ વધારે હોય છે.
$4$. ઠારબિંદુમાં અવનયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, પરંતુ ઠારબિંદુ પોતે નથી.
$2$. બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો થવાથી દ્રાવકના ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન થાય છે.
$3$. અભિસરણ દબાણ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, જે કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. વિદ્યુત-વિભાજ્યો ઘણા આયનોમાં વિયોજિત થાય છે, જેનાથી સમાન સાંદ્રતાએ વિદ્યુત-અવિભાજ્યોની સરખામણીમાં કણોની સંખ્યા વધે છે, તેથી અભિસરણ દબાણ વધારે હોય છે.
$4$. ઠારબિંદુમાં અવનયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે, પરંતુ ઠારબિંદુ પોતે નથી.
0 likesView Solution
211
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો એક અવિદ્યુતવિભાજ્ય (nonelectrolyte) ના $0.3 \text{ m}$ દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં અવનયન $0.48 \text{ K}$ હોય, તો દ્રાવકનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_f)$ ગણો.
A
$1.1 \text{ K kg mol}^{-1}$
B
$1.6 \text{ K kg mol}^{-1}$
C
$2.2 \text{ K kg mol}^{-1}$
D
$2.6 \text{ K kg mol}^{-1}$
Solution
(B) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર છે: $\Delta T_f = K_f \times m$
આપેલ છે:
$\Delta T_f = 0.48 \text{ K}$
$m = 0.3 \text{ mol kg}^{-1}$
$K_f$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$K_f = \frac{\Delta T_f}{m}$
$K_f = \frac{0.48 \text{ K}}{0.3 \text{ mol kg}^{-1}}$
$K_f = 1.6 \text{ K kg mol}^{-1}$
આમ, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આપેલ છે:
$\Delta T_f = 0.48 \text{ K}$
$m = 0.3 \text{ mol kg}^{-1}$
$K_f$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$K_f = \frac{\Delta T_f}{m}$
$K_f = \frac{0.48 \text{ K}}{0.3 \text{ mol kg}^{-1}}$
$K_f = 1.6 \text{ K kg mol}^{-1}$
આમ, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
212
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $6.4 \text{ g}$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $100 \text{ g}$ પાણીમાં ઓગાળતા $300 \text{ K}$ તાપમાને બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો $0.016$ થતો હોય, તો તે દ્રાવ્યનું મોલર દળ ગણો.
A
$60 \text{ g mol}^{-1}$
B
$66 \text{ g mol}^{-1}$
C
$72 \text{ g mol}^{-1}$
D
$84 \text{ g mol}^{-1}$
Solution
(C) બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ: $\frac{P^\circ - P_s}{P^\circ} = \frac{n_2}{n_1 + n_2} \approx \frac{n_2}{n_1}$ (મંદ દ્રાવણો માટે).
આપેલ છે: $\frac{P^\circ - P_s}{P^\circ} = 0.016$, દ્રાવ્યનું દળ $w_2 = 6.4 \text{ g}$, દ્રાવકનું દળ $w_1 = 100 \text{ g}$, પાણીનું મોલર દળ $M_1 = 18 \text{ g mol}^{-1}$.
સૂત્ર: $\frac{P^\circ - P_s}{P^\circ} = \frac{w_2 \times M_1}{M_2 \times w_1}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.016 = \frac{6.4 \times 18}{M_2 \times 100}$.
$M_2 = \frac{6.4 \times 18}{0.016 \times 100} = \frac{115.2}{1.6} = 72 \text{ g mol}^{-1}$.
આપેલ છે: $\frac{P^\circ - P_s}{P^\circ} = 0.016$, દ્રાવ્યનું દળ $w_2 = 6.4 \text{ g}$, દ્રાવકનું દળ $w_1 = 100 \text{ g}$, પાણીનું મોલર દળ $M_1 = 18 \text{ g mol}^{-1}$.
સૂત્ર: $\frac{P^\circ - P_s}{P^\circ} = \frac{w_2 \times M_1}{M_2 \times w_1}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.016 = \frac{6.4 \times 18}{M_2 \times 100}$.
$M_2 = \frac{6.4 \times 18}{0.016 \times 100} = \frac{115.2}{1.6} = 72 \text{ g mol}^{-1}$.
0 likesView Solution
213
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
$0.2 \text{ M}$ યુરિયા અને $0.2 \text{ M}$ સુક્રોઝ દ્રાવણોના સંદર્ભમાં સાચું વિધાન ઓળખો.
A
યુરિયાનું દ્રાવણ સુક્રોઝના દ્રાવણ કરતા અતિપરાસારી (hypertonic) છે.
B
યુરિયાના દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ સુક્રોઝના દ્રાવણ કરતા વધારે છે.
C
આ દ્રાવણો સમાન અભિસરણ દબાણ દર્શાવે છે.
D
સુક્રોઝનું દ્રાવણ યુરિયાના દ્રાવણ કરતા અલ્પપરાસારી (hypotonic) છે.
Solution
(C) પગલું $1$: અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ નું સૂત્ર $\pi = iCRT$ છે, જ્યાં $i$ એ વોન્ટ-હોફ અવયવ છે, $C$ એ મોલારિટી છે, $R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
પગલું $2$: યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ માટે, $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)। સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ માટે, $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)।
પગલું $3$: બંને દ્રાવણોની મોલારિટી સમાન છે $(C = 0.2 \text{ M})$। કારણ કે $i, C, R$ અને $T$ બંને માટે સમાન છે, તેથી તેમના અભિસરણ દબાણ સમાન છે.
પગલું $4$: સમાન અભિસરણ દબાણ ધરાવતા દ્રાવણોને સમઅભિસારી (isotonic) દ્રાવણો કહેવામાં આવે છે. તેથી, વિધાન $(c)$ સાચું છે।
પગલું $2$: યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ માટે, $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)। સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ માટે, $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)।
પગલું $3$: બંને દ્રાવણોની મોલારિટી સમાન છે $(C = 0.2 \text{ M})$। કારણ કે $i, C, R$ અને $T$ બંને માટે સમાન છે, તેથી તેમના અભિસરણ દબાણ સમાન છે.
પગલું $4$: સમાન અભિસરણ દબાણ ધરાવતા દ્રાવણોને સમઅભિસારી (isotonic) દ્રાવણો કહેવામાં આવે છે. તેથી, વિધાન $(c)$ સાચું છે।
0 likesView Solution
214
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ અને દ્રાવક માટે મોલલ ઉન્નયન અચળાંક અનુક્રમે $319.8 \text{ K}$ અને $2.5 \text{ K kg mol}^{-1}$ હોય, તો અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણની મોલાલિટીની ગણતરી કરો. [શુદ્ધ દ્રાવકનું ઉત્કલનબિંદુ $= 319.5 \text{ K}$]
A
$0.12 \text{ mol kg}^{-1}$
B
$0.14 \text{ mol kg}^{-1}$
C
$0.17 \text{ mol kg}^{-1}$
D
$0.21 \text{ mol kg}^{-1}$
Solution
(A) પગલું $1$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ ની ગણતરી કરો.
$\Delta T_b = T_b - T_b^\circ = 319.8 \text{ K} - 319.5 \text{ K} = 0.3 \text{ K}$।
પગલું $2$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_b = K_b \times m$।
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવો:
$m = \frac{\Delta T_b}{K_b} = \frac{0.3 \text{ K}}{2.5 \text{ K kg mol}^{-1}} = 0.12 \text{ mol kg}^{-1}$।
$\Delta T_b = T_b - T_b^\circ = 319.8 \text{ K} - 319.5 \text{ K} = 0.3 \text{ K}$।
પગલું $2$: ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો: $\Delta T_b = K_b \times m$।
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવો:
$m = \frac{\Delta T_b}{K_b} = \frac{0.3 \text{ K}}{2.5 \text{ K kg mol}^{-1}} = 0.12 \text{ mol kg}^{-1}$।
0 likesView Solution
215
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
જ્યારે વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે ત્યારે નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને વધે છે
B
$\Lambda_m$ અને $\kappa$ બંને ઘટે છે
C
$\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે
D
$\Lambda_m$ ઘટે છે અને $\kappa$ વધે છે
Solution
(C) $1$. મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ ને $\Lambda_m = \frac{\kappa}{C}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. જેમ દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે છે, તેમ સાંદ્રતા $(C)$ ઘટે છે, જે વાહકતા માટે ઉપલબ્ધ એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યામાં વધારો કરે છે, જેના કારણે $\Lambda_m$ વધે છે.
$2$. વાહકતા $(\kappa)$ ને એકમ ક્ષેત્રફળ અને એકમ અંતરે રહેલા બે ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચેના દ્રાવણની વાહકતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. મંદન પર, એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યા ઘટે છે, જે વાહકતા $(\kappa)$ માં ઘટાડો કરે છે.
$3$. તેથી, મંદન પર, $\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે.
$2$. વાહકતા $(\kappa)$ ને એકમ ક્ષેત્રફળ અને એકમ અંતરે રહેલા બે ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચેના દ્રાવણની વાહકતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. મંદન પર, એકમ કદ દીઠ આયનોની સંખ્યા ઘટે છે, જે વાહકતા $(\kappa)$ માં ઘટાડો કરે છે.
$3$. તેથી, મંદન પર, $\Lambda_m$ વધે છે અને $\kappa$ ઘટે છે.
0 likesView Solution
216
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
યોગ્ય નિયમનું નામ ઓળખો: "અનંત મંદતા પર, દરેક આયન તેના સહ-આયનથી સ્વતંત્ર રીતે સ્થળાંતર કરે છે અને તે જે અન્ય આયન સાથે જોડાયેલ છે તેની પ્રકૃતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, વિદ્યુતવિભાજ્યની કુલ મોલર વાહકતામાં ફાળો આપે છે."
A
હેન્રીનો નિયમ
B
રાઉલ્ટનો નિયમ
C
નર્ન્સ્ટ ડેરિવેટિવ નિયમ
D
કોહલરાશનો આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરનો નિયમ
Solution
(D) પગલું $1$: આ વિધાન અનંત મંદતા પર વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણમાં આયનોના વર્તનનું વર્ણન કરે છે.
પગલું $2$: કોહલરાશના આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરના નિયમ અનુસાર, અનંત મંદતા પર, જ્યાં વિયોજન પૂર્ણ થાય છે, દરેક આયન વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતામાં ચોક્કસ ફાળો આપે છે, જે અન્ય આયનોની હાજરીથી સ્વતંત્ર હોય છે.
પગલું $3$: તેથી, સાચો નિયમ કોહલરાશનો નિયમ છે.
પગલું $2$: કોહલરાશના આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરના નિયમ અનુસાર, અનંત મંદતા પર, જ્યાં વિયોજન પૂર્ણ થાય છે, દરેક આયન વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતામાં ચોક્કસ ફાળો આપે છે, જે અન્ય આયનોની હાજરીથી સ્વતંત્ર હોય છે.
પગલું $3$: તેથી, સાચો નિયમ કોહલરાશનો નિયમ છે.
0 likesView Solution
217
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.2 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની મોલર વાહકતાની ગણતરી કરો, જો વાહકતા $(k)$ $0.0248 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય.
A
$143 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$98 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$124 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$87 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
Solution
(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ માટેનું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{1000 \times k}{M}$
આપેલ છે: વાહકતા $(k)$ = $0.0248 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$, મોલારિટી $(M)$ = $0.2 \text{ M}$।
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{1000 \times 0.0248}{0.2}$
$\Lambda_m = \frac{24.8}{0.2} = 124 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$।
આપેલ છે: વાહકતા $(k)$ = $0.0248 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$, મોલારિટી $(M)$ = $0.2 \text{ M}$।
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{1000 \times 0.0248}{0.2}$
$\Lambda_m = \frac{24.8}{0.2} = 124 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$।
0 likesView Solution
218
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$300 \text{ K}$ તાપમાને $0.04 \text{ M}$ $AB_2$ પ્રકારના ક્ષારના દ્રાવણની મોલર વાહકતા $200 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$ છે. વાહકતા શોધો.
A
$0.006 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
B
$0.008 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
C
$0.01 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
D
$0.015 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
Solution
(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને વાહકતા $(\kappa)$ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$ છે.
વાહકતા $(\kappa)$ માટે સૂત્ર: $\kappa = \frac{\Lambda_m \times M}{1000}$.
આપેલ છે: $\Lambda_m = 200 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$, $M = 0.04 \text{ M}$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{200 \times 0.04}{1000}$.
$\kappa = \frac{8}{1000} = 0.008 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$.
વાહકતા $(\kappa)$ માટે સૂત્ર: $\kappa = \frac{\Lambda_m \times M}{1000}$.
આપેલ છે: $\Lambda_m = 200 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^2 \text{ mol}^{-1}$, $M = 0.04 \text{ M}$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{200 \times 0.04}{1000}$.
$\kappa = \frac{8}{1000} = 0.008 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$.
0 likesView Solution
219
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને $0.01 \text{ M}$ મોનોબેઝિક એસિડની મોલર વાહકતા $15 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ છે. અનંત મંદને તે જ એસિડની મોલર વાહકતા $375 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ છે. દ્રાવણમાં $[H^+]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
A
$2.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
B
$3.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
C
$4.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
D
$5.0 \times 10^{-4} \text{ M}$
Solution
(C) પગલું $1$: સૂત્ર $\alpha = \frac{\Lambda_m}{\Lambda_m^\circ}$ નો ઉપયોગ કરીને વિયોજન અંશ $(\alpha)$ ની ગણતરી કરો.
$\alpha = \frac{15}{375} = 0.04$.
પગલું $2$: $[H^+] = C \times \alpha$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $[H^+]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
આપેલ છે $C = 0.01 \text{ M}$.
$[H^+] = 0.01 \times 0.04 = 4 \times 10^{-4} \text{ M}$.
$\alpha = \frac{15}{375} = 0.04$.
પગલું $2$: $[H^+] = C \times \alpha$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $[H^+]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી કરો.
આપેલ છે $C = 0.01 \text{ M}$.
$[H^+] = 0.01 \times 0.04 = 4 \times 10^{-4} \text{ M}$.
0 likesView Solution
220
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને સિલ્વર નાઈટ્રેટની મોલર વાહકતા અને વાહકતા અનુક્રમે $120 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને $0.0024 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો સિલ્વર નાઈટ્રેટના દ્રાવણની સાંદ્રતા ગણો. ($\text{ M}$ માં)
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.03$
D
$0.04$
Solution
(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(k)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $\Lambda_m = \frac{1000 \times k}{M}$ છે.
મોલારિટી માટેનું સૂત્ર: $M = \frac{1000 \times k}{\Lambda_m}$.
આપેલ છે: $k = 0.0024 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 120 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1000 \times 0.0024}{120}$.
$M = \frac{2.4}{120} = 0.02 \text{ M}$.
મોલારિટી માટેનું સૂત્ર: $M = \frac{1000 \times k}{\Lambda_m}$.
આપેલ છે: $k = 0.0024 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 120 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1000 \times 0.0024}{120}$.
$M = \frac{2.4}{120} = 0.02 \text{ M}$.
0 likesView Solution
221
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
ચોક્કસ વિદ્યુત-વિભાજ્ય '$X$' માટે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને મોલર સાંદ્રતાના વર્ગમૂળ $(\sqrt{c})$ વચ્ચેનો આલેખ y-અક્ષ પર આંતરછેદ સાથે સુરેખ છે. નીચેનામાંથી '$X$' ને ઓળખો.
A
$CH_3COOH$
B
$NH_4OH$
C
$HCOOH$
D
$CH_3COONa$
Solution
(D) $1$. કોહલરાઉસના નિયમ અને ડેબાય-હ્યુકેલ-ઓનસેગર સમીકરણ મુજબ, પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને $\sqrt{c}$ વચ્ચે સુરેખ સંબંધ દર્શાવે છે જે $\Lambda_m = \Lambda_m^\circ - A\sqrt{c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\Lambda_m^\circ$ એ y-અક્ષ પરનો આંતરછેદ છે.
$2$. $CH_3COOH$, $NH_4OH$, અને $HCOOH$ જેવા નિર્બળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો અરેખીય વક્ર દર્શાવે છે જે સાંદ્રતા શૂન્યની નજીક પહોંચતા ઝડપથી વધે છે.
$3$. $CH_3COONa$ એ પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્ય છે, જે દ્રાવણમાં સંપૂર્ણપણે વિયોજિત થાય છે, તેથી તે સુરેખ સંબંધનું પાલન કરે છે.
$4$. તેથી, '$X$' એ $CH_3COONa$ છે.
$2$. $CH_3COOH$, $NH_4OH$, અને $HCOOH$ જેવા નિર્બળ વિદ્યુત-વિભાજ્યો અરેખીય વક્ર દર્શાવે છે જે સાંદ્રતા શૂન્યની નજીક પહોંચતા ઝડપથી વધે છે.
$3$. $CH_3COONa$ એ પ્રબળ વિદ્યુત-વિભાજ્ય છે, જે દ્રાવણમાં સંપૂર્ણપણે વિયોજિત થાય છે, તેથી તે સુરેખ સંબંધનું પાલન કરે છે.
$4$. તેથી, '$X$' એ $CH_3COONa$ છે.
0 likesView Solution
222
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$298 \text{ K}$ તાપમાને $0.02 \text{ M}$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$ છે. જો આ દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $120 \text{ } \Omega$ હોય, તો કોષ અચળાંકનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($\text{ cm}^{-1}$ માં)?
A
$1.050$
B
$1.025$
C
$1.376$
D
$1.476$
Solution
(D) કોષ અચળાંક $(G^*)$ નું સૂત્ર છે: $G^* = \kappa \times R$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
આપેલ અવરોધ $(R)$ = $120 \text{ } \Omega$
$G^* = 0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1} \times 120 \text{ } \Omega$
$G^* = 1.476 \text{ cm}^{-1}$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1}$
આપેલ અવરોધ $(R)$ = $120 \text{ } \Omega$
$G^* = 0.0123 \text{ } \Omega^{-1} \text{ cm}^{-1} \times 120 \text{ } \Omega$
$G^* = 1.476 \text{ cm}^{-1}$
0 likesView Solution
223
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$0.02 \text{ M}$ $AgNO_3$ દ્રાવણની વાહકતા શું છે, જેનો કોષ અચળાંક $1.2 \text{ cm}^{-1}$ અને અવરોધ $95.0 \text{ } \Omega$ છે?
A
$1.263 \times 10^{-2} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
B
$1.263 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
C
$1.340 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
D
$1.463 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
Solution
(A) વાહકતા $(\kappa)$ નું સૂત્ર છે: $\kappa = \frac{G^*}{R}$
આપેલ છે: કોષ અચળાંક $(G^*)$ = $1.2 \text{ cm}^{-1}$, અવરોધ $(R)$ = $95.0 \text{ } \Omega$।
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{1.2 \text{ cm}^{-1}}{95.0 \text{ } \Omega} = 0.01263 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
તેથી, $\kappa = 1.263 \times 10^{-2} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
આપેલ છે: કોષ અચળાંક $(G^*)$ = $1.2 \text{ cm}^{-1}$, અવરોધ $(R)$ = $95.0 \text{ } \Omega$।
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{1.2 \text{ cm}^{-1}}{95.0 \text{ } \Omega} = 0.01263 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
તેથી, $\kappa = 1.263 \times 10^{-2} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$।
0 likesView Solution
224
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને $BaCl_2$ ના દ્રાવણની મોલર વાહકતા $240 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને વાહકતા $0.012 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો તેની મોલારિટી કેટલી હોવી જોઈએ ($\text{ M}$ માં)?
A
$0.01$
B
$0.02$
C
$0.05$
D
$0.1$
Solution
(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$, વાહકતા $(\kappa)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{M}$
મોલારિટી $(M)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$M = \frac{1000 \times \kappa}{\Lambda_m}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\kappa = 0.012 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 240 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
$M = \frac{1000 \times 0.012}{240}$
$M = \frac{12}{240} = 0.05 \text{ M}$
$\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{M}$
મોલારિટી $(M)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$M = \frac{1000 \times \kappa}{\Lambda_m}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\kappa = 0.012 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ અને $\Lambda_m = 240 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
$M = \frac{1000 \times 0.012}{240}$
$M = \frac{12}{240} = 0.05 \text{ M}$
0 likesView Solution
225
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો અનંત મંદતાએ $H_2SO_4$, $K_2SO_4$ અને $CH_3COOK$ ની મોલર વાહકતા અનુક્રમે $x$, $y$ અને $z$ $\Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$ હોય, તો અનંત મંદતાએ $CH_3COOH$ ની મોલર વાહકતા કેટલી થાય?
A
$\frac{(x - y)}{2} + z$
B
$(x - y + 2z)$
C
$(x + y - z)$
D
$\frac{(x - y)}{2} + 2z$
Solution
(A) કોલરાઉસના નિયમ મુજબ:
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = \Lambda^0_m(CH_3COOK) + \Lambda^0_m(H^+) - \Lambda^0_m(K^+)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\Lambda^0_m(H^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(H_2SO_4) = \frac{x}{2}$ અને $\Lambda^0_m(K^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(K_2SO_4) = \frac{y}{2}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = z + \frac{x}{2} - \frac{y}{2} = \frac{(x - y)}{2} + z$.
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = \Lambda^0_m(CH_3COOK) + \Lambda^0_m(H^+) - \Lambda^0_m(K^+)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\Lambda^0_m(H^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(H_2SO_4) = \frac{x}{2}$ અને $\Lambda^0_m(K^+) = \frac{1}{2} \Lambda^0_m(K_2SO_4) = \frac{y}{2}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda^0_m(CH_3COOH) = z + \frac{x}{2} - \frac{y}{2} = \frac{(x - y)}{2} + z$.
0 likesView Solution
226
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $0.02 \text{ M}$ $KI$ દ્રાવણની વાહકતા $4.37 \times 10^{-4} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$ હોય, તો તેની મોલર વાહકતા કેટલી થાય?
A
$8.74 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
B
$21.85 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
C
$43.70 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
D
$13.65 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
Solution
(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર છે: $\Lambda_m = \frac{\kappa \times 1000}{C}$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $4.37 \times 10^{-4} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
આપેલી સાંદ્રતા $(C)$ = $0.02 \text{ M}$
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{4.37 \times 10^{-4} \times 1000}{0.02}$
$\Lambda_m = \frac{0.437}{0.02} = 21.85 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
આપેલી વાહકતા $(\kappa)$ = $4.37 \times 10^{-4} \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^{-1}$
આપેલી સાંદ્રતા $(C)$ = $0.02 \text{ M}$
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{4.37 \times 10^{-4} \times 1000}{0.02}$
$\Lambda_m = \frac{0.437}{0.02} = 21.85 \text{ } \Omega^{-1} \text{cm}^2 \text{mol}^{-1}$
0 likesView Solution
227
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા અને તેની સાંદ્રતા $c$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 + \sqrt{c}$
B
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$
C
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 + A\sqrt{c}$
D
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - \sqrt{c}$
Solution
(B) પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે, મોલર વાહકતા $\Lambda_m$ એ સાંદ્રતા $c$ સાથે કોહલરાઉસના સમીકરણ મુજબ બદલાય છે:
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$
જ્યાં $\Lambda_m^0$ એ અનંત મંદને મોલર વાહકતા છે અને $A$ એ અચળાંક છે જે દ્રાવકની પ્રકૃતિ અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે।
$\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$
જ્યાં $\Lambda_m^0$ એ અનંત મંદને મોલર વાહકતા છે અને $A$ એ અચળાંક છે જે દ્રાવકની પ્રકૃતિ અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે।
0 likesView Solution
228
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $CH_3COO^-$ અને $H^+$ આયનો માટે અનંત મંદન પર મોલર વાહકતા અનુક્રમે $50 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$ અને $350 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$ હોય, અને $5 \times 10^{-2} \text{ M}$ $CH_3COOH$ ની મોલર વાહકતા $20 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$ હોય, તો $CH_3COOH$ માં હાઇડ્રોજન આયન સાંદ્રતા $\text{mol/dm}^3$ માં કેટલી હશે?
A
$5 \times 10^{-2}$
B
$5 \times 10^{-3}$
C
$2.5 \times 10^{-3}$
D
$2.5 \times 10^{-4}$
Solution
(C) પગલું $1$: કોહલરાઉસના નિયમનો ઉપયોગ કરીને $CH_3COOH$ માટે અનંત મંદન પર મોલર વાહકતા $(\Lambda_m^0)$ ની ગણતરી કરો:
$\Lambda_m^0(CH_3COOH) = \lambda^0(CH_3COO^-) + \lambda^0(H^+) = 50 + 350 = 400 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
પગલું $2$: વિયોજનની માત્રા $(\alpha)$ ની ગણતરી કરો:
$\alpha = \frac{\Lambda_m^c}{\Lambda_m^0} = \frac{20}{400} = 0.05$.
પગલું $3$: હાઇડ્રોજન આયન સાંદ્રતા $[H^+]$ ની ગણતરી કરો:
$[H^+] = C \times \alpha = (5 \times 10^{-2} \text{ M}) \times 0.05 = 2.5 \times 10^{-3} \text{ mol/dm}^3$.
$\Lambda_m^0(CH_3COOH) = \lambda^0(CH_3COO^-) + \lambda^0(H^+) = 50 + 350 = 400 \text{ S cm}^2 \text{mol}^{-1}$.
પગલું $2$: વિયોજનની માત્રા $(\alpha)$ ની ગણતરી કરો:
$\alpha = \frac{\Lambda_m^c}{\Lambda_m^0} = \frac{20}{400} = 0.05$.
પગલું $3$: હાઇડ્રોજન આયન સાંદ્રતા $[H^+]$ ની ગણતરી કરો:
$[H^+] = C \times \alpha = (5 \times 10^{-2} \text{ M}) \times 0.05 = 2.5 \times 10^{-3} \text{ mol/dm}^3$.
0 likesView Solution
229
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
વોલ્ટેઇક સેલ (voltaic cell) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે રાસાયણિક ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
B
તે વિદ્યુત ઉર્જાનું રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
C
વોલ્ટેઇક સેલનો એનોડ ધન હોય છે.
D
વોલ્ટેઇક સેલનો કેથોડ ઋણ હોય છે.
Solution
(A) પગલું $1$: વોલ્ટેઇક સેલ (અથવા ગેલ્વેનિક સેલ) એ એક વિદ્યુત રાસાયણિક કોષ છે જે કોષની અંદર થતી સ્વયંભૂ રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાઓમાંથી વિદ્યુત ઉર્જા મેળવે છે.
પગલું $2$: વોલ્ટેઇક સેલમાં, રાસાયણિક ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર થાય છે.
પગલું $3$: પ્રણાલી મુજબ, એનોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં ઓક્સિડેશન થાય છે (ઋણ ટર્મિનલ) અને કેથોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં રિડક્શન થાય છે (ધન ટર્મિનલ).
પગલું $4$: તેથી, વિકલ્પ $A$ સાચું વિધાન છે.
પગલું $2$: વોલ્ટેઇક સેલમાં, રાસાયણિક ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર થાય છે.
પગલું $3$: પ્રણાલી મુજબ, એનોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં ઓક્સિડેશન થાય છે (ઋણ ટર્મિનલ) અને કેથોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં રિડક્શન થાય છે (ધન ટર્મિનલ).
પગલું $4$: તેથી, વિકલ્પ $A$ સાચું વિધાન છે.
0 likesView Solution
230
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
મર્ક્યુરી બેટરીના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે એક પ્રાથમિક ડ્રાય સેલ છે.
B
તેમાં મર્ક્યુરી સાથે એમાલગમેટેડ $Zn$ એનોડ હોય છે.
C
વિદ્યુત-વિભાજ્ય અત્યંત એસિડિક હોય છે.
D
આમાં $HgO$ ના રિડક્શન દ્વારા $Hg$ મેળવવામાં આવે છે.
Solution
(C) પગલું $1$: મર્ક્યુરી બેટરી એક પ્રાથમિક સેલ છે જેમાં $Zn$ એનોડ અને $HgO$ કેથોડનો ઉપયોગ થાય છે.
પગલું $2$: વપરાતું વિદ્યુત-વિભાજ્ય $KOH$ અને $ZnO$ ની પેસ્ટ છે, જે અત્યંત બેઝિક (આલ્કલાઇન) હોય છે, એસિડિક નહીં.
પગલું $3$: કેથોડ પરની સેલ પ્રક્રિયા $HgO(s) + H_2O(l) + 2e^- \rightarrow Hg(l) + 2OH^-(aq)$ છે, જેમાં $HgO$ નું $Hg$ માં રિડક્શન થાય છે.
પગલું $4$: વિદ્યુત-વિભાજ્ય બેઝિક હોવાથી, તે અત્યંત એસિડિક છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
પગલું $2$: વપરાતું વિદ્યુત-વિભાજ્ય $KOH$ અને $ZnO$ ની પેસ્ટ છે, જે અત્યંત બેઝિક (આલ્કલાઇન) હોય છે, એસિડિક નહીં.
પગલું $3$: કેથોડ પરની સેલ પ્રક્રિયા $HgO(s) + H_2O(l) + 2e^- \rightarrow Hg(l) + 2OH^-(aq)$ છે, જેમાં $HgO$ નું $Hg$ માં રિડક્શન થાય છે.
પગલું $4$: વિદ્યુત-વિભાજ્ય બેઝિક હોવાથી, તે અત્યંત એસિડિક છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
0 likesView Solution
231
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કયા પદાર્થનો ઉપયોગ ડ્રાય સેલ (dry cell) માં વિદ્યુતવિભાજ્ય (electrolyte) તરીકે થાય છે?
A
પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ
B
સલ્ફ્યુરિક એસિડ
C
એમોનિયમ ક્લોરાઇડ અને ઝિંક ક્લોરાઇડ
D
મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ
Solution
(C) ડ્રાય સેલ (લેક્લાન્શે સેલ) માં, વિદ્યુતવિભાજ્ય તરીકે $NH_4Cl$ (એમોનિયમ ક્લોરાઇડ) અને $ZnCl_2$ (ઝિંક ક્લોરાઇડ) ની ભેજવાળી પેસ્ટનો ઉપયોગ થાય છે. $MnO_2$ (મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ) ડિપોલરાઇઝર તરીકે કાર્ય કરે છે, જ્યારે ઝિંકનું પાત્ર એનોડ તરીકે અને ગ્રેફાઇટનો સળિયો કેથોડ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
232
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
લેડ સ્ટોરેજ બેટરીના ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન શું થાય છે?
A
$SO_2$ મુક્ત થાય છે
B
$Pb$ બને છે
C
$H_2SO_4$ વપરાય છે
D
$PbSO_4$ વપરાય છે
Solution
(C) લેડ સ્ટોરેજ બેટરીના ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન, નીચે મુજબની રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ થાય છે:
એનોડ પર: $Pb(s) + SO_4^{2-}(aq) \rightarrow PbSO_4(s) + 2e^-$
કેથોડ પર: $PbO_2(s) + SO_4^{2-}(aq) + 4H^+(aq) + 2e^- \rightarrow PbSO_4(s) + 2H_2O(l)$
કુલ પ્રક્રિયા: $Pb(s) + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq) \rightarrow 2PbSO_4(s) + 2H_2O(l)$
કુલ પ્રક્રિયા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બેટરી ડિસ્ચાર્જ થાય ત્યારે $H_2SO_4$ વપરાય છે.
એનોડ પર: $Pb(s) + SO_4^{2-}(aq) \rightarrow PbSO_4(s) + 2e^-$
કેથોડ પર: $PbO_2(s) + SO_4^{2-}(aq) + 4H^+(aq) + 2e^- \rightarrow PbSO_4(s) + 2H_2O(l)$
કુલ પ્રક્રિયા: $Pb(s) + PbO_2(s) + 2H_2SO_4(aq) \rightarrow 2PbSO_4(s) + 2H_2O(l)$
કુલ પ્રક્રિયા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બેટરી ડિસ્ચાર્જ થાય ત્યારે $H_2SO_4$ વપરાય છે.
0 likesView Solution
233
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$H_2 - O_2$ ફ્યુઅલ સેલના કાર્બન સળિયાને ડુબાડવા માટે નીચેનામાંથી કયા ગરમ જલીય દ્રાવણનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$KCl$
B
$KOH$
C
$H_2SO_4$
D
$NH_4Cl$
Solution
(B) $H_2 - O_2$ ફ્યુઅલ સેલમાં, ઇલેક્ટ્રોડ ઉદ્દીપક (જેમ કે $Pt$ અથવા $Pd$) ધરાવતા છિદ્રાળુ કાર્બન સળિયાના બનેલા હોય છે.
આ ઇલેક્ટ્રોડને $KOH$ અથવા $NaOH$ ના ગરમ જલીય દ્રાવણમાં ડુબાડવામાં આવે છે, જે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $KOH$ છે.
આ ઇલેક્ટ્રોડને $KOH$ અથવા $NaOH$ ના ગરમ જલીય દ્રાવણમાં ડુબાડવામાં આવે છે, જે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $KOH$ છે.
0 likesView Solution
234
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
ગેલ્વેનિક કોષ તરીકે કાર્ય કરતા લેડ એક્યુમ્યુલેટરના ધન ઇલેક્ટ્રોડ પર $Pb$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં શું ફેરફાર થાય છે?
A
$1$ નો વધારો થાય છે
B
$1$ નો ઘટાડો થાય છે
C
$2$ નો વધારો થાય છે
D
$2$ નો ઘટાડો થાય છે
Solution
(D) ગેલ્વેનિક કોષ તરીકે કાર્ય કરતા લેડ એક્યુમ્યુલેટરમાં, ધન ઇલેક્ટ્રોડ એ કેથોડ છે.
કેથોડ પર રિડક્શન પ્રક્રિયા છે: $PbO_2 + 4H^+ + SO_4^{2-} + 2e^- \rightarrow PbSO_4 + 2H_2O$।
$PbO_2$ માં, $Pb$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે.
$PbSO_4$ માં, $Pb$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર = $+2 - (+4) = -2$।
આમ, ઓક્સિડેશન આંકમાં $2$ નો ઘટાડો થાય છે.
કેથોડ પર રિડક્શન પ્રક્રિયા છે: $PbO_2 + 4H^+ + SO_4^{2-} + 2e^- \rightarrow PbSO_4 + 2H_2O$।
$PbO_2$ માં, $Pb$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે.
$PbSO_4$ માં, $Pb$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર = $+2 - (+4) = -2$।
આમ, ઓક્સિડેશન આંકમાં $2$ નો ઘટાડો થાય છે.
0 likesView Solution
235
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
લેડ સ્ટોરેજ બેટરીને રિચાર્જ કરતી વખતે કેથોડ પર નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા થાય છે?
A
$PbSO_4(s) + 2H_2O(\ell) \rightarrow PbO_2(s) + SO_4^{2-}(aq.) + 4H^+(aq.) + 2e^-$
B
$PbO_2(s) + 4H^+(aq.) + SO_4^{2-}(aq.) + 2e^- \rightarrow PbSO_4(s) + 2H_2O(\ell)$
C
$Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.) \rightarrow PbSO_4(s) + 2e^-$
D
$PbSO_4(s) + 2e^- \rightarrow Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.)$
Solution
(D) લેડ સ્ટોરેજ બેટરીને રિચાર્જ કરતી વખતે, સેલ એક વિદ્યુતવિભાજ્ય કોષ (electrolytic cell) તરીકે કાર્ય કરે છે.
કેથોડ પર (રિચાર્જિંગ દરમિયાન ઋણ ધ્રુવ), રિડક્શન પ્રક્રિયા થાય છે: $PbSO_4(s) + 2e^- \rightarrow Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.)$.
એનોડ પર (રિચાર્જિંગ દરમિયાન ધન ધ્રુવ), ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા થાય છે: $PbSO_4(s) + 2H_2O(\ell) \rightarrow PbO_2(s) + SO_4^{2-}(aq.) + 4H^+(aq.) + 2e^-$.
તેથી, કેથોડ પર થતી પ્રક્રિયા $PbSO_4(s) + 2e^- \rightarrow Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.)$ છે.
કેથોડ પર (રિચાર્જિંગ દરમિયાન ઋણ ધ્રુવ), રિડક્શન પ્રક્રિયા થાય છે: $PbSO_4(s) + 2e^- \rightarrow Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.)$.
એનોડ પર (રિચાર્જિંગ દરમિયાન ધન ધ્રુવ), ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા થાય છે: $PbSO_4(s) + 2H_2O(\ell) \rightarrow PbO_2(s) + SO_4^{2-}(aq.) + 4H^+(aq.) + 2e^-$.
તેથી, કેથોડ પર થતી પ્રક્રિયા $PbSO_4(s) + 2e^- \rightarrow Pb(s) + SO_4^{2-}(aq.)$ છે.
0 likesView Solution
236
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
વિદ્યુત રાસાયણિક કોષમાં ક્ષાર સેતુ (salt bridge) ના કાર્યને ઓળખો.
A
કેથોડ તરીકે કાર્ય કરવું
B
એનોડ તરીકે કાર્ય કરવું
C
બે અર્ધ-કોષોને જોડવા અને વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખવી
D
ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ માપવું
Solution
(C) $1$. ક્ષાર સેતુ એ $U$-આકારની નળી છે જેમાં જેલ સ્વરૂપે વિદ્યુત વિભાજ્ય (જેમ કે $KCl$ અથવા $KNO_3$) ભરેલું હોય છે.
$2$. તેનું મુખ્ય કાર્ય બંને અર્ધ-કોષોને આંતરિક રીતે જોડવાનું અને આયનોના સ્થળાંતરને મંજૂરી આપીને બંને અર્ધ-કોષોના દ્રાવણમાં વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખવાનું છે.
$3$. તે વીજભારના સંચયને અટકાવે છે, જે અન્યથા ઇલેક્ટ્રોનનો પ્રવાહ અને પ્રક્રિયાને અટકાવી દેત.
$4$. તેથી, વિકલ્પ $C$ એ સાચું કાર્ય છે.
$2$. તેનું મુખ્ય કાર્ય બંને અર્ધ-કોષોને આંતરિક રીતે જોડવાનું અને આયનોના સ્થળાંતરને મંજૂરી આપીને બંને અર્ધ-કોષોના દ્રાવણમાં વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખવાનું છે.
$3$. તે વીજભારના સંચયને અટકાવે છે, જે અન્યથા ઇલેક્ટ્રોનનો પ્રવાહ અને પ્રક્રિયાને અટકાવી દેત.
$4$. તેથી, વિકલ્પ $C$ એ સાચું કાર્ય છે.
0 likesView Solution
237
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
પીગળેલા $NaCl$ ના વિદ્યુત વિભાજનના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
એનોડ પર આછા લીલા રંગની $Cl_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે
B
કેથોડ પર પીગળેલું રૂપેરી સફેદ સોડિયમ ધાતુ જમા થાય છે
C
$NaCl$ નું $Na$ ધાતુ અને $Cl_2$ વાયુમાં વિઘટન
D
વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને
Solution
(D) $1$. પીગળેલા $NaCl$ ના વિદ્યુત વિભાજન દરમિયાન, વિયોજન પ્રક્રિયા છે: $2NaCl(l) \rightarrow 2Na^+(l) + 2Cl^-(l)$।
$2$. એનોડ પર (ઓક્સિડેશન): $2Cl^-(l) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^-$। આછા લીલા રંગની $Cl_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે।
$3$. કેથોડ પર (રિડક્શન): $2Na^+(l) + 2e^- \rightarrow 2Na(l)$। પીગળેલું રૂપેરી સફેદ સોડિયમ ધાતુ જમા થાય છે।
$4$. કારણ કે વિધાન $A$ અને $B$ બંને સાચા છે, તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે।
$2$. એનોડ પર (ઓક્સિડેશન): $2Cl^-(l) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^-$। આછા લીલા રંગની $Cl_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે।
$3$. કેથોડ પર (રિડક્શન): $2Na^+(l) + 2e^- \rightarrow 2Na(l)$। પીગળેલું રૂપેરી સફેદ સોડિયમ ધાતુ જમા થાય છે।
$4$. કારણ કે વિધાન $A$ અને $B$ બંને સાચા છે, તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે।
0 likesView Solution
238
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
યાદી $I$ ને યાદી $II$ સાથે જોડો.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
| યાદી $I$ (રૂપાંતરણ) | યાદી $II$ (જરૂરી ફેરાડેની સંખ્યા) |
| $A$. $1 \text{ mol } H_2O \text{ થી } O_2$ | $I$. $3F$ |
| $B$. $1 \text{ mol } MnO_4^- \text{ થી } Mn^{2+}$ | $II$. $2F$ |
| $C$. $1.5 \text{ mol } Ca \text{ પીગળેલા } CaCl_2 \text{ માંથી}$ | $III$. $1F$ |
| $D$. $1 \text{ mol } FeO \text{ થી } Fe_2O_3$ | $IV$. $5F$ |
A
$A-II, B-IV, C-I, D-III$
B
$A-III, B-IV, C-I, D-II$
C
$A-II, B-III, C-I, D-IV$
D
$A-III, B-IV, C-II, D-I$
Solution
(A) . $H_2O \rightarrow H_2 + \frac{1}{2}O_2$ માટે, પ્રક્રિયા $H_2O \rightarrow \frac{1}{2}O_2 + 2H^+ + 2e^-$ છે. તેથી, $2F$ ની જરૂર પડે છે.
$B$. $MnO_4^- \rightarrow Mn^{2+}$ માટે, $Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $+7$ થી $+2$ છે. પ્રક્રિયા $MnO_4^- + 8H^+ + 5e^- \rightarrow Mn^{2+} + 4H_2O$ છે. તેથી, $5F$ ની જરૂર પડે છે.
$C$. $Ca^{2+} + 2e^- \rightarrow Ca$ માટે, $1 \text{ mol } Ca$ ને $2F$ ની જરૂર પડે છે. તેથી, $1.5 \text{ mol } Ca$ ને $1.5 \times 2 = 3F$ ની જરૂર પડશે.
$D$. $FeO \rightarrow \frac{1}{2}Fe_2O_3$ માટે, પ્રક્રિયા $Fe^{2+} \rightarrow Fe^{3+} + e^-$ છે. તેથી, $1F$ ની જરૂર પડે છે.
જોડકાં: $A-II, B-IV, C-I, D-III$.
$B$. $MnO_4^- \rightarrow Mn^{2+}$ માટે, $Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $+7$ થી $+2$ છે. પ્રક્રિયા $MnO_4^- + 8H^+ + 5e^- \rightarrow Mn^{2+} + 4H_2O$ છે. તેથી, $5F$ ની જરૂર પડે છે.
$C$. $Ca^{2+} + 2e^- \rightarrow Ca$ માટે, $1 \text{ mol } Ca$ ને $2F$ ની જરૂર પડે છે. તેથી, $1.5 \text{ mol } Ca$ ને $1.5 \times 2 = 3F$ ની જરૂર પડશે.
$D$. $FeO \rightarrow \frac{1}{2}Fe_2O_3$ માટે, પ્રક્રિયા $Fe^{2+} \rightarrow Fe^{3+} + e^-$ છે. તેથી, $1F$ ની જરૂર પડે છે.
જોડકાં: $A-II, B-IV, C-I, D-III$.
0 likesView Solution
239
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$298 \text{ K}$ તાપમાને $Cu^{2+}/Cu$ નો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $0.34 \text{ V}$ છે. જ્યારે $Cu^{2+}$ આયનની સાંદ્રતા $0.1 \text{ M}$ હોય ત્યારે સમાન તાપમાને તેનો ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ગણો. ($\text{ V}$ માં)
A
$0.64$
B
$0.34$
C
$0.31$
D
$0.37$
Solution
(C) ઇલેક્ટ્રોડ પ્રક્રિયા $Cu^{2+} + 2e^- \rightarrow Cu(s)$ માટે નર્ન્સ્ટ સમીકરણ:
$E_{Cu^{2+}/Cu} = E^0_{Cu^{2+}/Cu} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{1}{[Cu^{2+}]}$
અહીં, $n = 2$ અને $[Cu^{2+}] = 0.1 \text{ M} = 10^{-1} \text{ M}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$E = 0.34 - \frac{0.0591}{2} \log \frac{1}{10^{-1}}$
$E = 0.34 - 0.02955 \log(10)$
કારણ કે $\log(10) = 1$, તેથી:
$E = 0.34 - 0.02955 = 0.31045 \text{ V} \approx 0.31 \text{ V}$.
$E_{Cu^{2+}/Cu} = E^0_{Cu^{2+}/Cu} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{1}{[Cu^{2+}]}$
અહીં, $n = 2$ અને $[Cu^{2+}] = 0.1 \text{ M} = 10^{-1} \text{ M}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$E = 0.34 - \frac{0.0591}{2} \log \frac{1}{10^{-1}}$
$E = 0.34 - 0.02955 \log(10)$
કારણ કે $\log(10) = 1$, તેથી:
$E = 0.34 - 0.02955 = 0.31045 \text{ V} \approx 0.31 \text{ V}$.
0 likesView Solution
240
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
નીચેનામાંથી કઈ સેલ પ્રક્રિયા પ્રમાણિત સ્થિતિમાં સ્વયંભૂ (spontaneous) છે તે ઓળખો.
A
$Ca(s) + Cd^{2+}(aq) \rightarrow Ca^{2+}(aq) + Cd(s)$ $[E^0_{Ca^{2+}/Ca} = -2.866 \text{ V}, E^0_{Cd^{2+}/Cd} = -0.403 \text{ V}]$
B
$2Br^-(aq) + Sn^{2+}(aq) \rightarrow Br_2(l) + Sn(s)$ $[E^0_{Br_2/Br^-} = 1.08 \text{ V}, E^0_{Sn^{2+}/Sn} = -0.136 \text{ V}]$
C
$2Ag(s) + Ni^{2+}(aq) \rightarrow 2Ag^+(aq) + Ni(s)$ $[E^0_{Ag^+/Ag} = 0.799 \text{ V}, E^0_{Ni^{2+}/Ni} = -0.257 \text{ V}]$
D
$2Au(s) + Zn^{2+}(aq) \rightarrow 2Au^+(aq) + Zn(s)$ $[E^0_{Au^+/Au} = 1.68 \text{ V}, E^0_{Zn^{2+}/Zn} = -0.763 \text{ V}]$
Solution
(A) જો $E^0_{cell} > 0$ હોય તો પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ છે. $E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode}$.
$(A)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.403) - (-2.866) = +2.463 \text{ V}$. $E^0_{cell} > 0$ હોવાથી, તે સ્વયંભૂ છે.
$(B)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.136) - (1.08) = -1.216 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
$(C)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.257) - (0.799) = -1.056 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
$(D)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.763) - (1.68) = -2.443 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
$(A)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.403) - (-2.866) = +2.463 \text{ V}$. $E^0_{cell} > 0$ હોવાથી, તે સ્વયંભૂ છે.
$(B)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.136) - (1.08) = -1.216 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
$(C)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.257) - (0.799) = -1.056 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
$(D)$ માટે: $E^0_{cell} = (-0.763) - (1.68) = -2.443 \text{ V}$. સ્વયંભૂ નથી.
0 likesView Solution
241
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ સેલના કેથોડના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
કેથોડ પર ઓક્સિડેશન થાય છે.
B
કેથોડ પર રિડક્શન થાય છે.
C
તે સામાન્ય રીતે ઋણ ચિહ્ન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
D
તે સામાન્ય રીતે અવાહક પદાર્થનું બનેલું હોય છે.
Solution
(B) ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ સેલમાં, કેથોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં રિડક્શન (ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની પ્રક્રિયા) થાય છે.
ગેલ્વેનિક સેલમાં, કેથોડ ધન હોય છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રોલિટીક સેલમાં, કેથોડ ઋણ હોય છે.
તેથી, વિધાન 'કેથોડ પર રિડક્શન થાય છે' હંમેશા સાચું છે.
ગેલ્વેનિક સેલમાં, કેથોડ ધન હોય છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રોલિટીક સેલમાં, કેથોડ ઋણ હોય છે.
તેથી, વિધાન 'કેથોડ પર રિડક્શન થાય છે' હંમેશા સાચું છે.
0 likesView Solution
242
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
એનોડ પર નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા શક્ય છે?
A
$F_2 + 2e^- \rightarrow 2F^-$
B
$2H^+ + \frac{1}{2} O_2 + 2e^- \rightarrow H_2O$
C
$Fe^{2+} \rightarrow Fe^{3+} + 1e^-$
D
$Cu^{2+} + 2e^- \rightarrow Cu(s)$
Solution
(C) $1$. એનોડ એ ઇલેક્ટ્રોડ છે જ્યાં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$2$. ઓક્સિડેશન એટલે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની પ્રક્રિયા.
$3$. વિકલ્પ $(A)$ માં, $F_2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$4$. વિકલ્પ $(B)$ માં, $H^+$ અને $O_2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$5$. વિકલ્પ $(C)$ માં, $Fe^{2+}$ એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Fe^{3+}$ બનાવે છે, જે ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
$6$. વિકલ્પ $(D)$ માં, $Cu^{2+}$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$7$. તેથી, વિકલ્પ $(C)$ માં આપેલી પ્રક્રિયા જ માત્ર ઓક્સિડેશન દર્શાવે છે જે એનોડ પર થઈ શકે છે.
$2$. ઓક્સિડેશન એટલે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની પ્રક્રિયા.
$3$. વિકલ્પ $(A)$ માં, $F_2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$4$. વિકલ્પ $(B)$ માં, $H^+$ અને $O_2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$5$. વિકલ્પ $(C)$ માં, $Fe^{2+}$ એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Fe^{3+}$ બનાવે છે, જે ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
$6$. વિકલ્પ $(D)$ માં, $Cu^{2+}$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન).
$7$. તેથી, વિકલ્પ $(C)$ માં આપેલી પ્રક્રિયા જ માત્ર ઓક્સિડેશન દર્શાવે છે જે એનોડ પર થઈ શકે છે.
0 likesView Solution
243
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
કોષ $Al(s)|Al^{3+}(1M)||Pb^{2+}(1M)|Pb(s)$ નો $E^0_{cell}$ $1.5 \text{ V}$ છે. જો $E^0_{Pb^{2+}/Pb}$ નું મૂલ્ય $-0.14 \text{ V}$ હોય, તો $E^0_{Al^{3+}/Al}$ કેટલું થશે ($\text{ V}$ માં)?
A
$1.64$
B
$-1.64$
C
$1.36$
D
$-1.36$
Solution
(B) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલનું સૂત્ર છે: $E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode}$।
અહીં, કેથોડ $Pb^{2+}/Pb$ છે અને એનોડ $Al^{3+}/Al$ છે.
આપેલ છે: $E^0_{cell} = 1.5 \text{ V}$ અને $E^0_{cathode} = -0.14 \text{ V}$।
કિંમતો મૂકતા: $1.5 \text{ V} = -0.14 \text{ V} - E^0_{anode}$।
સમીકરણને ગોઠવતા: $E^0_{anode} = -0.14 \text{ V} - 1.5 \text{ V}$।
તેથી, $E^0_{Al^{3+}/Al} = -1.64 \text{ V}$।
અહીં, કેથોડ $Pb^{2+}/Pb$ છે અને એનોડ $Al^{3+}/Al$ છે.
આપેલ છે: $E^0_{cell} = 1.5 \text{ V}$ અને $E^0_{cathode} = -0.14 \text{ V}$।
કિંમતો મૂકતા: $1.5 \text{ V} = -0.14 \text{ V} - E^0_{anode}$।
સમીકરણને ગોઠવતા: $E^0_{anode} = -0.14 \text{ V} - 1.5 \text{ V}$।
તેથી, $E^0_{Al^{3+}/Al} = -1.64 \text{ V}$।
0 likesView Solution
244
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
કોષ $A$ અને $B$ માં અનુક્રમે ફેરસ ક્લોરાઈડ $(FeCl_2)$ અને ફેરિક ક્લોરાઈડ $(FeCl_3)$ ના જલીય દ્રાવણો છે. જો બંને કોષોમાંથી વિદ્યુતનો સમાન જથ્થો પસાર કરવામાં આવે, તો કોષ $A$ અને કોષ $B$ માં જમા થયેલા આયર્ન (લોખંડ) ના દળનો ગુણોત્તર શું હશે?
A
$1:1$
B
$2:1$
C
$3:1$
D
$3:2$
Solution
(D) ફેરાડેના વિદ્યુત વિભાજનના બીજા નિયમ મુજબ, જમા થયેલા પદાર્થનું દળ $(m)$, $m = \frac{M \cdot Q}{n \cdot F}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $M$ મોલર દળ છે, $Q$ વિદ્યુતનો જથ્થો છે, $n$ સંયોજકતા અવયવ છે, અને $F$ ફેરાડે અચળાંક છે.
$Q$ અને $F$ અચળ હોવાથી, $m \propto \frac{M}{n}$ થાય.
કોષ $A$ $(FeCl_2)$ માટે, આયર્ન $Fe^{2+}$ અવસ્થામાં છે, તેથી $n_A = 2$.
કોષ $B$ $(FeCl_3)$ માટે, આયર્ન $Fe^{3+}$ અવસ્થામાં છે, તેથી $n_B = 3$.
જમા થયેલા આયર્નનું દળનો ગુણોત્તર $\frac{m_A}{m_B} = \frac{M/n_A}{M/n_B} = \frac{n_B}{n_A} = \frac{3}{2} = 3:2$ થાય.
$Q$ અને $F$ અચળ હોવાથી, $m \propto \frac{M}{n}$ થાય.
કોષ $A$ $(FeCl_2)$ માટે, આયર્ન $Fe^{2+}$ અવસ્થામાં છે, તેથી $n_A = 2$.
કોષ $B$ $(FeCl_3)$ માટે, આયર્ન $Fe^{3+}$ અવસ્થામાં છે, તેથી $n_B = 3$.
જમા થયેલા આયર્નનું દળનો ગુણોત્તર $\frac{m_A}{m_B} = \frac{M/n_A}{M/n_B} = \frac{n_B}{n_A} = \frac{3}{2} = 3:2$ થાય.
0 likesView Solution
245
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2026
$SHE$ ની સાપેક્ષમાં $Cu^{+2}/Cu$ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $0.34 \text{ V}$ હોય, તો નીચેનામાંથી તે પ્રક્રિયા ઓળખો?
A
$Cu \rightarrow Cu^{+2} + 2e^-$
B
$Cu^{+2} + 2e^- \rightarrow Cu$
C
$Cu^+ \rightarrow Cu^{+2} + e^-$
D
$Cu^{+3} \rightarrow Cu^{+2} + e^-$
Solution
(B) પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $E^\circ$ રિડક્શન અર્ધ-પ્રક્રિયા માટે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
$Cu^{+2}/Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ માટે, રિડક્શન પ્રક્રિયા એ કોપર આયન દ્વારા ધાત્વિક કોપર બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયા છે: $Cu^{+2}(aq) + 2e^- \rightarrow Cu(s)$।
આમ, વિકલ્પ $B$ સાચી રિડક્શન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે।
$Cu^{+2}/Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ માટે, રિડક્શન પ્રક્રિયા એ કોપર આયન દ્વારા ધાત્વિક કોપર બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયા છે: $Cu^{+2}(aq) + 2e^- \rightarrow Cu(s)$।
આમ, વિકલ્પ $B$ સાચી રિડક્શન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે।
0 likesView Solution
246
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
પીગળેલા $NaCl$ ના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન એનોડ પર નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા થાય છે?
A
$Na^+(l) + e^- \rightarrow Na(l)$
B
$Na(s) \rightarrow Na^+(l) + e^-$
C
$Cl_2(g) + 2e^- \rightarrow 2Cl^-(l)$
D
$2Cl^-(l) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^-$
Solution
(D) $1$. પીગળેલા $NaCl$ ના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન, વિદ્યુતવિભાજ્ય $Na^+$ અને $Cl^-$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે.
$2$. એનોડ એ ધન વીજભારિત ઇલેક્ટ્રોડ છે, જે ઋણ વીજભારિત આયનો (એનાયન) ને આકર્ષે છે.
$3$. ક્લોરાઇડ આયનો $(Cl^-)$ એનોડ તરફ ગતિ કરે છે.
$4$. એનોડ પર ઓક્સિડેશન થાય છે, જ્યાં $Cl^-$ આયનો ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ બનાવે છે: $2Cl^-(l) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^-$.
$5$. તેથી, વિકલ્પ $D$ સાચી પ્રક્રિયા છે.
$2$. એનોડ એ ધન વીજભારિત ઇલેક્ટ્રોડ છે, જે ઋણ વીજભારિત આયનો (એનાયન) ને આકર્ષે છે.
$3$. ક્લોરાઇડ આયનો $(Cl^-)$ એનોડ તરફ ગતિ કરે છે.
$4$. એનોડ પર ઓક્સિડેશન થાય છે, જ્યાં $Cl^-$ આયનો ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ બનાવે છે: $2Cl^-(l) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^-$.
$5$. તેથી, વિકલ્પ $D$ સાચી પ્રક્રિયા છે.
0 likesView Solution
247
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
$STP$ પર $5600 \text{ mL}$ $O_2$ વાયુને વિસ્થાપિત કરતા વિદ્યુત જથ્થા દ્વારા ચાંદી (પરમાણ્વીય દળ = $108 \text{ g/mol}$) નું કેટલું દળ જમા થશે ($\text{ g}$ માં)?
A
$5.4$
B
$10.8$
C
$54.0$
D
$108.0$
Solution
(D) પગલું $1$: $STP$ પર $O_2$ વાયુના મોલની ગણતરી કરો. મોલ = $5600 \text{ mL} / 22400 \text{ mL/mol} = 0.25 \text{ mol}$।
પગલું $2$: $O_2$ ના તુલ્યાકોની ગણતરી કરો. પ્રક્રિયા $2H_2O \rightarrow O_2 + 4H^+ + 4e^-$ છે. $O_2$ માટે $n$-ફેક્ટર $4$ છે. તુલ્યાકો = $0.25 \times 4 = 1$।
પગલું $3$: ફેરાડેના નિયમ મુજબ, જમા થયેલ $Ag$ ના તુલ્યાકો = વિસ્થાપિત $O_2$ ના તુલ્યાકો = $1$।
પગલું $4$: $Ag$ નું દળ = તુલ્યાકો $\times$ તુલ્યાકીય દળ = $1 \times 108 \text{ g/mol} = 108 \text{ g}$।
પગલું $2$: $O_2$ ના તુલ્યાકોની ગણતરી કરો. પ્રક્રિયા $2H_2O \rightarrow O_2 + 4H^+ + 4e^-$ છે. $O_2$ માટે $n$-ફેક્ટર $4$ છે. તુલ્યાકો = $0.25 \times 4 = 1$।
પગલું $3$: ફેરાડેના નિયમ મુજબ, જમા થયેલ $Ag$ ના તુલ્યાકો = વિસ્થાપિત $O_2$ ના તુલ્યાકો = $1$।
પગલું $4$: $Ag$ નું દળ = તુલ્યાકો $\times$ તુલ્યાકીય દળ = $1 \times 108 \text{ g/mol} = 108 \text{ g}$।
0 likesView Solution
248
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $25^{\circ} \text{C}$ તાપમાને કોષ $Cu(s) | Cu^{2+}(1 \text{ M}) || Ag^+(1 \text{ M}) | Ag(s)$ નો $emf$ $0.463 \text{ V}$ હોય અને $Cu$ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $0.337 \text{ V}$ હોય, તો $Ag$ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ શોધો. ($\text{ V}$ માં)
A
$0.128$
B
$-0.128$
C
$0.8$
D
$-0.8$
Solution
(C) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ $E^0_{cell}$ એ કેથોડ અને એનોડના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલના તફાવત દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode}$
અહીં, કેથોડ $Ag$ છે અને એનોડ $Cu$ છે, તેથી:
$E^0_{cell} = E^0_{Ag^+/Ag} - E^0_{Cu^{2+}/Cu}$
આપેલ છે $E^0_{cell} = 0.463 \text{ V}$ અને $E^0_{Cu^{2+}/Cu} = 0.337 \text{ V}$:
$0.463 \text{ V} = E^0_{Ag^+/Ag} - 0.337 \text{ V}$
$E^0_{Ag^+/Ag} = 0.463 \text{ V} + 0.337 \text{ V} = 0.800 \text{ V}$
આમ, $Ag$ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત પોટેન્શિયલ $0.8 \text{ V}$ છે.
$E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode}$
અહીં, કેથોડ $Ag$ છે અને એનોડ $Cu$ છે, તેથી:
$E^0_{cell} = E^0_{Ag^+/Ag} - E^0_{Cu^{2+}/Cu}$
આપેલ છે $E^0_{cell} = 0.463 \text{ V}$ અને $E^0_{Cu^{2+}/Cu} = 0.337 \text{ V}$:
$0.463 \text{ V} = E^0_{Ag^+/Ag} - 0.337 \text{ V}$
$E^0_{Ag^+/Ag} = 0.463 \text{ V} + 0.337 \text{ V} = 0.800 \text{ V}$
આમ, $Ag$ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત પોટેન્શિયલ $0.8 \text{ V}$ છે.
0 likesView Solution
249
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $(Al^{+3}(aq)|Al(s))$, $(Fe^{+2}(aq)|Fe(s))$, $(Cu^{+2}(aq)|Cu(s))$ અને $(Ag^{+1}(aq)|Ag(s))$ ના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^0)$ અનુક્રમે $-1.66 \text{ V}$, $-0.44 \text{ V}$, $+0.34 \text{ V}$ અને $+0.79 \text{ V}$ હોય, તો નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા બિન-સ્વયંસ્ફુરિત (non-spontaneous) છે?
A
$2Ag(s) + Fe^{+2}(aq) \rightarrow 2Ag^{+}(aq) + Fe(s)$
B
$2Al(s) + 3Cu^{+2}(aq) \rightarrow 2Al^{+3}(aq) + 3Cu(s)$
C
$Fe(s) + Cu^{+2}(aq) \rightarrow Fe^{+2}(aq) + Cu(s)$
D
$2Al(s) + 3Fe^{+2}(aq) \rightarrow 2Al^{+3}(aq) + 3Fe(s)$
Solution
(A) જો પ્રમાણિત સેલ પોટેન્શિયલ $E^0_{cell} < 0$ હોય, તો પ્રક્રિયા બિન-સ્વયંસ્ફુરિત હોય છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode} = E^0_{Fe^{+2}/Fe} - E^0_{Ag^{+}/Ag} = -0.44 - 0.79 = -1.23 \text{ V}$। $E^0_{cell} < 0$ હોવાથી, આ પ્રક્રિયા બિન-સ્વયંસ્ફુરિત છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $E^0_{cell} = 0.34 - (-1.66) = 2.00 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
વિકલ્પ $C$ માટે: $E^0_{cell} = 0.34 - (-0.44) = 0.78 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
વિકલ્પ $D$ માટે: $E^0_{cell} = -0.44 - (-1.66) = 1.22 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
વિકલ્પ $A$ માટે: $E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode} = E^0_{Fe^{+2}/Fe} - E^0_{Ag^{+}/Ag} = -0.44 - 0.79 = -1.23 \text{ V}$। $E^0_{cell} < 0$ હોવાથી, આ પ્રક્રિયા બિન-સ્વયંસ્ફુરિત છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $E^0_{cell} = 0.34 - (-1.66) = 2.00 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
વિકલ્પ $C$ માટે: $E^0_{cell} = 0.34 - (-0.44) = 0.78 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
વિકલ્પ $D$ માટે: $E^0_{cell} = -0.44 - (-1.66) = 1.22 \text{ V} > 0$ (સ્વયંસ્ફુરિત).
0 likesView Solution
250
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2026
કેડમિયમ ઇલેક્ટ્રોડ અને પ્રમાણિત હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ ધરાવતા ગેલ્વેનિક સેલમાં નીચેનામાંથી કઈ નેટ સેલ પ્રક્રિયા થાય છે? આપેલ છે: $E^0(Cd^{2+}(aq)|Cd(s)) = -0.403 \text{ V}$.
A
$H_2(g) + Cd^{2+}(aq) \rightarrow 2H^+(aq) + Cd(s)$
B
$Cd(s) + 2H^+(aq) \rightarrow Cd^{2+}(aq) + H_2(g)$
C
$2H_2(g) + Cd^{2+}(aq) \rightarrow 4H^+(aq) + Cd(s)$
D
$2Cd(s) + 2H^+(aq) \rightarrow 2Cd^{2+}(aq) + H_2(g)$
Solution
(B) પગલું $1$: પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ઓળખો. પ્રમાણિત હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ $(SHE)$ માટે, $E^0(H^+|H_2) = 0.00 \text{ V}$ છે. કેડમિયમ ઇલેક્ટ્રોડ માટે, $E^0(Cd^{2+}|Cd) = -0.403 \text{ V}$ છે.
પગલું $2$: એનોડ અને કેથોડ નક્કી કરો. કારણ કે $E^0(Cd^{2+}|Cd) < E^0(H^+|H_2)$, કેડમિયમ ઇલેક્ટ્રોડ એનોડ (ઓક્સિડેશન) તરીકે અને હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ કેથોડ (રિડક્શન) તરીકે કાર્ય કરે છે.
પગલું $3$: અર્ધ-પ્રક્રિયાઓ લખો. એનોડ: $Cd(s) \rightarrow Cd^{2+}(aq) + 2e^-$। કેથોડ: $2H^+(aq) + 2e^- \rightarrow H_2(g)$।
પગલું $4$: નેટ સેલ પ્રક્રિયા મેળવવા માટે અર્ધ-પ્રક્રિયાઓને જોડો: $Cd(s) + 2H^+(aq) \rightarrow Cd^{2+}(aq) + H_2(g)$।
પગલું $2$: એનોડ અને કેથોડ નક્કી કરો. કારણ કે $E^0(Cd^{2+}|Cd) < E^0(H^+|H_2)$, કેડમિયમ ઇલેક્ટ્રોડ એનોડ (ઓક્સિડેશન) તરીકે અને હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ કેથોડ (રિડક્શન) તરીકે કાર્ય કરે છે.
પગલું $3$: અર્ધ-પ્રક્રિયાઓ લખો. એનોડ: $Cd(s) \rightarrow Cd^{2+}(aq) + 2e^-$। કેથોડ: $2H^+(aq) + 2e^- \rightarrow H_2(g)$।
પગલું $4$: નેટ સેલ પ્રક્રિયા મેળવવા માટે અર્ધ-પ્રક્રિયાઓને જોડો: $Cd(s) + 2H^+(aq) \rightarrow Cd^{2+}(aq) + H_2(g)$।
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2026?
There are 806 Chemistry questions from the MHT CET 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2026 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2026 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2026 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.